ตื่นมาตอนเช้า มือชาจนหยิบอะไรไม่ได้" ฝันร้ายของคุณแม่ตั้งครรภ์ที่ความจริงมีคำตอบ

ตื่นมาตอนเช้า มือชาจนหยิบอะไรไม่ได้" ฝันร้ายของคุณแม่ตั้งครรภ์ที่ความจริงมีคำตอบ

"คุณหมอคะ ช่วงนี้ตั้งครรภ์ได้ 7 เดือนแล้ว ทำไมตอนเช้า ๆ ตื่นมามือชานิ้วล็อกไปหมดเลยคะ? บางคืนชาจนสะดุ้งตื่น ต้องสะบัดมืออยู่เป็นพักใหญ่ถึงจะดีขึ้น แบบนี้อันตรายกับลูกไหมคะ?"

นี่คือคำถามยอดฮิตที่คุณแม่ตั้งครรภ์มักจะปรึกษาหมอในห้องตรวจครับ หลายคนกังวลว่าตัวเองเป็นโรคอัมพฤกษ์หรือเปล่า หรือขาดแคลเซียมรุนแรงไหม แต่ความจริงแล้วอาการนี้มีชื่อเรียกทางการแพทย์ว่า "กลุ่มอาการเส้นประสาทที่ข้อมือถูกกดทับ" หรือที่เราคุ้นหูกันว่า พังผืดทับเส้นประสาท นั่นเองครับ

ทำไมท้องแล้วถึง "มือชา" มากขึ้น?

สาเหตุหลักไม่ได้มาจากกระดูกผิดรูปครับ แต่มาจาก "การบวม" ของร่างกายคุณแม่เอง

1. ปริมาณน้ำในร่างกายเพิ่มขึ้น: เมื่อตั้งครรภ์ ร่างกายจะมีการสร้างเลือดและสารเหลวเพิ่มขึ้นเกือบ 50% เพื่อเลี้ยงลูกน้อย สารเหลวเหล่านี้มักจะไปสะสมตามเนื้อเยื่อต่าง ๆ ทำให้คุณแม่มีอาการเท้าบวม และ "ข้อมือ" ก็บวมด้วยครับ

2. ช่องแคบที่ข้อมือ (Carpal Tunnel): ที่ข้อมือของคนเราจะมีช่องเล็ก ๆ ซึ่งเป็นทางผ่านของเส้นประสาทและเอ็นนิ้วมือ เมื่อเนื้อเยื่อรอบ ๆ บวมขึ้น พื้นที่ในช่องนี้จะแคบลงทันที จนไปเบียดทับเส้นประสาทที่ไปเลี้ยงนิ้วโป้ง นิ้วชี้ นิ้วกลาง และนิ้วนางครึ่งซีก

3. ฮอร์โมนที่เปลี่ยนไป: ฮอร์โมนขณะตั้งครรภ์ทำให้พังผืดและเส้นเอ็นมีความอ่อนนุ่มและอมน้ำมากขึ้น ส่งผลให้แรงดันในช่องข้อมือสูงขึ้นกว่าปกติ

อาการแบบไหนที่ใช่ "มือชาจากตั้งครรภ์"

• ชาปลายนิ้ว: มักเริ่มที่นิ้วโป้ง ชี้ และกลาง

• ปวดร้าว: บางคนปวดลามขึ้นไปถึงข้อศอกหรือต้นแขน

• มืออ่อนแรง: หยิบจับของหล่นบ่อย หรือติดกระดุมเสื้อลำบาก

• อาการหนักตอนกลางคืน/เช้ามืด: เพราะเวลาเรานอน ของเหลวในร่างกายจะกระจายตัว และเรามักจะเผลอพับข้อมือโดยไม่รู้ตัว ทำให้เส้นประสาทถูกกดทับมากขึ้น

การตรวจและประเมินอาการ

โดยปกติหมอจะวินิจฉัยจากอาการเป็นหลัก แต่หากอาการไม่ชัดเจน อาจมีการตรวจดังนี้:

• การตรวจร่างกาย: หมอจะลองเคาะที่ข้อมือ (Tinel's test) หรือให้คุณแม่ลองพับข้อมือเข้าหากัน (Phalen's test) เพื่อดูว่ามีอาการชาเพิ่มขึ้นไหม

• อัลตราซาวนด์ (Ultrasound): เพื่อดูการบวมของเส้นประสาทและดูว่ามีพังผืดหนาตัวมากน้อยแค่ไหน วิธีนี้ปลอดภัยมากสำหรับคุณแม่และลูกในท้องครับ

• การตรวจกระแสไฟฟ้าเส้นประสาท (NCS): ทำในกรณีที่อาการรุนแรงมาก เพื่อประเมินว่าเส้นประสาทเสียหายไปเท่าไหร่แล้ว

แนวทางการดูแลตนเองให้หายทรมาน

ข่าวดีคือ ส่วนใหญ่ไม่ต้องผ่าตัดครับ!

1. ใส่เฝือกอ่อนประคองข้อมือ (Wrist Splint): ใส่เฉพาะตอนนอนเพื่อประคองข้อมือให้ตรงเสมอ ลดแรงกดทับเส้นประสาท เป็นวิธีที่ได้ผลดีที่สุด

2. ปรับท่านอน: พยายามไม่นอนทับมือ หรือเอาแขนหนุนศีรษะ

3. ประคบเย็น: หากรู้สึกบวมหรือปวด ให้ประคบเย็นที่ข้อมือ 10-15 นาที เพื่อลดการบวม

4. บริหารมือ: การขยับนิ้วมือช้า ๆ (Nerve Gliding Exercise) จะช่วยให้เส้นประสาทเคลื่อนตัวได้ดีขึ้น

5. ลดอาหารเค็ม: เพื่อลดการบวมน้ำของร่างกาย

6. การฉีดสเตียรอยด์ในคนท้อง

การฉีดสเตียรอยด์เพื่อรักษาพังผืดทับเส้นประสาทที่ข้อมือ (Carpal Tunnel Syndrome - CTS) เป็นการรักษา “เฉพาะที่”(Local Injection) ซึ่งมีข้อดีคือ:

• ใช้ปริมาณยาน้อยมาก: เมื่อเทียบกับการกินหรือฉีดเข้าเส้นเลือด

• ยาดูดซึมเข้ากระแสเลือดต่ำ: ยาจะทำงานหลัก ๆ อยู่แค่บริเวณช่องข้อมือที่บวม ทำให้ผลกระทบต่อลูกในท้องมีน้อยมากจนแทบไม่มีนัยสำคัญ

• ทางเลือกเมื่อวิธีอื่นไม่ได้ผล: แพทย์จะพิจารณาฉีดให้ในกรณีที่คุณแม่ปวดมากจนนอนไม่ได้ หรือมือเริ่มอ่อนแรง และการใส่เฝือกพยุงข้อมือ (Splint) ยังช่วยได้ไม่เพียงพอ

พยากรณ์โรค: จะหายเมื่อไหร่?

คุณแม่สบายใจได้ครับ อาการนี้ส่วนใหญ่ "หายได้เอง" หลังจากคลอดน้องไปแล้วประมาณ 2-4 สัปดาห์ เมื่อระดับฮอร์โมนกลับสู่ปกติและอาการบวมน้ำลดลง อาการชาก็จะหายไปเกือบทั้งหมด โอกาสกลับมาเป็นซ้ำจะมีเฉพาะตอนตั้งครรภ์ครั้งต่อไปครับ

ภาวะแทรกซ้อนที่ต้องระวัง: หากปล่อยให้ชาจนกล้ามเนื้อโคนนิ้วโป้ง "ฝ่อลีบ" หรือมีความดันโลหิตสูงร่วมด้วย (ครรภ์เป็นพิษ) ต้องรีบพบแพทย์ทันที เพราะอาจส่งผลเสียถาวรต่อการทำงานของมือได้

สรุป อาการมือชาตอนท้องเกิดจากร่างกายบวมน้ำไปกดทับเส้นประสาทที่ข้อมือ ไม่ได้อันตรายต่อลูกในท้อง การใส่เฝือกอ่อนพยุงข้อมือตอนนอนเป็นทางออกที่ปลอดภัยและช่วยให้คุณแม่นอนหลับสบายขึ้นครับ

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์ สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่ ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง) ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ 📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#มือชาตอนท้อง #พังผืดทับเส้นประสาท #คุณแม่ตั้งครรภ์ #ปวดข้อมือ #นิ้วล็อก #สุขภาพคุณแม่ #หมอเก่ง #กระดูกและข้อ #CarpalTunnel #ตั้งครรภ์

คำถามที่พบบ่อย

Q: คุณหมอคะ หนูท้อง 7 เดือนแล้ว ตื่นเช้ามามือชาหยิบของไม่ได้เลย เป็นอะไรมากไหมคะ?

A: อาการมือชาตอนเช้าขณะตั้งครรภ์ส่วนใหญ่เกิดจากกลุ่มอาการเส้นประสาทที่ข้อมือถูกกดทับ ซึ่งมักจะดีขึ้นได้หลังคลอดครับ

Q: อาการมือชาตอนท้องแบบนี้ อันตรายกับลูกในท้องไหมคะ?

A: โดยทั่วไปแล้ว อาการมือชาจากการตั้งครรภ์มักไม่ส่งผลอันตรายต่อลูกน้อยในครรภ์ครับ

Q: ต้องผ่าตัดรักษาอาการมือชาตอนท้องไหมคะ?

A: ในหลายกรณี อาการมือชาจากการตั้งครรภ์สามารถดูแลรักษาได้โดยไม่ต้องผ่าตัดครับ

Q: มีวิธีไหนช่วยบรรเทาอาการมือชาตอนเช้าได้บ้างคะ?

A: การใส่เฝือกอ่อนประคองข้อมือตอนนอน หรือการปรับท่านอน อาจช่วยลดอาการชาได้ครับ

Q: ถ้าอาการมือชาไม่ดีขึ้นหลังคลอด ควรทำอย่างไรคะ?

A: หากอาการยังคงอยู่หลังคลอด ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินและวางแผนการรักษาที่เหมาะสมต่อไปครับ