ไม่ใช่เรื่องเกินจริงสำหรับผู้สูงอายุที่มีกระดูกพรุน!
ปวดหลัง เพราะกระดูกพรุนแล้วยุบ… อาการที่หลายคนมองข้าม จนสายเกินไป
“แค่ไอแรง ๆ ก็กระดูกหลังหักได้เหรอคะหมอ!?”
คุณยายวัย 72 ปี ถามด้วยสีหน้างุนงง หลังจากที่มาหาหมอเพราะปวดหลังอย่างรุนแรง ไม่มีอุบัติเหตุ ไม่มีล้ม แต่จู่ ๆ ก็ลุกไม่ไหว และรู้สึกหลังโก่งลงอย่างเห็นได้ชัด
หมอสั่ง X-ray ตรวจ แล้วพบว่ากระดูกสันหลังของคุณยายยุบไปหลายข้อ! และนี่คือผลจาก “โรคกระดูกพรุน” ที่หลายคนยังไม่รู้ว่าเป็นโรคเงียบที่อันตรายกว่าที่คิด
หมออยากบอกว่า… อาการปวดหลังเฉียบพลันในผู้สูงอายุ อย่าชะล่าใจเด็ดขาด
โดยเฉพาะถ้าไม่เคยปวดมาก่อน อยู่ดี ๆ ปวดหลังอย่างรุนแรง ไอหรือจามแล้วเจ็บหลังมากขึ้น หรือหลังโก่งลงเรื่อย ๆ อาจเป็นสัญญาณของกระดูกสันหลังทรุดจากภาวะกระดูกพรุน
กระดูกพรุนแล้วยุบคืออะไร?
กระดูกพรุน (Osteoporosis) คือ ภาวะที่มวลกระดูกลดลง และโครงสร้างภายในกระดูกเปราะบางลง ทำให้กระดูกแตกหักได้ง่าย แม้ไม่มีอุบัติเหตุรุนแรง
ในผู้สูงอายุ โดยเฉพาะผู้หญิงหลังหมดประจำเดือน ฮอร์โมนที่ช่วยรักษาความแข็งแรงของกระดูกลดลง ทำให้กระดูกสันหลังส่วนอกและเอวมีโอกาสยุบตัวได้ง่ายที่สุด
สัญญาณที่ควรระวัง
-
ปวดหลังแบบเฉียบพลัน โดยไม่ทราบสาเหตุ
-
เจ็บมากเวลาลุกจากเตียง ไอ จาม หรือก้มเงย
-
หลังเริ่มโก่งลง หรือความสูงลดลงเร็วผิดปกติ
-
เคยล้มแล้วกระดูกหักง่ายกว่าปกติ
หมอตรวจยังไง?
แพทย์จะทำการตรวจร่างกาย และอาจสั่ง X-ray หรือ MRI เพื่อดูว่ามีกระดูกทรุดหรือยุบตรงจุดใด
ถ้าพบว่าเป็นจากกระดูกพรุน อาจแนะนำให้ตรวจความหนาแน่นของกระดูก (Bone densitometry หรือ DEXA scan) เพื่อประเมินความรุนแรงของโรค
แนวทางการรักษา
-
พักการเคลื่อนไหวช่วงแรก พร้อมใช้เสื้อพยุงหลัง (Back brace) ช่วยลดการเคลื่อนไหว
-
ให้ยารักษาอาการปวด เช่น การฉีดยาเข้าโพรงประสาท เพื่อลดการอักเสบและระงับปวด
-
ให้ยารักษากระดูกพรุน เช่น ยากลุ่ม Bisphosphonates หรือยาช่วยสร้างกระดูก Teriparatide
-
ถ้ากระดูกยุบรุนแรงหรือปวดเรื้อรังมาก อาจพิจารณาทำหัตถการ เช่น การฉีดซีเมนต์ (Vertebroplasty หรือ Kyphoplasty) เพื่อประคองกระดูก
ป้องกันไว้ก่อน ดีกว่าให้กระดูกหัก
-
ตรวจความหนาแน่นของกระดูกตั้งแต่ช่วงวัยทอง โดยเฉพาะผู้หญิงอายุเกิน 65 ปี หรือผู้ชายอายุเกิน 70 ปี
-
ออกกำลังกายแบบลงน้ำหนัก (เช่น เดินช้า ๆ ยืนขาเดียว) อย่างสม่ำเสมอ
-
รับประทานอาหารที่มีแคลเซียมและวิตามิน D อย่างพอเพียง
-
หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่ ดื่มแอลกอฮอล์ และยาที่มีผลกระทบต่อกระดูกโดยไม่จำเป็น
หมอสรุปให้นะครับ…
อาการปวดหลังในผู้สูงอายุไม่ใช่เรื่องเล็ก โดยเฉพาะเมื่อเกิดแบบเฉียบพลัน และไม่มีการล้มชัดเจน
กระดูกพรุนแล้วยุบ อาจเกิดได้จากแค่ไอแรง ๆ หรือสะดุดเบา ๆ เท่านั้น
ยิ่งตรวจเจอเร็ว ยิ่งรักษาได้เร็ว และลดโอกาสกระดูกหักซ้ำในอนาคตได้ครับ
อย่ารอให้หลังโก่ง หรือปวดจนลุกไม่ได้ ถึงจะมาตรวจนะครับ
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์
สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่
ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)
ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ
สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ
📱 Line ID: @doctorkeng
#ปวดหลัง
#กระดูกพรุน
#กระดูกสันหลังยุบ
#หลังโก่ง
#ปวดหลังผู้สูงอายุ
#หมอกระดูก
#หมอเก่ง
คำถามที่พบบ่อย
Q: คุณยายไอแรงๆ แล้วหลังหักได้จริงๆ เหรอคะ?
A: ใช่ค่ะ ในผู้สูงอายุที่มีภาวะกระดูกพรุน การไอแรงๆ ก็อาจทำให้กระดูกสันหลังยุบหรือหักได้ค่ะ
Q: อาการปวดหลังแบบไหนที่ต้องรีบไปหาหมอคะ?
A: หากมีอาการปวดหลังเฉียบพลันโดยไม่ทราบสาเหตุ หรือปวดมากขึ้นเวลาไอ จาม หรือหลังเริ่มโก่งลง ควรปรึกษาแพทย์ค่ะ
Q: กระดูกพรุนนี่มันอันตรายมากเลยไหมคะ?
A: กระดูกพรุนเป็นโรคเงียบที่อันตรายค่ะ เพราะทำให้กระดูกเปราะบางและแตกหักได้ง่าย แม้จากการเคลื่อนไหวที่ไม่รุนแรง
Q: ถ้ากระดูกสันหลังยุบแล้ว จะรักษาให้กลับมาเป็นปกติได้ไหมคะ?
A: การรักษาจะช่วยบรรเทาอาการปวดและประคองกระดูกค่ะ ส่วนการกลับมาเป็นปกติอาจขึ้นอยู่กับความรุนแรงและการตอบสนองต่อการรักษาค่ะ
Q: มีวิธีป้องกันไม่ให้กระดูกพรุนแล้วกระดูกหักไหมคะ?
A: การออกกำลังกายสม่ำเสมอ รับประทานอาหารที่มีแคลเซียมและวิตามินดีเพียงพอ และตรวจความหนาแน่นของกระดูกเป็นประจำ อาจช่วยป้องกันได้ค่ะ

