กระดูกพรุน กระดูกสันหลังยุบ ปวดหลังรุนแรง แนวทางการรักษา

ผู้สูงอายุจำนวนไม่น้อยประสบปัญหา “ปวดหลังรุนแรงเฉียบพลัน” โดยไม่ทันได้หกล้มหรือประสบอุบัติเหตุ ที่จริงแล้วอาจเป็นภาวะ กระดูกสันหลังยุบจากโรคกระดูกพรุน ซึ่งพบได้บ่อยในผู้หญิงวัยหมดประจำเดือนและผู้สูงอายุทั่วไป อาการนี้สร้างความทรมานและทำให้การใช้ชีวิตประจำวันยากลำบาก

คุณลุงสมบัติ อายุ 74 ปี ตื่นเช้ามาด้วยอาการปวดหลังมาก เดินลำบาก พอตรวจพบว่ากระดูกสันหลังยุบจากโรคกระดูกพรุน แม้ไม่ได้หกล้มแรง แต่เพราะกระดูกพรุนเปราะบาง จึงทำให้ยุบและปวดรุนแรงได้

กระดูกพรุนคืออะไร

โรคกระดูกพรุนคือภาวะที่มวลกระดูกบางลง เปราะ แตกหักง่าย เมื่อเกิดขึ้นที่กระดูกสันหลัง ส่วนที่อ่อนแออาจยุบตัวลงเองโดยไม่ต้องมีแรงกระแทกรุนแรง ส่งผลให้เกิดอาการปวดหลังทันที

เปรียบได้กับเสาที่ปลวกกัดกินจากภายใน ภายนอกอาจดูเหมือนยังดีอยู่ แต่รับน้ำหนักไม่ไหวจึงหักหรือยุบได้ง่าย

อาการของกระดูกสันหลังยุบ

  • ปวดหลังเฉียบพลัน รุนแรง

  • ปวดมากเวลาเปลี่ยนท่าหรือเดิน

  • ในรายที่ยุบหลายข้ออาจทำให้หลังค่อม

  • หากยุบมากจนกดเบียดเส้นประสาท อาจปวดร้าวลงขา

การตรวจวินิจฉัย

  • เอกซเรย์ เพื่อดูว่ากระดูกสันหลังยุบตัวหรือไม่

  • เอ็มอาร์ไอ (เอกซเรย์คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า) ใช้ยืนยันว่าเป็นการยุบจากโรคกระดูกพรุนหรือจากสาเหตุอื่น เช่น เนื้องอกหรือการติดเชื้อ

  • การตรวจวัดมวลกระดูก เพื่อประเมินระดับความรุนแรงของโรคกระดูกพรุน

แนวทางการรักษา

1. การควบคุมอาการปวด

  • ยาลดปวดและยาลดการอักเสบ เพื่อช่วยให้ผู้ป่วยขยับตัวได้

  • การฉีดยาบล็อกเส้นประสาท (ฉีดยา เข้าไปในโพรงประสาทเพื่อลดการอักเสบ) เพื่อลดการส่งสัญญาณปวด เหมาะสำหรับผู้ที่ปวดมากจนใช้ชีวิตลำบาก

2. การรักษาโรคกระดูกพรุนร่วมด้วย

  • ยาที่ช่วยชะลอการสลายกระดูกและเสริมสร้างกระดูกใหม่

  • การเสริมแคลเซียมและวิตามินดี

  • การออกกำลังกายที่เหมาะสม เช่น เดิน ว่ายน้ำ หรือบริหารกล้ามเนื้อหลัง

3. การฟื้นฟู

  • กายภาพบำบัดเพื่อเสริมความแข็งแรงของกล้ามเนื้อรอบกระดูกสันหลัง

  • การใส่เสื้อพยุงหลัง (back brace) เพื่อลดแรงกดและช่วยพยุงกระดูก

4. การผ่าตัด (เฉพาะบางกรณี)

  • ในผู้ป่วยที่ปวดรุนแรงมากหรือยุบหลายข้อ อาจพิจารณาการฉีดซีเมนต์กระดูก (Vertebroplasty/Kyphoplasty) เพื่อเสริมความแข็งแรงให้กระดูกสันหลัง

พยากรณ์โรค

ผู้ป่วยส่วนใหญ่เมื่อได้รับการรักษาอาการปวดและดูแลโรคกระดูกพรุนร่วมด้วย จะสามารถกลับมาใช้ชีวิตประจำวันได้ แต่ถ้าไม่รักษา อาจเกิดการยุบซ้ำในกระดูกข้ออื่น ๆ และทำให้หลังค่อมเรื้อรังได้

การดูแลตัวเอง

  • กินอาหารที่มีแคลเซียมสูง เช่น นม เต้าหู้ ปลาเล็กปลาน้อย

  • รับแสงแดดยามเช้าเพื่อกระตุ้นการสร้างวิตามินดี

  • ออกกำลังกายอย่างเหมาะสม

  • ป้องกันการหกล้มในบ้าน เช่น จัดสิ่งกีดขวาง ติดราวจับในห้องน้ำ

สรุป

ภาวะกระดูกพรุนจนทำให้กระดูกสันหลังยุบ เป็นสาเหตุสำคัญของอาการปวดหลังรุนแรงในผู้สูงอายุ การรักษาที่ถูกต้องควรเน้นทั้งการควบคุมอาการปวด เช่น ยาและการฉีดยาคุมประสาท และการดูแลโรคกระดูกพรุนระยะยาว เพื่อป้องกันการยุบซ้ำและรักษาคุณภาพชีวิต

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#กระดูกพรุน #กระดูกสันหลังยุบ #ปวดหลังรุนแรง #ฉีดยาคุมประสาท #หมอเก่งกระดูกและข้อ

คำถามที่พบบ่อย

Q: ปวดหลังมากเลยค่ะ ไม่ได้ล้ม ไม่ได้ชน ทำไมกระดูกสันหลังถึงยุบได้คะ?

A: กระดูกสันหลังอาจยุบตัวลงเองได้หากเป็นโรคกระดูกพรุน ซึ่งทำให้กระดูกบางและเปราะง่ายค่ะ

Q: ถ้ากระดูกสันหลังยุบแล้ว จะหายปวดได้ไหมคะ?

A: การรักษาจะช่วยควบคุมอาการปวดและป้องกันการยุบซ้ำได้ค่ะ

Q: ต้องผ่าตัดไหมคะ ถ้ากระดูกสันหลังยุบ?

A: การผ่าตัดอาจพิจารณาในบางกรณีที่อาการปวดรุนแรงมากหรือยุบหลายข้อค่ะ

Q: ต้องกินยาตลอดชีวิตเลยหรือเปล่าคะ?

A: การรักษาโรคกระดูกพรุนอาจต้องทำต่อเนื่องเพื่อเสริมสร้างกระดูกและป้องกันการยุบซ้ำค่ะ

Q: มีวิธีป้องกันไม่ให้เป็นอีกไหมคะ?

A: การดูแลตัวเองด้วยอาหาร ออกกำลังกาย และป้องกันการหกล้ม จะช่วยลดความเสี่ยงได้ค่ะ