ปวดข้อ ปวดหลัง ปวดเข่า หลายคนมักจะหยิบยาแก้ปวดมากินเอง โดยเฉพาะยากลุ่มที่เรียกว่า “ยาเอ็นเสด” หรือ NSAIDs ซึ่งยานี้เป็นยาที่หมอใช้กันบ่อยมากในการรักษาอาการปวดข้อและอักเสบ แต่ก็มีทั้งประโยชน์และผลข้างเคียงที่ต้องรู้ไว้ วันนี้หมอจะมาเล่าให้ฟังแบบเข้าใจง่าย ๆ ครับ

คำถามจากคนไข้

“หมอคะ หนูปวดเข่าเวลาเดินขึ้นลงบันได เพื่อนแนะนำให้กินยาแก้อักเสบ NSAIDs จะปลอดภัยไหมคะ?”

นี่เป็นคำถามที่เจอบ่อยมาก และหมออยากให้ทุกคนเข้าใจว่ายากลุ่มนี้ไม่ใช่ยาสามัญที่กินได้เรื่อย ๆ แบบวิตามิน แต่ต้องใช้ให้ถูกต้องและเหมาะสม

ยากลุ่ม NSAIDs คืออะไร?

NSAIDs ย่อมาจาก Non-Steroidal Anti-Inflammatory Drugs หรือ ยาแก้อักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์

ทำหน้าที่หลักคือ

  • ลดอักเสบ

  • ลดบวม

  • ลดปวด

  • ลดไข้

พูดง่าย ๆ ก็คือเป็น “ยาแก้ปวดอักเสบสารพัดประโยชน์” ที่หลายคนรู้จักกันดี เช่น ไอบูโพรเฟน (Ibuprofen), ไดโคลฟีแนค (Diclofenac), นาพรอกเซน (Naproxen), เซเลค็อกซิบ (Celecoxib) เป็นต้น

ทำงานอย่างไร?

เมื่อร่างกายบาดเจ็บหรือมีการอักเสบ ร่างกายจะสร้างสารที่ชื่อว่า “พรอสตาแกลนดิน” ซึ่งเป็นตัวทำให้ปวด บวม ร้อน NSAIDs จะไปยับยั้งการสร้างสารนี้ ทำให้อาการปวดและอักเสบลดลง

เปรียบเทียบง่าย ๆ เหมือนเรา “ปิดก๊อกน้ำ” ที่ไหลออกมามากเกินไป ทำให้น้ำไม่ท่วมบ้าน — NSAIDs ก็ช่วยปิดก๊อกของการอักเสบในร่างกายครับ

ประโยชน์ของ NSAIDs

  • ใช้บรรเทาปวดข้อ ปวดเข่า ปวดหลัง

  • ลดอาการปวดกล้ามเนื้อหลังออกกำลังกายหรือบาดเจ็บ

  • ช่วยลดการอักเสบในโรคข้อเสื่อม ข้ออักเสบรูมาตอยด์ หรือเก๊าท์กำเริบ

  • ใช้ลดไข้ได้ในบางกรณี

หมอใช้ยากลุ่มนี้บ่อยในการรักษาคนไข้ข้ออักเสบ เพราะช่วยให้อาการปวดทุเลา ทำให้เคลื่อนไหวได้สะดวกขึ้น

ผลข้างเคียงที่ต้องรู้

แม้ว่า NSAIDs จะมีประโยชน์ แต่ก็มีข้อควรระวัง โดยเฉพาะถ้าใช้ติดต่อกันนาน ๆ หรือใช้ในคนที่มีโรคประจำตัว

ผลข้างเคียงที่พบบ่อย:

  • ระคายเคืองกระเพาะอาหาร แสบท้อง จุกเสียด แน่นท้อง

  • แผลในกระเพาะอาหาร เลือดออกในทางเดินอาหาร

  • ความดันโลหิตสูงขึ้น

  • ไตทำงานแย่ลง หากใช้ในปริมาณมากหรือนาน

  • เสี่ยงต่อโรคหัวใจและหลอดเลือดในบางชนิดของยา

ใครที่ควรระวังเป็นพิเศษ

  • ผู้สูงอายุ

  • ผู้ที่มีโรคกระเพาะหรือลำไส้

  • ผู้ที่มีโรคไต โรคหัวใจ โรคตับ

  • ผู้ที่ต้องกินยาละลายลิ่มเลือดอยู่

หมอมักจะไม่ให้คนไข้กลุ่มนี้ซื้อยากินเอง แต่จะพิจารณาให้เฉพาะกรณีที่จำเป็น พร้อมตรวจเลือดและติดตามใกล้ชิด

การใช้ยาที่ถูกต้อง

  • กินยาตามขนาดและระยะเวลาที่หมอสั่ง ไม่ควรกินต่อเนื่องนานเกินไป

  • ควรกินยาหลังอาหารทันที เพื่อลดการระคายเคืองกระเพาะ

  • หากปวดไม่มาก ใช้วิธีอื่นร่วม เช่น ประคบร้อน ประคบเย็น หรือกายภาพบำบัด แทนการพึ่งแต่ยา

  • หากมีอาการปวดท้องรุนแรง อาเจียนเป็นเลือด หรือถ่ายดำ ต้องหยุดยาและรีบพบแพทย์ทันที

หมอสรุป

ยากลุ่ม NSAIDs เป็นยาที่มีประโยชน์มากในการลดปวดและอักเสบ แต่ก็มีโทษถ้าใช้ไม่ถูกต้อง โดยเฉพาะถ้าใช้เองนาน ๆ โดยไม่ปรึกษาแพทย์ คำแนะนำที่ดีที่สุดคือ ใช้ยานี้เมื่อจำเป็น กินตามขนาด และอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์หรือเภสัชกร

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666”

#ยาแก้ปวด #NSAIDs #ปวดเข่า #ปวดข้อ #กระดูกและข้อ #หมอเก่งให้ความรู้

คำถามที่พบบ่อย

Q: หมอคะ หนูปวดเข่าเวลาเดินขึ้นลงบันได เพื่อนแนะนำให้กินยาแก้อักเสบ NSAIDs จะปลอดภัยไหมคะ?

A: ยา NSAIDs ไม่ใช่ยาสามัญที่กินได้เรื่อย ๆ ควรใช้ให้ถูกต้องและเหมาะสมตามคำแนะนำของแพทย์หรือเภสัชกร

Q: ยาแก้อักเสบ NSAIDs กินแล้วจะปวดท้องไหมคะ?

A: ยา NSAIDs อาจทำให้เกิดการระคายเคืองกระเพาะอาหาร แสบท้อง หรือมีแผลในกระเพาะอาหารได้ หากใช้ไม่ถูกต้อง

Q: ถ้าหนูมีโรคประจำตัว เช่น โรคไต จะกินยา NSAIDs ได้ไหมคะ?

A: ผู้ที่มีโรคไต โรคหัวใจ หรือโรคตับ ควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ยา NSAIDs เพราะอาจมีผลข้างเคียงที่รุนแรงได้

Q: กินยา NSAIDs นาน ๆ จะเป็นอันตรายต่อไตไหมคะ?

A: การใช้ยา NSAIDs ในปริมาณมากหรือนานเกินไป อาจส่งผลให้ไตทำงานแย่ลงได้

Q: ถ้าปวดเมื่อยกล้ามเนื้อหลังออกกำลังกาย กินยา NSAIDs ได้เลยไหมคะ?

A: หากปวดไม่มาก ควรลองใช้วิธีอื่นร่วมด้วย เช่น ประคบร้อน ประคบเย็น หรือกายภาพบำบัด ก่อนพึ่งยา NSAIDs