ปวดหลัง หมอนรองกระดูกเคลื่อนทับเส้นประสาท ไม่อยากผ่าตัด รักษาอย่างไรบ้าง

“หมอครับ ช่วงนี้ผมปวดหลังมาก ร้าวลงขาซ้ายจนเดินไม่ไหว จะต้องผ่าตัดไหมครับ?”

คุณสมชาย อายุ 48 ปี เดินกะเผลกเข้าห้องตรวจ สีหน้าบ่งบอกถึงความเจ็บปวด เขาบอกว่าเริ่มปวดหลังมาหลายเดือนแล้ว แต่ช่วงหลังปวดรุนแรงขึ้น แถมมีอาการร้าวลงขาเหมือนไฟช็อตทุกครั้งที่ก้มตัวหรือไอ

หมอตรวจแล้วพบว่าเป็น หมอนรองกระดูกเคลื่อนทับเส้นประสาท หลายคนได้ยินชื่อโรคนี้แล้วตกใจ กลัวว่าต้องผ่าตัดทันที ทั้งที่จริง ๆ แล้ว ส่วนใหญ่รักษาได้โดยไม่ต้องผ่า

หมอนรองกระดูกเคลื่อน คืออะไร

หมอนรองกระดูกคือแผ่น “กันกระแทก” ที่อยู่ระหว่างกระดูกสันหลัง ทำหน้าที่ซับแรงเวลาเราขยับตัวหรือยกของ

เมื่อหมอนรองกระดูกเสื่อม แตก หรือปลิ้น ส่วนที่อยู่ด้านในซึ่งนิ่มเหมือนเจลลี่จะดันออกมากดทับเส้นประสาท ทำให้เกิดอาการปวดหลัง ร้าวลงขา หรือชาขาได้

หมอชอบเปรียบว่าเหมือน “ไส้ขนมปังทะลัก” หรือ “เจลลี่ปลิ้นออกจากแซนด์วิช” พอไปกดสายไฟ (เส้นประสาท) ก็ทำให้เกิดอาการต่าง ๆ ตามมา

อาการที่พบบ่อย

  • ปวดหลังส่วนล่าง ร้าวลงขา บางรายปวดถึงเท้า

  • ชา หรือรู้สึกแปล๊บ ๆ ตามแนวขา

  • กล้ามเนื้อขาอ่อนแรง เดินได้น้อยลง

  • อาการมักเป็นมากเวลานั่งนาน ก้ม ยกของ หรือไอ จาม

ปัจจัยเสี่ยง

  • อายุ 35 ปีขึ้นไป (หมอนรองกระดูกเริ่มเสื่อมตามวัย)

  • ยกของหนักผิดท่า

  • นั่งนาน ขาดการออกกำลังกาย

  • น้ำหนักเกิน ทำให้หลังรับแรงมาก

การตรวจวินิจฉัย

  1. ซักประวัติและตรวจร่างกาย

  2. เอกซเรย์ (X-ray)

  3. MRI

รักษาโดยไม่ผ่าตัด ทำได้อย่างไร

ข่าวดีคือ ผู้ป่วยมากกว่า 80–90% อาการดีขึ้นได้โดยไม่ต้องผ่าตัด หากปฏิบัติตามคำแนะนำอย่างเคร่งครัด

1. พักและปรับพฤติกรรม

  • งดการก้ม ยกของหนัก บิดตัวแรง ๆ

  • นอนบนที่นอนแข็งพอควร ไม่ยวบเกินไป

2. กายภาพบำบัด

  • ยืดกล้ามเนื้อหลังและขา

  • เสริมความแข็งแรงกล้ามเนื้อแกนกลางลำตัว

  • ใช้เครื่องดึงหลังเพื่อลดแรงกดหมอนรองกระดูก (ในบางราย)

3. ยา

  • ยาลดอักเสบและคลายกล้ามเนื้อ

  • ยาลดการบวมของเส้นประสาท

4. ฉีดยาลดอักเสบเฉพาะจุด

  • ใช้เครื่อง ultrasound หรือ X-ray ช่วยระบุตำแหน่งให้แม่นยำ

  • เหมาะสำหรับคนที่ปวดมากจนทำกายภาพไม่ได้

เมื่อไรควรพิจารณาผ่าตัด

  • ปวดรุนแรงต่อเนื่อง แม้รักษาด้วยวิธีข้างต้นแล้วไม่ดีขึ้นเกิน 6–12 สัปดาห์

  • กล้ามเนื้อขาอ่อนแรงลงเรื่อย ๆ

  • มีปัญหาควบคุมการขับถ่ายไม่ได้ (ฉุกเฉิน ต้องผ่าตัดทันที)

พยากรณ์โรค

ถ้ารักษาและปรับพฤติกรรมถูกต้อง ส่วนใหญ่หายและกลับมาใช้ชีวิตได้ปกติ แต่ควรรักษากล้ามเนื้อให้แข็งแรงและหลีกเลี่ยงท่าที่เสี่ยง เพื่อป้องกันการเป็นซ้ำ

หมอสรุปว่า หมอนรองกระดูกเคลื่อนทับเส้นประสาทไม่ใช่คำตัดสินว่าต้องผ่าตัดเสมอไป การพัก ปรับพฤติกรรม กายภาพ และฉีดยา สามารถช่วยให้หายได้ในคนส่วนใหญ่ สิ่งสำคัญคือไม่ฝืนทำกิจกรรมที่ทำให้ปวด และมาพบแพทย์หากอาการไม่ดีขึ้น

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng

#ปวดหลัง #หมอนรองกระดูกเคลื่อน #ไม่อยากผ่าตัด #ปวดร้าวลงขา #รักษาโดยไม่ผ่าตัด #หมอเก่งกระดูกและข้อ

คำถามที่พบบ่อย

Q: ปวดหลังมาก ร้าวลงขา จะต้องผ่าตัดเลยไหมครับ?

A: ในหลายกรณี การรักษาโดยไม่ต้องผ่าตัดอาจช่วยให้อาการดีขึ้นได้ ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของโรค

Q: ถ้าหมอนรองกระดูกเคลื่อนทับเส้นประสาทแล้ว จะหายขาดได้ไหมครับ?

A: หากได้รับการรักษาที่เหมาะสมและปรับพฤติกรรม ส่วนใหญ่อาการจะดีขึ้นและกลับมาใช้ชีวิตได้ใกล้เคียงปกติ

Q: มีวิธีรักษาหมอนรองกระดูกเคลื่อนทับเส้นประสาทแบบไม่ต้องผ่าตัดไหมครับ?

A: มีหลายวิธี เช่น การพักผ่อน ปรับพฤติกรรม กายภาพบำบัด การใช้ยา หรือการฉีดยาลดอักเสบเฉพาะจุด

Q: อาการแบบไหนที่ต้องรีบไปหาหมอ หรืออาจจะต้องผ่าตัด?

A: หากมีอาการปวดรุนแรงต่อเนื่อง กล้ามเนื้อขาอ่อนแรงลงเรื่อยๆ หรือมีปัญหาควบคุมการขับถ่าย ควรปรึกษาแพทย์ทันที