MRI เจอหมอนรองกระดูกเคลื่อนใหญ่! ต้องผ่าไหม?

ปวดหลังร้าวลงขา… สุดท้ายพบว่าหมอนรองกระดูกเคลื่อนกดทับเส้นประสาท — รักษาด้วยการส่องกล้องได้หรือไม่?

“หมอครับ ผมปวดหลังมาเป็นเดือนแล้วครับ ตอนนี้เริ่มร้าวลงขาซ้าย ยิ่งเดินยิ่งปวด จนบางวันนั่งทำงานยังไม่ไหว พอไป MRI หมอบอกว่าหมอนรองกระดูกเคลื่อนออกมาใหญ่พอสมควร… จะต้องผ่าตัดไหมครับ?”

คุณชัย อายุ 39 ปี เป็นวิศวกรที่ต้องนั่งหน้าคอมเกือบทั้งวัน พยายามกินยาและทำกายภาพแล้ว แต่อาการไม่ดีขึ้น จึงมาพบแพทย์เฉพาะทางเพื่อหาทางรักษาให้จบ

หมออยากบอกว่า… หากหมอนรองกระดูกเคลื่อนขนาดใหญ่ กดทับเส้นประสาทจนเดินไม่ได้ นั่งไม่ได้ หรือเจ็บมากตลอดเวลา — การผ่าตัดแบบส่องกล้องอาจเป็นทางออกที่ดี

การผ่าตัดแบบนี้เรียกว่า “การผ่าตัดหมอนรองกระดูกทับเส้นด้วยกล้อง (Endoscopic Discectomy)”

ข้อดีคือ แผลเล็ก ฟื้นตัวไว เสี่ยงน้อยกว่า และไม่จำเป็นต้องเปิดแผลกว้างเหมือนการผ่าตัดแบบเดิม

หมอนรองกระดูกเคลื่อนคืออะไร?

ในกระดูกสันหลังของเราจะมีหมอนรองกระดูกอยู่ระหว่างข้อ เพื่อช่วยลดแรงกระแทก ทำให้เคลื่อนไหวได้ยืดหยุ่น

เมื่อหมอนรองกระดูกเสื่อม หรือโดนกดซ้ำ ๆ จากการนั่งนาน ยกของหนัก หรือท่าทางที่ผิดซ้ำ ๆ

หมอนรองกระดูกจะเคลื่อนออกมา หรือแตกปลิ้นไปกดทับเส้นประสาทที่วิ่งออกจากไขสันหลัง

อาการเป็นอย่างไร?

• ปวดหลังช่วงล่างเรื้อรัง

• ปวดร้าวจากหลังลงก้น ขา หรือเท้า ข้างใดข้างหนึ่ง (ตามแนวเส้นประสาท)

• อาการปวดชัดเจนเวลานั่ง เดินนาน ๆ ไอ หรือจาม

• บางคนอาจมีอาการชาหรือกล้ามเนื้ออ่อนแรงร่วมด้วย

ต้องตรวจอะไรบ้าง?

• ตรวจร่างกายทั่วไป และทดสอบทางระบบประสาท เช่น การกดเจ็บ การยกขา การทดสอบกล้ามเนื้อและความรู้สึก

• MRI เป็นการตรวจที่ชัดเจนที่สุด เพื่อดูขนาดหมอนรองกระดูกที่เคลื่อน และตำแหน่งที่กดทับเส้นประสาท

• ในบางรายอาจมีการตรวจคลื่นไฟฟ้ากล้ามเนื้อ (EMG/NCS) เพิ่มเติม เพื่อวัดผลกระทบต่อเส้นประสาท

รักษาอย่างไร?

หากอาการยังไม่มาก และไม่มีอาการอ่อนแรง

แพทย์จะเริ่มจากการรักษาแบบไม่ผ่าตัด เช่น:

• กินยาแก้ปวด ยาลดการอักเสบ

• ทำกายภาพ เช่น ดึงหลัง ยืดเหยียดกล้ามเนื้อ

• ปรับพฤติกรรม เช่น ไม่นั่งนาน ไม่ยกของหนัก

• ฉีดยาลดอักเสบเฉพาะจุด (กรณีอาการยังไม่ดีขึ้น)

แต่ถ้าอาการมาก เช่น ปวดมากจนใช้ชีวิตไม่ได้ หรือมีอาการอ่อนแรง เดินไม่ได้ — หมออาจแนะนำการผ่าตัดแบบส่องกล้อง

การผ่าตัดหมอนรองกระดูกด้วยกล้องคืออะไร?

• เป็นการผ่าตัดแผลเล็ก โดยใช้กล้องขนาดเล็กสอดผ่านรูเล็ก ๆ เข้าไปที่หมอนรองกระดูก

• แพทย์จะตัดเฉพาะส่วนที่ปลิ้นออกมากดทับเส้นประสาทออก โดยไม่รบกวนโครงสร้างอื่น

• ใช้เวลาไม่นาน ผู้ป่วยมักลุกเดินได้ภายใน 24 ชั่วโมงหลังผ่าตัด

• แผลมีขนาดประมาณ 0.8–1.5 ซม. เท่านั้น ฟื้นตัวไว และแผลหายเร็ว

ข้อดีของการส่องกล้องผ่าตัดหมอนรองกระดูก

• แผลเล็ก เจ็บน้อย ฟื้นตัวไว

• ลดโอกาสติดเชื้อและการบาดเจ็บของกล้ามเนื้อ

• อยู่โรงพยาบาลเพียง 1–2 วัน

• กลับไปทำงานหรือใช้ชีวิตประจำวันได้เร็ว

พยากรณ์โรคและการดูแลหลังผ่าตัด

• หากผ่าตัดสำเร็จและดูแลตัวเองดี โอกาสกลับมาเป็นซ้ำน้อยมาก

• ต้องหลีกเลี่ยงการยกของหนัก และดูแลท่าทางเวลานั่ง ยืน หรือเดิน

• ออกกำลังกายหลังผ่าตัด เช่น ว่ายน้ำ เดินเร็ว หรือฝึกกล้ามเนื้อหลัง จะช่วยให้ไม่กลับมาเป็นอีก

หมอสรุปว่า…

อาการปวดหลังที่ร้าวลงขา ไม่ใช่เรื่องเล็ก และไม่ใช่เรื่องที่ต้องทนเสมอไป

การรักษาหมอนรองกระดูกเคลื่อนมีหลายวิธี และหากถึงขั้นที่ต้องผ่าตัด — การส่องกล้องเป็นทางเลือกที่ปลอดภัยและได้ผลดีในผู้ป่วยจำนวนมาก

หากคุณหรือคนที่คุณรักมีอาการแบบนี้ อย่ารอให้สายเกินไปครับ

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#หมอนรองกระดูกเคลื่อน #ปวดหลังร้าวลงขา #ส่องกล้องผ่าตัด #ปวดหลัง #หมอเก่งกระดูกและข้อ

คำถามที่พบบ่อย

Q: MRI เจอหมอนรองกระดูกเคลื่อนใหญ่ ต้องผ่าตัดทันทีเลยไหมครับ? A: ไม่เสมอไปครับ การตัดสินใจผ่าตัดขึ้นอยู่กับความรุนแรงของอาการกดทับเส้นประสาทและผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวันของคุณ Q: ถ้าหมอนรองกระดูกเคลื่อนใหญ่แล้วมีอาการปวดมาก ต้องผ่าตัดแบบส่องกล้องเท่านั้นหรือเปล่า? A: การผ่าตัดแบบส่องกล้องอาจเป็นทางเลือกที่ดีในกรณีที่อาการปวดรุนแรงจนใช้ชีวิตประจำวันลำบาก หรือมีอาการอ่อนแรง Q: การผ่าตัดหมอนรองกระดูกด้วยกล้องมีข้อดีกว่าการผ่าตัดแบบเดิมอย่างไรบ้างครับ? A: การผ่าตัดแบบส่องกล้องมีข้อดีคือแผลเล็ก เจ็บน้อย ฟื้นตัวไว และมีความเสี่ยงน้อยกว่าการผ่าตัดแบบเปิดแผลกว้าง Q: หลังผ่าตัดหมอนรองกระดูกแล้ว จะกลับมาเป็นซ้ำอีกไหมครับ? A: หากผ่าตัดสำเร็จและดูแลตัวเองดี โอกาสกลับมาเป็นซ้ำอาจน้อยลง แต่ควรหลีกเลี่ยงการยกของหนักและดูแลท่าทางให้ถูกต้องครับ