ปวดหลัง ปวดสะโพกในผู้ชายสูงอายุ อย่ามองข้าม เพราะอาจซ่อนมะเร็งต่อมลูกหมากลามกระดูกไว้่

ทำไมมะเร็งต่อมลูกหมากถึงชอบแพร่กระจายไปที่กระดูกเชิงกรานและกระดูกสันหลัง?

“คุณหมอครับ ผมเคยอ่านว่ามะเร็งต่อมลูกหมากมักลามไปที่กระดูก ทำไมถึงชอบไปที่สะโพกหรือกระดูกสันหลังมากกว่าที่อื่นครับ?”

นี่เป็นคำถามที่น่าสนใจและหมอเจอบ่อยครับ เพราะจริง ๆ แล้ว ไม่ใช่มะเร็งทุกชนิดที่จะกระจายไปที่กระดูก แต่สำหรับมะเร็งต่อมลูกหมาก มักจะชอบไปที่กระดูกเชิงกรานและกระดูกสันหลังเป็นพิเศษ

มะเร็งต่อมลูกหมากแพร่กระจายได้อย่างไร?

เมื่อเซลล์มะเร็งโตมากขึ้น มันสามารถหลุดเข้าไปใน กระแสเลือด หรือ ระบบน้ำเหลือง จากนั้นเดินทางไปยังอวัยวะอื่น ๆ ของร่างกาย เช่น ปอด ตับ หรือกระดูก

สำหรับมะเร็งต่อมลูกหมาก จุดหมายที่เซลล์มะเร็ง “ชอบไป” คือ กระดูก โดยเฉพาะกระดูกเชิงกรานและกระดูกสันหลัง

ทำไมถึงชอบไปที่กระดูกเชิงกรานและกระดูกสันหลัง?

ใกล้ตำแหน่งต่อมลูกหมาก ต่อมลูกหมากอยู่ใกล้กับกระดูกเชิงกรานและกระดูกสันหลังส่วนล่าง ทำให้เซลล์มะเร็งแพร่ไปได้ง่ายผ่านเส้นเลือดและเส้นน้ำเหลืองในบริเวณนี้

โครงสร้างหลอดเลือดและน้ำเหลือง บริเวณกระดูกเชิงกรานและสันหลังมีเส้นเลือดดำและเส้นน้ำเหลืองเชื่อมโยงโดยตรงกับต่อมลูกหมาก เป็น “ทางด่วน” ที่เซลล์มะเร็งสามารถเดินทางไปเกาะได้สะดวก

สภาพแวดล้อมของกระดูก กระดูกมีแร่ธาตุและสารอาหารบางอย่างที่เหมาะสมต่อการเจริญเติบโตของเซลล์มะเร็ง โดยเฉพาะไขกระดูกที่เป็นเหมือน “แหล่งเพาะเลี้ยง” ของเซลล์ผิดปกติ

อาการเมื่อมะเร็งแพร่กระจายมาที่กระดูก

  • ปวดกระดูกสะโพกหรือหลังเรื้อรัง

  • ปวดร้าวลงขา ชาหรืออ่อนแรงจากเส้นประสาทถูกกดทับ

  • กระดูกหักง่าย แม้ไม่ได้หกล้มหรือกระแทกแรง

  • ในบางรายอาจมีภาวะโลหิตจาง จากไขกระดูกทำงานผิดปกติ

การตรวจวินิจฉัย

  • Bone scan: ตรวจหาตำแหน่งกระดูกที่มีมะเร็งแพร่กระจาย

  • MRI/CT scan: ดูรายละเอียดของกระดูกและเส้นประสาท

  • X-ray: ใช้ดูโครงสร้างกระดูก แต่ไม่ละเอียดเท่า MRI หรือ CT

การรักษา

  • การรักษาต้นเหตุของมะเร็ง: เช่น ฮอร์โมนบำบัด เคมีบำบัด หรือการรักษาแบบใหม่ ๆ ตามดุลยพินิจของแพทย์มะเร็งวิทยา

  • ยาที่ช่วยชะลอการทำลายกระดูก: เช่น ยากลุ่ม bisphosphonates หรือ denosumab

  • การฉายรังสีเฉพาะที่: ลดอาการปวดกระดูก

  • การผ่าตัดเสริมกระดูก: ใช้ในกรณีกระดูกหักหรือเสี่ยงหัก เพื่อให้ผู้ป่วยยังสามารถเคลื่อนไหวได้

หมอสรุปให้ฟัง

มะเร็งต่อมลูกหมากชอบแพร่กระจายไปที่กระดูกเชิงกรานและสันหลัง เพราะทั้งใกล้ต่อมลูกหมาก และมีทางเชื่อมของเส้นเลือด-น้ำเหลืองโดยตรง ทำให้เซลล์มะเร็งเดินทางไปเกาะได้ง่าย เมื่อรวมกับสภาพแวดล้อมของกระดูกที่เหมาะต่อการเจริญเติบโต เซลล์มะเร็งจึงชอบไปอยู่ที่นั่น หากผู้ป่วยมะเร็งต่อมลูกหมากมีอาการปวดสะโพกหรือปวดหลังเรื้อรัง ควรรีบปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจหาการแพร่กระจายและรับการรักษาโดยเร็วครับ

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#มะเร็งต่อมลูกหมาก #กระดูกเชิงกราน #มะเร็งกระดูก #ปวดสะโพก #หมอเก่ง

คำถามที่พบบ่อย

Q: ผมอายุ 65 ปี มีอาการปวดหลังปวดสะโพกมาสักพักแล้วครับ เป็นมะเร็งต่อมลูกหมากด้วย แบบนี้อันตรายไหมครับ?

A: อาการปวดหลังปวดสะโพกในผู้ชายสูงอายุที่มีประวัติมะเร็งต่อมลูกหมาก อาจเป็นสัญญาณของการแพร่กระจายไปที่กระดูกได้ ควรรีบปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยเพิ่มเติมครับ

Q: ทำไมมะเร็งต่อมลูกหมากถึงชอบไปปวดที่กระดูกสะโพกกับกระดูกสันหลังเป็นพิเศษครับ?

A: เนื่องจากต่อมลูกหมากอยู่ใกล้กับกระดูกเชิงกรานและกระดูกสันหลังส่วนล่าง อีกทั้งยังมีเส้นเลือดและระบบน้ำเหลืองที่เชื่อมโยงโดยตรง ทำให้เซลล์มะเร็งแพร่กระจายไปได้ง่ายครับ

Q: ถ้ามะเร็งต่อมลูกหมากแพร่ไปกระดูกแล้ว จะมีอาการอะไรบ้างครับ?

A: อาการที่พบได้บ่อยคือ ปวดกระดูกสะโพกหรือหลังเรื้อรัง ปวดร้าวลงขา หรือกระดูกหักง่าย แม้ไม่ได้มีการกระทบกระแทกครับ

Q: การรักษาอาการปวดหลังปวดสะโพกที่เกิดจากมะเร็งต่อมลูกหมากแพร่กระจาย จะทำอย่างไรบ้างครับ?

A: การรักษามักจะครอบคลุมทั้งการรักษาต้นเหตุของมะเร็ง การใช้ยาเพื่อชะลอการทำลายกระดูก การฉายรังสีเพื่อลดอาการปวด หรือการผ่าตัดเสริมกระดูกในบางกรณีครับ

**Q: ถ้าผมมีอาการปวดหลังปวดสะโพก แต่ยังไม่เคยตรวจมะเร็งต่อมลูกหมากมาก่อน จะเป็นไปได้ไหมว่าเกิดจากมะเร็ง

เอกสารอ้างอิง

[1] Carlin BI, Andriole GL. The natural history, skeletal complications, and management of bone metastases in patients with prostate carcinoma. Cancer. 2000;88(12):2989-94. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10898342/

[2] Berish RB, et al. Translational models of prostate cancer bone metastasis. Nature Reviews Urology. 2018;15(7):403-421. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29769644/

[3] Zhang X. Interactions between cancer cells and bone microenvironment promote bone metastasis in prostate cancer. Cancer Communications. 2019;39(1):75. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31753020/