โทฟัสขึ้นที่ผิวหนัง…ทำไมถึงเกิด และควรทำอย่างไร?

“หมอครับ ผมเป็นเก๊าท์มาหลายปีแล้ว ตอนนี้ที่ข้อศอกมีก้อนแข็ง ๆ นูนขึ้นมา สีออกขาว ๆ เพื่อนบอกว่าเป็นก้อนไขมัน แต่หมอบอกว่าเป็นก้อนเก๊าท์ แบบนี้อันตรายไหมครับ?”

ก้อนที่ผู้ป่วยเห็นนี้ เรียกว่า “โทฟัส” (Tophi) เป็นก้อนที่เกิดจากผลึกกรดยูริกสะสมอยู่ตามข้อ เอ็น หรือใต้ผิวหนัง พบได้ในผู้ป่วยเก๊าท์เรื้อรังที่ไม่ได้ควบคุมโรคอย่างต่อเนื่อง

หมออยากเล่าให้ฟังว่า ก้อนโทฟัสบนผิวหนังไม่ใช่เรื่องสวยงามแน่นอน แต่ที่สำคัญกว่านั้นคือ มันสะท้อนว่าร่างกายกำลังสะสมกรดยูริกเกินควบคุมแล้ว

โทฟัสเกิดขึ้นได้อย่างไร?

  • โรคเก๊าท์เกิดจากการที่ระดับ กรดยูริกในเลือดสูง สะสมเป็นเวลานาน

  • กรดยูริกที่เกินจะตกผลึกเป็นเม็ดเล็ก ๆ และไปสะสมตามข้อและเนื้อเยื่อรอบ ๆ

  • เมื่อสะสมมากขึ้น ร่างกายจะเห็นเป็นก้อนแข็ง ๆ ใต้ผิวหนัง เรียกว่าโทฟัส

  • ตำแหน่งที่พบบ่อย เช่น ข้อศอก ข้อเท้า ข้อนิ้วมือ และใบหู

อาการของโทฟัสที่ผิวหนัง

  • มีก้อนแข็ง ๆ นูนใต้ผิวหนัง ขยับไม่ได้

  • สีออกขาว ๆ หรือเหลืองอ่อน

  • ส่วนใหญ่ไม่เจ็บปวด แต่บางครั้งกดแล้วเจ็บ

  • ถ้าก้อนแตกออกมา จะมีสารสีขาวขุ่นคล้ายยาสีฟันไหลออกมา เสี่ยงติดเชื้อ

โทฟัสอันตรายหรือไม่?

  • ทำให้ข้อผิดรูป ใช้งานได้ไม่เต็มที่

  • ถ้าขึ้นหลายก้อน จะกระทบต่อรูปลักษณ์และความมั่นใจ

  • หากก้อนใหญ่และกดเบียดเส้นประสาทหรือเอ็น จะทำให้ปวดหรือขยับลำบาก

  • ถ้าก้อนแตกออก เสี่ยงติดเชื้อได้ง่าย

การรักษาโทฟัสที่ผิวหนัง

  1. ควบคุมกรดยูริกในเลือดอย่างจริงจัง

  2. การรักษาเก๊าท์กำเริบ

  3. การผ่าตัดเอาโทฟัสออก

การดูแลตัวเองของผู้ป่วยเก๊าท์

  • เลี่ยงอาหารที่มีพิวรีนสูง เช่น เครื่องในสัตว์ กุ้ง ปู ปลาซาร์ดีน

  • ดื่มน้ำมาก ๆ เพื่อช่วยขับกรดยูริกออกทางปัสสาวะ

  • ลดการดื่มแอลกอฮอล์ โดยเฉพาะเบียร์

  • รักษาน้ำหนักตัวให้สมดุล

  • ตรวจระดับกรดยูริกสม่ำเสมอ

สรุป

“โทฟัสที่ผิวหนัง” เป็นสัญญาณว่าโรคเก๊าท์ถูกปล่อยไว้นานและไม่ได้ควบคุมอย่างต่อเนื่อง แม้มักไม่อันตรายถึงชีวิต แต่เป็นตัวบอกว่ากรดยูริกสูงเกินไปและกำลังทำลายข้อ ถ้าไม่รักษาอาจทำให้ข้อพังและติดเชื้อได้

ดังนั้น หากพบก้อนโทฟัส อย่ามองข้าม ควรรีบพบแพทย์เพื่อควบคุมโรคเก๊าท์อย่างจริงจัง และรักษาเพื่อลดความเสี่ยงในอนาคตครับ

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#โทฟัส #เก๊าท์ #กรดยูริกสูง #ปวดข้อ #หมอเก่งกระดูกและข้อ

คำถามที่พบบ่อย

Q: หมอครับ ผมเป็นเก๊าท์มาหลายปีแล้ว ตอนนี้ที่ข้อศอกมีก้อนแข็ง ๆ นูนขึ้นมา สีออกขาว ๆ เพื่อนบอกว่าเป็นก้อนไขมัน แต่หมอบอกว่าเป็นก้อนเก๊าท์ แบบนี้อันตรายไหมครับ?

A: ก้อนนี้เรียกว่า "โทฟัส" ซึ่งเป็นผลึกกรดยูริกสะสม อาจส่งผลต่อการใช้งานข้อและเสี่ยงติดเชื้อหากก้อนแตก

Q: โทฟัสที่ข้อศอก ข้อเท้า หรือใบหู มันเกิดขึ้นได้ยังไงครับ?

A: เกิดจากระดับกรดยูริกในเลือดสูงสะสมเป็นเวลานาน จนตกผลึกเป็นเม็ดเล็ก ๆ และไปสะสมตามข้อ เอ็น หรือใต้ผิวหนัง

Q: ถ้ามีก้อนโทฟัสขึ้นมาแล้ว จะมีอาการอะไรบ้างครับ?

A: ส่วนใหญ่จะมีก้อนแข็ง ๆ นูนใต้ผิวหนัง ขยับไม่ได้ สีขาวหรือเหลืองอ่อน ส่วนใหญ่ไม่เจ็บปวด แต่บางครั้งอาจกดแล้วเจ็บ และถ้าก้อนแตกจะมีสารสีขาวขุ่นไหลออกมา

Q: โทฟัสที่ผิวหนังนี่รักษาได้ไหมครับ?

A: การรักษาหลักคือการควบคุมกรดยูริกในเลือดอย่างจริงจัง และอาจมีการรักษาเก๊าท์กำเริบ หรือการผ่าตัดเอาโทฟัสออกในบางกรณี

Q: มีวิธีดูแลตัวเองเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดโทฟัสอีกไหมครับ?

A: ควรเลี่ยงอาหารที่มีพิวรีนสูง ดื่มน้ำมาก ๆ ลดแอลกอฮอล์ รักษาน้ำหนักตัวให้สมดุล และตรวจระดับกรดยูริกสม่ำเสมอ