ปวดโคนนิ้วโป้ง… ข้อเสื่อมหรือปลอกหุ้มเส้นเอ็นอักเสบกันแน่?

“หมอคะ หนูปวดบริเวณโคนนิ้วโป้งข้างขวาค่ะ เวลาหยิบของ เปิดขวดน้ำ หรือบิดฝาขวด จะรู้สึกเจ็บจี๊ด บางวันบวมหน่อย ๆ แบบนี้คือข้อเสื่อม หรือเป็น De Quervain คะ?”

ตำแหน่ง “โคนนิ้วโป้ง” เป็นจุดที่มีทั้ง “ข้อต่อ” และ “เส้นเอ็น” อยู่ร่วมกัน ทำให้เวลาปวดบริเวณนี้ มักแยกยากว่าเกิดจากอะไรกันแน่

สาเหตุที่พบได้บ่อย คือ:

1. ข้อโคนนิ้วโป้งเสื่อม (1st CMC osteoarthritis)

2. ปลอกหุ้มเส้นเอ็นอักเสบ (De Quervain’s tenosynovitis)

ทั้งสองโรคนี้มีอาการคล้ายกันมาก แต่การรักษาแตกต่างกัน ดังนั้นการแยกให้ถูกสำคัญมากครับ

อาการของข้อโคนนิ้วโป้งเสื่อม (1st CMC OA)

• ปวดตรง “โคนนิ้วโป้ง” ชัดเจน โดยเฉพาะเวลาบีบ หยิบ หรือหมุนของ

• รู้สึกไม่ถนัดมือ กำของแน่นไม่ได้ เหมือนข้อหลวม

• อาจเห็นข้อโป่ง ๆ หรือปูด

• เจ็บเมื่อกดตรงบริเวณโคนนิ้วโป้งใกล้ข้อมือ (ไม่ใช่เอ็นข้างนิ้ว)

• มีเสียง “กึก” หรือรู้สึกฝืดเวลาเคลื่อนไหว

พบบ่อยในผู้หญิงวัย 40–70 ปี โดยเฉพาะผู้ที่ใช้งานมือหนัก ๆ

อาการของ De Quervain’s Tenosynovitis

• ปวดบริเวณด้านข้างของโคนนิ้วโป้ง (ไม่ใช่ตรงข้อ) เวลาขยับนิ้วโป้งหรือเอียงข้อมือ

• ปวดร้าวขึ้นมาที่ข้อมือด้านนิ้วโป้ง

• เจ็บมากเวลา “กำมือแล้วหักข้อมือลง” (Finkelstein’s test)

• บวมตรงแนวเส้นเอ็นข้างนิ้วโป้ง

พบบ่อยในคนที่ใช้งานข้อมือซ้ำ ๆ เช่น อุ้มลูก ใช้มือถือ หรือจับของหนัก

แยกอย่างไรให้ชัดเจน?

ถ้าเจ็บตรงข้อต่อโคนนิ้วโป้งเวลาหยิบของ ใช้งานหนัก หรือรู้สึกเหมือนข้อหลวม อาจเป็นข้อเสื่อม

แต่ถ้าเจ็บตรงเอ็นด้านข้างนิ้วโป้ง โดยเฉพาะเวลางอนิ้วแล้วหักข้อมือลง หรือบวมเฉพาะแนวเส้นเอ็น อาจเป็น De Quervain

การตรวจเพิ่มเติมที่ช่วยแยกโรค

• X-ray มือ: เห็นข้อแคบลง กระดูกงอก → สนับสนุนข้อเสื่อม

• Ultrasound: ช่วยดูความหนาของปลอกเอ็น → บ่งชี้ De Quervain

แนวทางการรักษาแตกต่างกันอย่างไร?

สำหรับ ข้อโคนนิ้วโป้งเสื่อม:

• ปรับการใช้งาน หลีกเลี่ยงท่าที่บิดหรือหยิบของหนัก

• ใส่อุปกรณ์พยุงข้อโคนนิ้วโป้ง

• กายภาพบำบัด บริหารข้อ

• ยาแก้ปวดหรือฉีดยาเข้าข้อในบางราย

• ผ่าตัดในรายที่อาการรุนแรงเรื้อรัง

สำหรับ De Quervain’s:

• ลดกิจกรรมที่ใช้ข้อมือซ้ำ ๆ

• ใส่อุปกรณ์พยุงข้อมือเฉพาะช่วงปวด

• ฉีดยาลดอักเสบเข้าเส้นเอ็น (โดยเฉพาะแบบมีเครื่อง ultrasound นำทาง)

• ในบางรายใช้เทคนิคใหม่ เช่น ใช้เข็มตัดพังผืด โดยไม่ต้องผ่าตัดใหญ่

หมอสรุปให้ว่า…

ปวดบริเวณโคนนิ้วโป้ง อาจเกิดได้จาก “ข้อเสื่อม” หรือ “ปลอกเอ็นอักเสบ” ซึ่งมีอาการใกล้เคียงกันมาก

การตรวจแยกให้ชัดเจนจึงจำเป็น เพื่อวางแผนรักษาให้ตรงจุด และป้องกันไม่ให้กลายเป็นปัญหาเรื้อรัง

หากคุณมีอาการปวดแบบนี้บ่อย ๆ จนรบกวนการใช้ชีวิต แนะนำให้พบแพทย์เฉพาะทางกระดูกและข้อครับ

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#ปวดโคนนิ้วโป้ง #ข้อเสื่อมนิ้วโป้ง #DeQuervain #ปวดข้อมือ #หมอเก่งกระดูกและข้อ

คำถามที่พบบ่อย

Q: หมอคะ หนูมีอาการปวดโคนนิ้วโป้ง เวลาหยิบของแล้วเจ็บมาก แบบนี้เป็นข้อเสื่อม หรือปลอกหุ้มเส้นเอ็นอักเสบคะ? A: อาการปวดโคนนิ้วโป้งอาจเกิดได้จากทั้งข้อเสื่อมและปลอกหุ้มเส้นเอ็นอักเสบ ซึ่งต้องอาศัยการตรวจวินิจฉัยจากแพทย์เพื่อแยกโรคให้ชัดเจนครับ Q: ถ้าเป็นข้อเสื่อมที่โคนนิ้วโป้ง จะมีอาการยังไงบ้างคะ? A: ข้อเสื่อมที่โคนนิ้วโป้งมักมีอาการปวดเวลาบีบหรือหมุนของ รู้สึกไม่ถนัดมือ กำของแน่นไม่ได้ และอาจมีเสียงกึกหรือฝืดเวลาเคลื่อนไหวข้อครับ Q: แล้วถ้าเป็น De Quervain’s จะมีอาการต่างจากข้อเสื่อมยังไงคะ? A: De Quervain’s มักมีอาการปวดบริเวณด้านข้างของโคนนิ้วโป้งเวลาขยับนิ้วโป้งหรือเอียงข้อมือ และจะเจ็บมากเวลาลองกำมือแล้วหักข้อมือลงครับ Q: ต้องตรวจอะไรเพิ่มเติมไหมคะ ถึงจะรู้ว่าเป็นโรคอะไรกันแน่? A: แพทย์อาจพิจารณาการตรวจเพิ่มเติม เช่น X-ray เพื่อดูความเสื่อมของข้อ หรือ Ultrasound เพื่อดูความหนาของปลอกเอ็น ซึ่งจะช่วยในการวินิจฉัยแยกโรคได้ครับ Q: ถ้าเป็นสองโรคนี้ การรักษาจะเหมือนกันไหมคะ? A: แนวทางการรักษาจะแตกต่างกันไปตามสาเหตุครับ โดยข้อเสื่อมอาจเน้นการปรับการใช้งาน กายภาพบำบัด หรือการผ่าตัด ส่วน De Quervain’s อาจเน