"หมอครับ ลูกบ่นปวดขาตอนดึกๆ บ่อยมาก ยายบอกว่าสงสัยกระดูกไม่แข็งแรง ให้ไปซื้อแคลเซียมเม็ดมาป้อนหลาน... มันเกี่ยวกันไหมครับ? กินแล้วจะช่วยให้หายปวดเร็วขึ้นหรือเปล่า?"
คำถามนี้เป็น "ความเชื่อคลาสสิก" ที่หมอเจอบ่อยที่สุดเมื่อพูดถึงอาการ Growing Pains (อาการปวดจากการเจริญเติบโต) ครับ
พ่อแม่หลายคนพอเห็นลูกเจ็บ ก็รีบหานม หาแคลเซียมเสริมมาให้กิน เพราะเข้าใจว่าลูก "ขาดแคลเซียม" หรือ "กระดูกกำลังยืดจนเปราะ" แต่ความจริงทางการแพทย์... แคลเซียมคือ "ฮีโร่" หรือ "แพะรับบาป" ในเรื่องนี้กันแน่?
วันนี้หมอเก่งจะมาไขคำตอบให้ชัดเจน ว่าเราควรเสียเงินซื้อแคลเซียมเสริมให้ลูกกินเพื่อแก้ปวดไหม หรือมีวิธีอื่นที่ดีกว่าครับ
ความจริงข้อที่ 1: Growing Pains เกิดจาก "ขาดแคลเซียม" หรือเปล่า?
คำตอบสั้นๆ คือ "ส่วนใหญ่... ไม่เกี่ยวกันโดยตรงครับ"
ทางการแพทย์ยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัดของ Growing Pains แต่ทฤษฎีที่ได้รับการยอมรับมากที่สุดในปัจจุบัน ไม่ใช่เรื่องกระดูกขาดแคลเซียม แต่เป็นเรื่องของ "ความล้า (Fatigue)" ครับ
-
Muscle Fatigue: เด็กวัยซนวิ่งเล่นทั้งวัน กล้ามเนื้อขาทำงานหนักสะสม พอตกดึกกล้ามเนื้อเกิดการล้าและตึงตัว ทำให้เกิดอาการปวด (คล้ายๆ ผู้ใหญ่ปวดขาหลังวิ่งมาราธอน)
-
Pain Threshold: เด็กบางคนมีความไวต่อความรู้สึกเจ็บปวดมากกว่าปกติในช่วงนี้
-
Mechanical: โครงสร้างเท้าแบน หรือข้อเท้าบิด อาจทำให้เมื่อยง่ายกว่าเพื่อน
ดังนั้น: การที่ลูกบ่นปวดขา ไม่ได้แปลว่าลูกขาดแคลเซียมเสมอไปครับ
ความจริงข้อที่ 2: กินแคลเซียมเสริม ช่วยให้ "หายปวดเร็วขึ้น" ไหม?
คำตอบคือ "ไม่ช่วยให้หายปวดทันทีครับ"
แคลเซียมไม่ใช่ "ยาแก้ปวด" ครับ ถ้าลูกกำลังร้องไห้จ้าตอนตี 2 การป้อนแคลเซียมเม็ดตอนนี้ ไม่ได้ช่วยให้เขาหยุดร้อง หรือช่วยให้กล้ามเนื้อคลายตัวได้ในเดี๋ยวนั้น
แต่... เดี๋ยวก่อน! แม้แคลเซียมจะไม่ใช่ยารักษา Growing Pains โดยตรง แต่มีงานวิจัยบางชิ้นพบว่า:
-
เด็กที่มีระดับ วิตามินดี (Vitamin D) และ แมกนีเซียม (Magnesium) ต่ำ อาจมีอาการปวดกล้ามเนื้อ หรือเป็นตะคริวได้ง่ายกว่าปกติ
-
ซึ่งแร่ธาตุเหล่านี้มักจะทำงานร่วมกับแคลเซียมในการดูแลการหดและคลายตัวของกล้ามเนื้อ
สรุป: แล้วตกลง "ควรให้กิน" หรือ "ไม่กิน"?
หมอขอแยกคำแนะนำเป็น 2 กรณีครับ:
กรณีที่ 1: ลูกกินนมเก่ง กินอาหารครบ 5 หมู่ (ไม่ต้องเสริม)
ถ้าลูกดื่มนมได้วันละ 2-3 กล่อง กินผักใบเขียว ปลาตัวเล็กตัวน้อยได้ดี... "ไม่จำเป็นต้องซื้อแคลเซียมเม็ดมาทานเพิ่มเพื่อแก้ปวดครับ"
- เพราะร่างกายได้รับเพียงพอแล้ว การกินเกินความจำเป็น ร่างกายก็ขับทิ้ง และอาจเสี่ยงนิ่วในไตถ้ากินน้ำน้อย
กรณีที่ 2: ลูกเลือกกิน ไม่ดื่มนม (อาจพิจารณาเสริม)
ถ้าลูกไม่ชอบดื่มนมเลย หรือแพ้นมวัว การขาดแคลเซียมอาจทำให้ "มวลกระดูกสะสมน้อย" (ซึ่งเป็นคนละเรื่องกับ Growing Pains แต่สำคัญต่อความสูง) และอาจทำให้กล้ามเนื้อทำงานไม่สมดุล
- ในกรณีนี้ การเสริมแคลเซียม (หรือวิตามินรวม) เป็นสิ่งที่ "ควรทำเพื่อสุขภาพระยะยาว" แต่อย่าคาดหวังว่ากินปุ๊บจะหายปวดขาปั๊บนะครับ
ถ้าไม่ใช่แคลเซียม... แล้วใช้อะไร "แก้ปวด" ได้ผลที่สุด?
ยาที่ดีที่สุดสำหรับ Growing Pains ไม่ต้องซื้อครับ เพราะพ่อแม่มีอยู่แล้ว นั่นคือ "มือ" ของเราครับ
-
การนวดสัมผัส (Massage):
-
การยืดเหยียด (Stretching):
-
ประคบอุ่น (Warm Compress):
บทสรุปจากหมอเก่ง
ถ้าลูกเป็น Growing Pains... "แคลเซียม" จำเป็นสำหรับการ "ยืดตัว (ความสูง)" แต่ "การนวดและการยืดเหยียด" จำเป็นสำหรับการ "แก้ปวด" ครับ
คุณพ่อคุณแม่ไม่ต้องกังวลว่าจะต้องรีบไปหาอาหารเสริมราคาแพงมาอัดให้ลูก แค่เน้นอาหารธรรมชาติให้ครบ 5 หมู่ และเพิ่ม "ช่วงเวลาดูแลกันก่อนนอน" ด้วยการชวนลูกยืดเส้นและนวดขาเบาๆ เท่านี้ก็ช่วยให้น้องหลับฝันดี และผ่านช่วงวัยนี้ไปได้อย่างแข็งแรงแล้วครับ
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์ สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่ ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง) ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ 📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666
#GrowingPains #แคลเซียมเด็ก #ลูกปวดขา #เด็กปวดเข่า #วิตามินเด็ก #หมอเก่งกระดูกและข้อ #หมอเก่งเชียงใหม่ #คู่มือพ่อแม่
เอกสารอ้างอิง (References)
-
Evans, A. M., & Scutter, S. D. (2004). Prevalence of "growing pains" in young children. The Journal of Pediatrics. (สรุป: งานวิจัยระบุว่า Growing Pains สัมพันธ์กับเกณฑ์ความทนทานต่อความเจ็บปวดที่ต่ำกว่าปกติ (Pain threshold) และความล้าของกล้ามเนื้อ มากกว่าปัจจัยทางโภชนาการ)
-
Morandi, G., et al. (2014). Vitamin D and growing pains: is there a connection? Global Pediatric Health. (สรุป: การศึกษานี้พบความเชื่อมโยงว่าเด็กที่มีระดับวิตามิน D ต่ำ อาจมีโอกาสเกิด Growing Pains มากกว่า และการเสริมวิตามิน D (ไม่ใช่แค่แคลเซียม) ช่วยให้อาการดีขึ้นในบางราย)
-
Uziel, Y., & Hashkes, P. J. (2007). Growing pains in children: an update on diagnosis and management. Pain Practice. (สรุป: การรักษาหลักที่แนะนำคือ การยืดกล้ามเนื้อ (Stretching) และการนวด ไม่ใช่การใช้ยาหรืออาหารเสริมเป็นหลัก)
คำถามที่พบบ่อย
Q: ลูกปวดขาตอนกลางคืนบ่อยๆ แบบนี้ต้องให้กินแคลเซียมเยอะๆ เลยใช่ไหมคะ?
A: ในหลายกรณี อาการปวดขาตอนกลางคืนของเด็กอาจไม่ได้เกิดจากการขาดแคลเซียมโดยตรงค่ะ
Q: ถ้าให้ลูกกินแคลเซียมเสริม จะช่วยให้ลูกหายปวดขาเร็วขึ้นไหมคะ?
A: แคลเซียมเสริมอาจไม่ได้ช่วยให้หายปวดทันที แต่การมีระดับวิตามินดีและแมกนีเซียมที่เพียงพออาจช่วยเรื่องอาการปวดกล้ามเนื้อได้ค่ะ
Q: ลูกไม่ค่อยกินนมเลย ควรให้กินแคลเซียมเม็ดดีไหมคะ?
A: หากลูกไม่ดื่มนม การเสริมแคลเซียมอาจพิจารณาเพื่อสุขภาพกระดูกในระยะยาว แต่ไม่ควรคาดหวังว่าจะช่วยให้หายปวดขาได้ทันทีค่ะ
Q: มีวิธีอื่นที่ช่วยบรรเทาอาการปวดขาให้ลูกได้ดีกว่าการให้กินแคลเซียมไหมคะ?
A: การนวดสัมผัสและการยืดเหยียดกล้ามเนื้ออาจเป็นวิธีที่ช่วยบรรเทาอาการปวดขาให้ลูกได้ค่ะ