ไหล่ติด ยกแขนไม่ขึ้น หรือปวดร้าวลงมาที่แขน... ตกลงเป็นที่ "ไหล่" หรือเป็นที่ "คอ" กันแน่? หลายคนไปนวดไหล่จนช้ำแต่ไม่หาย เพราะต้นเหตุจริงๆ อาจอยู่ที่กระดูกคอ วันนี้ผมจะมาไขข้อข้องใจแบบเข้าใจง่ายๆ ครับ
"คุณหมอครับ ผมปวดไหล่จนนอนไม่ได้เลย แต่นวดเท่าไหร่ก็ไม่ดีขึ้น"
เสียงของ "น้าสมชาย" (นามสมมติ) ชายวัย 55 ปี ที่เดินประคองแขนขวาเข้ามาในห้องตรวจด้วยสีหน้าอ่อนล้า น้าสมชายเล่าว่ามีอาการปวดตื้อๆ ที่หัวไหล่มาเป็นเดือน พยายามยืดเส้นก็แล้ว ทายานวดก็แล้ว แต่อาการกลับแย่ลงจนเริ่มรู้สึกชาไปถึงปลายนิ้ว
"น้าลองยกแขนขึ้นเหนือหัวดูหน่อยครับ" ผมบอกให้น้าสมชายลองทำดู ปรากฏว่าน้ายกแขนได้สุด แต่พอผมลองให้เขาก้มคอและเอียงไปทางขวา น้าสมชายถึงกับสะดุ้ง "โอ๊ย! มันจี๊ดลงไปที่แขนเลยหมอ!"
นี่แหละครับคือจุดเริ่มต้นของความสับสนที่คนไข้ส่วนใหญ่เจอ คืออาการ "ปวดหลอก" ที่เราคิดว่าเป็นไหล่ แต่จริงๆ เป็นที่คอครับ
ทำไมเราถึงแยกไม่ออกว่าปวดอะไรกันแน่? (ความจริงที่ต้องรู้)
ร่างกายมนุษย์เรามหัศจรรย์มากครับ เส้นประสาทที่ไปเลี้ยงแขนและมือของเราเกือบทั้งหมด มีต้นกำเนิดมาจาก **"กระดูกคอ"**ครับ
ลองนึกภาพว่ากระดูกคอเหมือน "แผงวงจรหลัก" ในบ้าน แล้วเส้นประสาทคือ "สายไฟ" ที่ลากยาวไปจนถึงปลายนิ้ว ถ้าต้นสายไฟที่แผงวงจร (คอ) มันชำรุดหรือถูกกดทับ ไฟที่หลอดปลายทาง (ไหล่หรือมือ) ก็จะกระพริบหรือดับได้ ทั้งๆ ที่หลอดไฟไม่ได้เสีย
ในกรณีของน้าสมชาย อาการปวดที่ไหล่เป็นเพียง "ปลายทาง" ของความเจ็บปวด แต่ต้นเหตุจริงๆ คือกระดูกคอเสื่อมไปทับเส้นประสาทนั่นเองครับ
ทำความรู้จักกับตัวการร้าย: กระดูกคอเสื่อม และ เอ็นไหล่อักเสบ
1. เมื่อต้นเหตุอยู่ที่ "คอ" (หมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท) สาเหตุหลักเกิดจากหมอนรองกระดูกคอของเราที่เปรียบเสมือน "โช้คอัพ" มันเริ่มสึกหรอตามวัย หรือจากการก้มเล่นมือถือนานๆ จนมันปลิ้นออกมา (เหมือนไส้ซาลาเปาทะลัก) แล้วไปเบียดโดนเส้นประสาทที่กำลังจะวิ่งไปที่แขน
2. เมื่อต้นเหตุอยู่ที่ "ไหล่" (เอ็นหัวไหล่อักเสบหรือไหล่ติด) อันนี้คือปัญหาที่ข้อต่อโดยตรงครับ อาจเกิดจากหินปูนเกาะเอ็นไหล่ หรือใช้งานหนักจนเอ็นฉีกขาดจลทำให้เกิดการอักเสบภายในข้อ
วิธีสังเกตด้วยตัวเอง: ปวดไหล่ "จริง" หรือ "หลอก"?
ถ้าคุณกำลังปวดอยู่ ลองเช็กตาม 3 ข้อนี้ดูครับ:
ข้อที่ 1: ปวดตอนไหน?
-
ปวดไหล่จริง: มักจะปวดมากตอน "ขยับแขน" เช่น ตอนใส่เสื้อ กลัดกระดุมหลัง หรือตอนเอื้อมมือหยิบของที่เบาะหลังรถ ถ้าอยู่นิ่งๆ มักจะไม่ค่อยปวด
-
ปวดจากคอ: นั่งอยู่เฉยๆ ก็ปวด หรือบางคนปวดมากตอนนอน เพราะท่านอนไปกดทับเส้นประสาทคอ และมักจะมีอาการ "ปวดร้าว" เหมือนไฟช็อตลงไปที่แขน
ข้อที่ 2: กดเจ็บตรงไหน?
-
ปวดไหล่จริง: พอกดลงไปตรงหัวไหล่หรือยอดอก จะรู้สึกเจ็บจี๊ดชัดเจน
-
ปวดจากคอ: กดที่ไหล่ไม่ค่อยเจ็บ แต่ถ้ากดกล้ามเนื้อข้างลำคอ หรือขยับคอในท่าเฉพาะ จะรู้สึกปวดร้าวลงไปที่ไหล่ทันที
ข้อที่ 3: มีอาการอื่นร่วมด้วยไหม?
- ปวดจากคอ: มักจะมีอาการ "ชา" ร่วมด้วย หรือบางคนรู้สึกแขนไม่มีแรง ถือของแล้วหลุดมือบ่อยๆ
เมื่อมาพบหมอ เราจะตรวจอะไรบ้าง?
เพื่อให้แน่ใจที่สุด หมอจะเริ่มจากการ ตรวจร่างกาย โดยการลองขยับคอและไหล่ในท่าต่างๆ เพื่อดูว่าท่าไหนที่กระตุ้นอาการปวดได้มากกว่ากัน
-
การเอกซเรย์ (X-ray): ช่วยให้เห็นโครงสร้างกระดูก ดูว่ากระดูกคอทรุดไหม หรือมีหินปูนเกาะที่ข้อไหล่หรือไม่
-
การทำอัลตราซาวด์ (Ultrasound): วิธีนี้ดีมากสำหรับดู "เอ็นไหล่" ครับ เพราะหมอจะเห็นได้ทันทีว่าเอ็นหนาตัว มีน้ำในข้อ หรือมีรอยฉีกขาดไหม โดยไม่ต้องเจ็บตัว
-
การทำ MRI: อันนี้คือการตรวจละเอียดขั้นสุด เพื่อดูว่าหมอนรองกระดูกคอไปกดทับเส้นประสาทมากน้อยแค่ไหน หรือมีจุดไหนที่ซ่อนอยู่อีกบ้าง
แนวทางการรักษา: ไม่ต้องกลัวการผ่าตัด
เชื่อไหมครับว่า กว่า 90% ของคนไข้ที่มีอาการเหล่านี้ "ไม่ต้องผ่าตัด" ครับ
-
ปรับพฤติกรรม: นี่คือยาที่ดีที่สุด ลดการก้มเล่นมือถือนานๆ ปรับหน้าจอคอมพิวเตอร์ให้อยู่ระดับสายตา และบริหารกล้ามเนื้อรอบคอและสะบักให้แข็งแรง
-
การใช้ยา: หมอจะจ่ายยาแก้ปวดและยาลดอักเสบ (ที่ไม่ใช่สเตียรอยด์) รวมถึงยาบำรุงเส้นประสาทในกรณีที่ปวดร้าวจากคอ
-
การฉีดยาด้วยอัลตราซาวด์: สำหรับคนที่ปวดมาก หมอสามารถใช้เครื่องอัลตราซาวด์นำทางเพื่อฉีดยาลดอักเสบไปที่ "จุดที่อักเสบจริงๆ" ได้แม่นยำเหมือนจับวาง วิธีนี้ลดความเสี่ยงจากการฉีดไปโดนเส้นเลือดหรือเส้นประสาทได้ดีมากครับ
-
กายภาพบำบัด: การดึงคอ (กรณีปวดจากคอ) หรือการฝึกบริหารช่วงช่วงไหล่ จะช่วยให้ระยะยาวไม่ต้องกลับมาเป็นซ้ำอีก
พยากรณ์โรค: จะหายขาดไหม?
ข่าวดีคือ ถ้าเรารู้ตัวเร็วและรักษาถูกจุด อาการจะดีขึ้นภายใน 2-4 สัปดาห์ครับ แต่เนื่องจากโรคเหล่านี้สัมพันธ์กับความเสื่อมตามอายุและพฤติกรรม อาการอาจจะกลับมาได้บ้างถ้าเรากลับไปก้มคอหรือใช้งานไหล่หนักเหมือนเดิม สิ่งสำคัญคือการ "เข้าใจโรค" และรู้วิธีดูแลตัวเองเบื้องต้นครับ
หากปล่อยไว้นานโดยไม่รักษา อาจนำไปสู่ภาวะ "กล้ามเนื้อฝ่อ" หรือความเสียหายของเส้นประสาทแบบถาวร ซึ่งตอนนั้นการรักษาจะยากขึ้นกว่าเดิมมากครับ
สรุป
อาการปวดไหล่ไม่ได้แปลว่าเป็นที่ไหล่เสมอไป การสังเกตว่าอาการสัมพันธ์กับการขยับคอหรือขยับแขน จะช่วยให้เราเข้าใกล้สาเหตุที่แท้จริงได้มากขึ้น ถ้าไม่มั่นใจ แนะนำให้พบแพทย์เพื่อวินิจฉัยอย่างละเอียด ดีกว่าซื้อยานวดเองไปเรื่อยๆ จนเสียโอกาสในการรักษาที่ดีที่สุดครับ
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไปเพื่อเป็นแนวทางเบื้องต้น หากท่านมีอาการปวดรุนแรง มีอาการชา หรือแขนอ่อนแรง แนะนำให้ปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อรับการวินิจฉัยที่ถูกต้องครับ
สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่ ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง) ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ 📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666
#ปวดไหล่ #ปวดคอ #กระดูกคอเสื่อม #เอ็นไหล่อักเสบ #หมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท #ออฟฟิศซินโดรม #หมอเก่ง #เชียงใหม่ #ปวดร้าวลงแขน #สุขภาพผู้สูงอายุ
คำถามที่พบบ่อย
Q: ปวดไหล่ยกแขนไม่ขึ้น นวดแล้วไม่ดีขึ้นเลย เป็นเพราะอะไรคะ?
A: ในหลายกรณี อาการปวดไหล่ที่ยกแขนไม่ขึ้น อาจมีสาเหตุมาจากความผิดปกติที่กระดูกคอ ซึ่งการนวดที่ไหล่อาจไม่สามารถแก้ไขต้นเหตุได้โดยตรง
Q: ถ้าปวดร้าวลงแขน แสดงว่าต้องเป็นที่คอแน่นอนใช่ไหมคะ?
A: อาการปวดร้าวลงแขนเป็นสัญญาณที่บ่งชี้ว่าอาจมีความผิดปกติที่กระดูกคอ แต่ก็ยังต้องอาศัยการตรวจวินิจฉัยเพิ่มเติมเพื่อยืนยัน
Q: มีวิธีเช็กเบื้องต้นไหมคะว่าอาการปวดไหล่ของหนูเป็นที่ไหล่จริง หรือเป็นที่คอ?
A: ลองสังเกตว่าอาการปวดเป็นมากขึ้นเมื่อขยับแขน หรือปวดตลอดเวลาแม้จะอยู่นิ่งๆ รวมถึงลองกดเจ็บที่ไหล่หรือที่คอ เพื่อช่วยประเมินเบื้องต้นได้
Q: ถ้าเป็นที่คอ จะรักษาหายขาดไหมคะ?
A: การรักษาอาการปวดที่เกิดจากกระดูกคอขึ้นอยู่กับสาเหตุและความรุนแรง ซึ่งแพทย์จะพิจารณาแนวทางการรักษาที่เหมาะสมเป็นรายบุคคลไป
Q: การเอกซเรย์จะช่วยบอกได้ไหมว่าเป็นที่ไหล่หรือคอ?
A: การเอกซเรย์สามารถช่วยประเมินโครงสร้างกระดูกคอและไหล่ได้ ซึ่งจะเป็นข้อมูลสำคัญในการวินิจฉัยแยกโรคระหว่างปัญหาที่ไหล่และปัญหาที่คอ
