ปวดหลังจากนิ่วในไต กับ ปวดหลังจากหมอนรองกระดูก… ต่างกันยังไง?

“หมอคะ หนูปวดหลังด้านขวาร้าวไปถึงท้องน้อย บางทีคลื่นไส้ จะใช่หมอนรองกระดูกเคลื่อนหรือเปล่าคะ?”

หลายคนพอปวดหลัง ก็คิดถึงแต่เรื่องหมอนรองกระดูกทันที แต่จริง ๆ แล้ว “อวัยวะภายใน” อย่างไตก็ทำให้ปวดหลังได้เหมือนกัน โดยเฉพาะถ้าเป็น “นิ่วในไต” หรือ “นิ่วในท่อไต” ซึ่งเป็นสาเหตุที่เจอบ่อยมากในเมืองไทย

วันนี้หมอจะมาอธิบายให้เข้าใจง่าย ๆ ว่า “ปวดหลังจากนิ่ว” กับ “ปวดหลังจากหมอนรองกระดูกเคลื่อน” ต่างกันยังไง สังเกตยังไง และควรตรวจอะไรเพื่อแยกโรคให้ถูกต้อง

อาการปวดหลังจากนิ่วในไต (รวมถึงนิ่ว Staghorn)

• ปวดหลังหรือเอวข้างใดข้างหนึ่ง (มักเป็นด้านเดียว)

• ปวดร้าวลงมาที่ท้องน้อย หรือขาหนีบ

• ปวดเป็นช่วง ๆ คลื่นเป็นบีบ ๆ แล้วหาย แล้วกลับมาปวดใหม่

• อาจมีอาการร่วม เช่น คลื่นไส้ อาเจียน ปัสสาวะแสบขัด หรือมีเลือดปน

• ถ้าเป็นนิ่ว Staghorn (นิ่วขนาดใหญ่อยู่ในกรวยไต): มักไม่ปวดเฉียบพลัน แต่ทำให้มีอาการปวดหน่วง ๆ และติดเชื้อบ่อย

สังเกตง่าย ๆ: ปวดลึกในช่องท้องหลัง ไม่สัมพันธ์กับท่าทาง เดินหรือขยับแล้วไม่ปวดเพิ่ม แต่ปวดแบบ “ภายในลึก ๆ”

อาการปวดหลังจากหมอนรองกระดูกเคลื่อน (Herniated Disc)

• ปวดหลังส่วนล่าง (เอว) มักสัมพันธ์กับท่าทาง เช่น เวลานั่งนาน ก้ม หรือยกของ

• ปวดร้าวลงขา เป็นแนว (เช่น จากหลังลงไปน่องหรือเท้า)

• บางรายมีชาหรือขาอ่อนแรงร่วมด้วย

• เวลานั่งนาน ไอ หรือจาม จะปวดร้าวมากขึ้น

สังเกตง่าย ๆ: ปวดสัมพันธ์กับการเคลื่อนไหว ขยับท่าจะปวด ขยับดีขึ้นหรือแย่ลงได้

ตารางเปรียบเทียบแบบเข้าใจง่าย

การตรวจวินิจฉัยที่แนะนำ

• ถ้าปวดแบบร้าวท้องน้อย หรือเอวด้านเดียว → อาจตรวจ ultrasound ช่องท้อง หรือ CT ไต เพื่อดูนิ่ว

• ถ้าปวดร้าวลงขา ชา หรืออ่อนแรง → ควรทำ MRI กระดูกสันหลัง เพื่อตรวจหมอนรองกระดูก

การรักษาแตกต่างกันโดยสิ้นเชิง

• นิ่วในไต: ใช้ยา ขับนิ่ว กระตุ้นให้ดื่มน้ำมาก, เจาะดูนิ่ว, หรือสลายนิ่ว/ผ่าตัด ถ้านิ่วใหญ่ (เช่น Staghorn stone)

• หมอนรองกระดูกเคลื่อน: เริ่มจากยา พัก กายภาพบำบัด หากไม่ดีขึ้นจึงพิจารณาผ่าตัด (เช่น การผ่าตัดส่องกล้อง)

หมอสรุปให้ว่า…

ปวดหลังไม่ใช่แปลว่าเป็นโรคกระดูกเสมอไป และไม่ใช่ทุกคนที่ปวดหลังก็คือหมอนรองกระดูกเคลื่อน

หากปวดหลังร้าวท้องน้อย ปัสสาวะแสบ หรือเคยมีนิ่ว ควรนึกถึงโรคไตก่อน

หากปวดร้าวลงขา ชา หรือขาอ่อนแรง → ให้สงสัยหมอนรองกระดูก

อย่าปล่อยให้ปวดเรื้อรังโดยไม่ตรวจให้ชัด เพราะการรักษาของทั้งสองโรคนี้ “ต่างกันโดยสิ้นเชิง”

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#ปวดหลังข้างขวา #นิ่วในไต #StaghornStone #หมอนรองกระดูกเคลื่อน #ปวดหลังร้าวลงขา #หมอเก่งกระดูกและข้อ

คำถามที่พบบ่อย

Q: หนูมีอาการปวดหลังด้านขวา ร้าวไปท้องน้อย แล้วก็คลื่นไส้ จะเป็นนิ่วในไตหรือหมอนรองกระดูกเคลื่อนคะ? A: อาการปวดหลังร้าวลงท้องน้อยและคลื่นไส้ อาจเป็นสัญญาณของนิ่วในไตได้ค่ะ แต่ก็อาจเกิดจากสาเหตุอื่นได้เช่นกัน Q: ถ้าปวดหลังแล้วร้าวลงขาด้วย แบบนี้เป็นหมอนรองกระดูกแน่ๆ ใช่ไหมคะ? A: อาการปวดหลังร้าวลงขา มักสัมพันธ์กับหมอนรองกระดูกเคลื่อนค่ะ แต่ก็ควรให้แพทย์ตรวจวินิจฉัยเพื่อความแน่ใจ Q: ปวดหลังแบบไหนที่ควรสงสัยว่าเป็นนิ่วในไตมากกว่าหมอนรองกระดูกคะ? A: หากปวดหลังลึกๆ ในช่องท้องหลัง ไม่สัมพันธ์กับท่าทาง แต่ปวดเป็นช่วงๆ เหมือนบีบๆ และอาจมีอาการปัสสาวะแสบขัดร่วมด้วย ควรนึกถึงนิ่วในไตค่ะ Q: การรักษาปวดหลังจากนิ่วกับหมอนรองกระดูกเหมือนกันไหมคะ? A: การรักษาแตกต่างกันโดยสิ้นเชิงค่ะ นิ่วในไตอาจใช้ยา ขับนิ่ว หรือผ่าตัด ส่วนหมอนรองกระดูกเคลื่อนมักเริ่มจากการพัก กายภาพบำบัด หรือผ่าตัดหากจำเป็น Q: ถ้าปวดหลังแล้วไม่รู้ว่าเป็นอะไร ควรไปหาหมอแผนกไหนดีคะ? A: หากปวดหลังร้าวลงท้องน้อย หรือมีอาการเกี่ยวกับปัสสาวะ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจหานิ่วในไต แต่หากปวดร้าวลงขา ชา หรืออ่อนแรง ควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านกระดูกและข้อค่ะ