ทำไมบางคนเป็นเก๊าท์แต่ไม่เคยมีโทฟัส?

ทำไมบางคนเป็นเก๊าท์... แต่ไม่เคยมีโทฟัส?

"หมอครับ ผมเป็นเก๊าท์มา 5 ปีแล้ว ปวดข้อเป็น ๆ หาย ๆ แต่ไม่เคยมีก้อนโทฟัสขึ้นเลย แบบนี้แปลว่าโรคยังไม่รุนแรงใช่ไหมครับ?"

นี่เป็นคำถามจากคุณวิโรจน์ อายุ 55 ปี ที่ควบคุมอาหารพอสมควร แต่ยังมีอาการข้ออักเสบช่วงกินหนัก หรือช่วงเครียด แต่เมื่อเทียบกับเพื่อนบางคนที่มีก้อนโทฟัสขึ้น เขารู้สึกสับสนว่าอาการของตัวเองจัดอยู่ในระดับไหน

หมอขออธิบายแบบง่าย ๆ ครับว่า... โทฟัส (Tophi) เป็นหนึ่งในภาวะแทรกซ้อนของโรคเก๊าท์เรื้อรังจริง แต่ไม่ได้เกิดกับทุกคนเสมอไปครับ

ก่อนอื่น… เรามาทบทวนกันก่อนว่า โทฟัสคืออะไร?

โทฟัส คือ ก้อนของผลึกกรดยูริก (urate crystals) ที่สะสมอยู่ใต้ผิวหนังหรือรอบข้อ มักพบในผู้ป่วยโรคเก๊าท์ที่ไม่ได้ควบคุมระดับกรดยูริกในเลือดให้อยู่ในเกณฑ์นานหลายปี

มักพบตามนิ้วเท้า ข้อศอก หลังเท้า หรือแม้แต่ใบหู แต่ต้องใช้เวลาหลายปี และยูริกต้องสูงต่อเนื่อง จึงจะเริ่มมีการสะสมเป็นก้อนโทฟัส

แล้วทำไมบางคนถึงไม่มีโทฟัสเลย?

1. ควบคุมกรดยูริกได้ดีในระดับหนึ่ง

2. เพิ่งเริ่มเป็นโรคไม่นาน

3. ปัจจัยทางพันธุกรรม

4. ใช้ยาลดกรดยูริกสม่ำเสมอ

5. ไม่ได้เป็นเก๊าท์จริง?

ไม่มีโทฟัส แปลว่าไม่ต้องรักษาหรือเปล่า?

หมอขอย้ำว่า ถึงแม้ไม่มีโทฟัส แต่หากคุณเคยมีอาการข้ออักเสบจากเก๊าท์ หรือวัดระดับยูริกแล้วสูงเกิน 6 mg/dL ก็ยังต้องควบคุมอย่างจริงจังครับ

เพราะ:

• การอักเสบบ่อย ๆ จะทำลายผิวข้อเรื่อย ๆ

• มีความเสี่ยงเกิดนิ่วในไต หรือไตเสื่อม

• โทฟัสอาจเกิดขึ้นในอนาคต หากปล่อยให้ยูริกสูงนานเกินไป

หมอแนะนำให้ทำสิ่งเหล่านี้ครับ

1. ตรวจระดับกรดยูริกเป็นระยะ

2. ใช้ยาลดกรดยูริกอย่างต่อเนื่อง (ถ้าแพทย์เห็นสมควร)

3. หลีกเลี่ยงอาหารพิวรีนสูง + ดื่มน้ำมาก ๆ

4. ควบคุมน้ำหนัก และออกกำลังกายสม่ำเสมอ

หมอสรุปให้นะครับ…

การที่คุณไม่มีโทฟัส ไม่ได้แปลว่าโรคเก๊าท์ของคุณไม่รุนแรงเสมอไป แต่เป็นโอกาสที่ดีที่จะควบคุมให้โรคไม่ลุกลามครับ

หากคุณดูแลดีต่อเนื่อง ห่างไกลทั้งอาการปวด ข้ออักเสบ และโทฟัสได้แน่นอน

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#เก๊าท์ #ยูริกสูง #ไม่มีโทฟัส #ควบคุมกรดยูริก #โรคเก๊าท์เรื้อรัง #หมอเก่งกระดูกและข้อ

คำถามที่พบบ่อย

Q: หมอครับ ผมเป็นเก๊าท์มา 5 ปีแล้ว ปวดข้อเป็น ๆ หาย ๆ แต่ไม่เคยมีก้อนโทฟัสขึ้นเลย แบบนี้แปลว่าโรคยังไม่รุนแรงใช่ไหมครับ?

A: การไม่มีโทฟัสอาจบ่งบอกว่าโรคยังไม่รุนแรงในระยะนี้ แต่ก็ยังมีความเสี่ยงที่โทฟัสจะเกิดขึ้นได้ในอนาคตหากควบคุมระดับยูริกไม่ดีพอ

Q: ถ้าผมไม่มีโทฟัส แสดงว่าไม่ต้องรักษาโรคเก๊าท์แล้วใช่ไหมครับ?

A: ไม่ใช่ครับ แม้ไม่มีโทฟัส แต่หากมีประวัติข้ออักเสบจากเก๊าท์ หรือระดับยูริกสูง ก็ยังจำเป็นต้องรักษาและควบคุมอย่างจริงจัง

Q: โทฟัสจะเกิดขึ้นกับผู้ป่วยเก๊าท์ทุกคนเลยไหมครับ?

A: ไม่เสมอไปครับ โทฟัสเป็นภาวะแทรกซ้อนที่พบได้ในผู้ป่วยเก๊าท์เรื้อรังที่ควบคุมระดับยูริกได้ไม่ดีเป็นเวลานาน

Q: มีวิธีป้องกันไม่ให้เกิดโทฟัสไหมครับ?

A: การควบคุมระดับกรดยูริกให้คงที่สม่ำเสมอ การใช้ยาตามแพทย์สั่ง และการปรับพฤติกรรม เช่น การควบคุมอาหารและน้ำหนัก อาจช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดโทฟัสได้

Q: การที่ผมไม่มีโทฟัส หมายความว่าผมหายขาดจากโรคเก๊าท์แล้วหรือเปล่า?

A: การไม่มีโทฟัสไม่ได้หมายความว่าหายขาดจากโรคเก๊าท์ครับ โรคเก๊าท์เป็นภาวะเรื้อรังที่ต้องมีการดูแลและควบคุมอย่างต่อเนื่อง