ปวดส้นเท้า: การเลือกรองเท้าที่เหมาะสม มีผลอย่างไร และควรเลือกแบบไหน?

คุณหมอครับ ผมปวดส้นเท้าอยู่แล้ว ไม่รู้จะเลือกรองเท้าแบบไหนดี ใส่คู่ไหนก็รู้สึกเจ็บไปหมดเลย?

คำถามนี้เป็นอีกหนึ่งข้อสงสัยสำคัญที่หมอได้ยินบ่อย ๆ ครับ เพราะรองเท้าที่เราใส่ในแต่ละวันมีบทบาทสำคัญต่อสุขภาพเท้าของเรามาก โดยเฉพาะผู้ที่มีอาการปวดส้นเท้าจากเอ็นร้อยหวายอักเสบ หรือถุงน้ำอักเสบที่มีหินปูนเกาะ การเลือกรองเท้าที่เหมาะสมจะช่วยบรรเทาอาการปวด ป้องกันไม่ให้อาการแย่ลง และส่งเสริมการรักษาให้มีประสิทธิภาพมากขึ้นครับ

ทำไมรองเท้าถึงสำคัญต่ออาการปวดส้นเท้า?

เท้าของเราเป็นอวัยวะที่ต้องรับน้ำหนักตัวและแรงกระแทกจากการเดิน วิ่ง หรือทำกิจกรรมต่าง ๆ ตลอดทั้งวัน รองเท้าที่ดีจะทำหน้าที่เหมือนเกราะป้องกันและช่วยพยุงเท้าของเราให้ทำงานได้อย่างถูกต้อง หากเลือกรองเท้าไม่เหมาะสม จะส่งผลโดยตรงต่อโครงสร้างของเท้าและข้อต่อต่าง ๆ โดยเฉพาะส้นเท้าและเอ็นร้อยหวายครับ

  • ลดแรงกระแทก: รองเท้าที่มีพื้นรองรับแรงกระแทกได้ดี จะช่วยลดแรงที่ส่งผ่านไปยังส้นเท้าและเอ็นร้อยหวายในขณะที่เราเดินหรือยืน ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญมากสำหรับผู้ที่มีการอักเสบอยู่แล้ว

  • พยุงอุ้งเท้า: การรองรับอุ้งเท้าที่เหมาะสมจะช่วยกระจายน้ำหนักได้ดีขึ้น ลดภาระที่ส้นเท้าต้องรับ และช่วยให้เท้าอยู่ในตำแหน่งที่ถูกต้อง ไม่บิดผิดรูป

  • ลดการเสียดสีและการกดทับ: รองเท้าที่คับเกินไป หรือมีส่วนที่เสียดสีกับบริเวณที่อักเสบ จะยิ่งกระตุ้นให้เกิดอาการปวดและบวมมากขึ้น

ข้อแนะนำในการเลือกรองเท้าสำหรับผู้มีอาการปวดส้นเท้า

การเลือกรองเท้าที่ดีไม่ใช่เรื่องยากครับ ลองพิจารณาตามหลักการง่าย ๆ เหล่านี้ดูนะครับ:

  • เลือกรองเท้าที่มีพื้นนุ่มและรองรับแรงกระแทกได้ดี: มองหารองเท้าที่พื้นด้านใน (insole) หนา นุ่ม และพื้นด้านนอก (outsole) ยืดหยุ่นดี เพื่อช่วยซับแรงกระแทก เช่น รองเท้ากีฬา หรือรองเท้าเพื่อสุขภาพ

  • มีส่วนรองรับอุ้งเท้าที่เหมาะสม: รองเท้าควรมีส่วนโค้งที่รับกับอุ้งเท้าของเราพอดี เพื่อช่วยพยุงเท้าและกระจายน้ำหนักอย่างสมดุล ลดแรงกดที่ส้นเท้า

  • ส้นรองเท้าไม่สูงหรือแบนราบเกินไป: ส้นที่สูงเกินไป (เช่น รองเท้าส้นสูง) จะทำให้เอ็นร้อยหวายตึงและเพิ่มแรงกดที่ปลายเท้า ส่วนรองเท้าที่แบนราบเกินไป (เช่น รองเท้าแตะบางชนิด) ก็อาจไม่รองรับแรงกระแทกและอุ้งเท้าได้ดีพอ ควรเลือกรองเท้าที่มีส้นสูงประมาณ 1-2 เซนติเมตร เพื่อช่วยลดความตึงของเอ็นร้อยหวายเล็กน้อย

  • มีพื้นที่สำหรับนิ้วเท้า: ปลายรองเท้าควรมีพื้นที่กว้างพอให้นิ้วเท้าขยับได้สบาย ไม่บีบรัด เพื่อลดการเสียดสีและเพิ่มความสบายในการเดิน

  • วัสดุระบายอากาศได้ดี: เลือกรองเท้าที่ทำจากวัสดุที่ระบายอากาศได้ดี เพื่อลดความอับชื้นและป้องกันการเกิดเชื้อรา

  • ลองสวมใส่และเดินดู: ควรลองสวมรองเท้าทั้งสองข้าง และเดินไปมาในร้านสักพัก เพื่อให้แน่ใจว่ารู้สึกสบาย ไม่คับหรือหลวมเกินไป และไม่มีจุดไหนที่กดทับหรือเสียดสี

  • เปลี่ยนรองเท้าเมื่อถึงเวลา: รองเท้ามีอายุการใช้งานนะครับ เมื่อพื้นรองเท้าเริ่มสึกหรอ หรือรู้สึกว่าความนุ่มและประสิทธิภาพในการรองรับแรงกระแทกลดลง ควรเปลี่ยนคู่ใหม่ทันที เพื่อสุขภาพเท้าที่ดีของคุณ

หากรองเท้าคู่โปรดของคุณไม่ได้มีคุณสมบัติดังกล่าวทั้งหมด คุณอาจพิจารณาใช้แผ่นรองรองเท้า (orthotic insoles) ที่มีขายทั่วไป หรือปรึกษาแพทย์หรือนักกายภาพบำบัดเพื่อทำแผ่นรองรองเท้าเฉพาะบุคคล ซึ่งจะช่วยเสริมการรองรับและกระจายน้ำหนักได้ดียิ่งขึ้นครับ

หมออยากบอกว่า... การเลือกรองเท้าที่เหมาะสมเป็นหนึ่งในขั้นตอนสำคัญของการดูแลตัวเองสำหรับผู้ที่มีอาการปวดส้นเท้าครับ อย่ามองข้ามความสำคัญของรองเท้าคู่ที่เราใส่ในทุก ๆ วันนะครับ เลือกให้ดี เลือกให้เหมาะ แล้วเท้าของคุณจะขอบคุณ!

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่ ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง) ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ 📱 Line ID: @doctorkeng 📞 โทร: 081-530-3666

#ปวดส้นเท้า #เลือกรองเท้า #รองเท้าเพื่อสุขภาพ #เอ็นร้อยหวายอักเสบ #หมอเก่งกระดูกและข้อ

คำถามที่พบบ่อย

Q: หมอครับ ผมปวดส้นเท้ามากเลย ใส่รองเท้าอะไรก็เจ็บ ควรเลือกรองเท้าแบบไหนดีครับ?

A: การเลือกรองเท้าที่มีพื้นนุ่ม รองรับแรงกระแทกและอุ้งเท้าได้ดี จะช่วยบรรเทาอาการปวดส้นเท้าได้ครับ

Q: รองเท้าที่พื้นแบนราบ หรือส้นสูงๆ นี่มีผลเสียกับคนปวดส้นเท้าไหมครับ?

A: รองเท้าที่แบนราบเกินไปอาจไม่รองรับแรงกระแทกและอุ้งเท้า ส่วนรองเท้าส้นสูงจะทำให้เอ็นร้อยหวายตึงและเพิ่มแรงกดที่ส้นเท้าครับ

Q: ถ้าลองใส่แล้วรู้สึกสบายดี แต่ไม่แน่ใจว่าดีต่อส้นเท้าไหม ควรทำอย่างไรครับ?

A: ควรพิจารณาว่ารองเท้ามีส่วนรองรับอุ้งเท้าที่ดี พื้นนุ่ม และมีพื้นที่สำหรับนิ้วเท้าเพียงพอหรือไม่ครับ

Q: รองเท้ากีฬา หรือรองเท้าเพื่อสุขภาพนี่เหมาะกับคนปวดส้นเท้าไหมครับ?

A: รองเท้าประเภทนี้มักมีคุณสมบัติที่ช่วยลดแรงกระแทกและพยุงเท้าได้ดี ซึ่งอาจเหมาะสมกับผู้ที่มีอาการปวดส้นเท้าครับ

Q: ถ้าเลือกรองเท้าที่เหมาะแล้ว อาการปวดส้นเท้าจะหายขาดเลยไหมครับ?

A: การเลือกรองเท้าที่เหมาะสมอาจช่วยบรรเทาอาการและส่งเสริมการรักษา แต่ไม่สามารถรับประกันผลการรักษาให้หายขาดได้ครับ

เอกสารอ้างอิง

[1] Morrissey D, et al. Management of plantar heel pain: a best practice guide informed by a systematic review, expert clinical reasoning and patient values. British Journal of Sports Medicine. 2021. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33785535/

[2] Janisse DJ, Janisse E. Shoe modification and the use of orthoses in the treatment of foot and ankle pathology. The Journal of the American Academy of Orthopaedic Surgeons. 2008. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18316713/

[3] Umar H, et al. Impact of routine footwear on foot health: A study on plantar fasciitis. Journal of Family Medicine and Primary Care. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36387720/