ภาวะหลังค่อมในผู้สูงอายุ — เมื่อกระดูกพรุนทำให้กระดูกยุบและรูปร่างเปลี่ยน

“คุณหมอคะ ทำไมคุณแม่หลังค่อมลงเรื่อย ๆ ทั้งที่เมื่อก่อนยืนตัวตรงปกติ เวลายืนหรือเดินก็เจ็บหลังมากขึ้นทุกที แบบนี้เป็นเพราะอะไรคะ?”

นี่คือคำถามที่หมอเจอบ่อยครับ โดยเฉพาะในผู้สูงอายุ สาเหตุสำคัญที่ทำให้หลังค่อมลงเรื่อย ๆ ก็คือ โรคกระดูกพรุน ที่ทำให้กระดูกสันหลังยุบตัว

กระดูกพรุนคืออะไร?

โรคกระดูกพรุน คือ ภาวะที่เนื้อกระดูกบางลง แข็งแรงน้อยลง จนหักหรือยุบได้ง่าย แม้เพียงหกล้มเบา ๆ หรือบางครั้งแค่ยืน นั่ง หรือไอแรง ๆ ก็อาจทำให้กระดูกหักได้

กระดูกพรุนเกี่ยวข้องกับหลังค่อมอย่างไร?

  • เมื่อกระดูกสันหลังส่วนอกและเอวยุบตัวลง ทำให้แนวกระดูกเสียสมดุล

  • กระดูกที่ยุบมักยุบเป็นรูป “ลิ่ม” ด้านหน้าสูงน้อยกว่าด้านหลัง

  • เมื่อหลาย ๆ ข้อเกิดการยุบพร้อมกัน จะทำให้หลังโก่งและค่อมมากขึ้นเรื่อย ๆ

  • ผู้สูงอายุจึงดูตัวเตี้ยลง และรูปร่างเปลี่ยนไปอย่างเห็นได้ชัด

อาการที่ควรระวัง

  • ปวดหลังเรื้อรัง โดยเฉพาะเวลายืน เดิน หรือยกของ

  • ส่วนสูงลดลงเมื่อเทียบกับเมื่อก่อน

  • หลังโก่งค่อมจนสังเกตได้ชัด

  • ในบางราย อาจมีอาการเจ็บร้าวไปซี่โครงหรือลำตัว จากการที่กระดูกยุบกดทับเส้นประสาท

การตรวจวินิจฉัย

แพทย์จะตรวจร่างกายและใช้การตรวจเพิ่มเติม เช่น:

  • X-ray กระดูกสันหลัง: เห็นว่ามีกระดูกยุบหรือโก่งผิดรูปหรือไม่

  • Bone density scan (DEXA): ตรวจวัดความหนาแน่นของกระดูกเพื่อยืนยันว่าเป็นกระดูกพรุน

แนวทางการรักษา

  • บรรเทาอาการปวด: ด้วยยาแก้ปวดหรือกายภาพบำบัด

  • เสริมสร้างกระดูก: ด้วยยารักษากระดูกพรุนและอาหารเสริมแคลเซียม-วิตามินดี

  • ใส่อุปกรณ์พยุง: เช่น เสื้อพยุงหลัง เพื่อลดอาการปวดและช่วยให้ยืนตรงขึ้น

  • การผ่าตัดเสริมกระดูก (Vertebroplasty/Kyphoplasty): ในรายที่กระดูกยุบมากและปวดรุนแรง

การป้องกันหลังค่อมจากกระดูกพรุน

  • ออกกำลังกายสม่ำเสมอ โดยเฉพาะการเดิน หรือการฝึกกล้ามเนื้อหลังและหน้าท้อง

  • รับประทานอาหารที่มีแคลเซียมและวิตามินดีเพียงพอ

  • หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่และแอลกอฮอล์

  • ตรวจความหนาแน่นของกระดูกเมื่ออายุเกิน 50 ปี หรือมีปัจจัยเสี่ยง

หมอสรุปให้ฟัง

ภาวะหลังค่อมในผู้สูงอายุไม่ได้เกิดจาก “อายุเยอะ” อย่างเดียว แต่บ่อยครั้งเกิดจาก กระดูกพรุนที่ทำให้กระดูกสันหลังยุบ จนรูปร่างเปลี่ยน การตรวจพบและรักษาแต่เนิ่น ๆ จะช่วยลดอาการปวด ป้องกันกระดูกยุบซ้ำ และทำให้ผู้สูงอายุใช้ชีวิตได้อย่างมั่นใจมากขึ้นครับ

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#หลังค่อม #กระดูกพรุน #กระดูกสันหลังยุบ #ปวดหลัง #ผู้สูงอายุ #หมอเก่ง

คำถามที่พบบ่อย

Q: คุณหมอคะ ทำไมหลังหนูถึงค่อมลงเรื่อยๆ คะ?

A: ภาวะหลังค่อมในผู้สูงอายุบ่อยครั้งเกิดจากโรคกระดูกพรุนที่ทำให้กระดูกสันหลังยุบตัวลงค่ะ

Q: กระดูกพรุนนี่มันทำให้หลังยุบได้ยังไงคะ?

A: เมื่อกระดูกสันหลังบางลงและอ่อนแอลง อาจยุบตัวลงได้ง่าย ทำให้แนวกระดูกเสียสมดุลและหลังโก่งค่อมมากขึ้นค่ะ

Q: ถ้าหลังค่อมแล้วจะรักษาได้ไหมคะ?

A: แนวทางการรักษามีหลายวิธีค่ะ ทั้งการบรรเทาอาการปวด การเสริมสร้างกระดูก หรือในบางรายอาจพิจารณาการผ่าตัดค่ะ

Q: หนูจะป้องกันไม่ให้หลังค่อมจากกระดูกพรุนได้ยังไงบ้างคะ?

A: การออกกำลังกายสม่ำเสมอ รับประทานอาหารที่มีแคลเซียมและวิตามินดีเพียงพอ และหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยงต่างๆ จะช่วยป้องกันได้ค่ะ

Q: อาการปวดหลังนี่เป็นสัญญาณของกระดูกพรุนที่ทำให้หลังค่อมได้ไหมคะ?

A: อาการปวดหลังเรื้อรัง โดยเฉพาะเวลายืน เดิน หรือยกของ อาจเป็นสัญญาณหนึ่งที่ควรระวังค่ะ

เอกสารอ้างอิง

[1] Roux C, et al. Prospective assessment of thoracic kyphosis in postmenopausal women with osteoporosis. Journal of Bone and Mineral Research. 2010;25(5):1003-1011. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19594302/

[2] Bautmans I, et al. Rehabilitation using manual mobilization for thoracic kyphosis in elderly postmenopausal patients with osteoporosis. Journal of Rehabilitation Medicine. 2010;42(2):129-135. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20140408/

[3] Briggs AM, et al. Radiographic measures of thoracic kyphosis in osteoporosis: Cobb and vertebral centroid angles. Skeletal Radiology. 2007;36(8):761-767. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17437103/