เคยสังเกตไหม? นิ้วเริ่มคด งอ มีปุ่มนูนเล็ก ๆ นี่คือสัญญาณข้อเสื่อม!

ข้อเสื่อมที่ข้อนิ้วปลาย (OA DIP Joint) ของมือทั้งสองข้าง

“หมอคะ ป้าสังเกตว่านิ้วมือปลาย ๆ เริ่มปวด บวม และมีก้อนแข็ง ๆ นูนขึ้นมา เวลาหยิบจับอะไรก็ลำบาก แบบนี้คือข้อเสื่อมใช่ไหมคะ?”

นี่เป็นคำถามที่หมอเจอบ่อย โดยเฉพาะในผู้หญิงวัยกลางคนขึ้นไป ที่เริ่มมีปัญหาข้อนิ้วมือเสื่อม โดยเฉพาะที่ ข้อนิ้วปลาย (DIP Joint) ซึ่งพบได้บ่อยและมักเกิดพร้อมกันหลายนิ้ว ทั้งสองข้าง

หมออยากเล่าให้ฟังว่า ข้อเสื่อมที่ข้อนิ้วปลายแม้จะไม่อันตรายถึงชีวิต แต่ส่งผลต่อการใช้งานมือในชีวิตประจำวันมาก และหากเข้าใจโรค ก็สามารถดูแลให้ดีขึ้นได้ครับ

ข้อเสื่อมที่ข้อนิ้วปลายคืออะไร?

ข้อเสื่อม (Osteoarthritis) คือภาวะที่กระดูกอ่อนผิวข้อสึกหรอ ทำให้กระดูกเสียดสีกัน เกิดการอักเสบ ปวด และผิดรูป

เมื่อเกิดที่ข้อนิ้วปลาย (DIP Joint) จะทำให้ปลายนิ้วมีการเปลี่ยนแปลงอย่างชัดเจน เช่น ปวด บวม มีก้อนแข็งที่เรียกว่า โหนกเฮเบอร์เดน (Heberden’s nodes)

อาการที่มักพบ

• ปวดตึงที่ข้อนิ้วปลาย โดยเฉพาะเวลาหยิบจับหรือบิดของ

• บางครั้งมีบวมแดงช่วงกำเริบ

• นิ้วผิดรูป มีก้อนกระดูกแข็ง ๆ ที่ข้อปลาย

• ขยับนิ้วลำบาก หยิบจับของเล็ก ๆ ไม่ถนัด

ปัจจัยเสี่ยง

• เพศหญิง โดยเฉพาะวัยหมดประจำเดือน

• พันธุกรรม (มีคนในครอบครัวเป็นข้อเสื่อม)

• การใช้งานมือซ้ำ ๆ มานาน เช่น งานบ้าน งานเย็บผ้า พิมพ์คีย์บอร์ด

• อายุที่มากขึ้น

ตรวจวินิจฉัยอย่างไร?

• ซักประวัติอาการ ปวด บวม ก้อนที่ข้อนิ้ว

• ตรวจร่างกาย เห็นก้อนแข็งและข้อผิดรูป

• เอกซเรย์มือ จะเห็นข้อแคบลง กระดูกงอก และความผิดรูปของข้อ

การรักษา

ข้อเสื่อมข้อนิ้วปลายไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ แต่สามารถบรรเทาอาการและชะลอความรุนแรงได้ เช่น

1. ปรับพฤติกรรมการใช้งานมือ เลี่ยงการบิด เปิดฝาขวด หรือใช้มือหยิบของหนัก ๆ ซ้ำ ๆ

2. กายภาพบำบัด เช่น การแช่มือในน้ำอุ่น ขยับนิ้วเบา ๆ เพื่อให้ข้อนิ้วไม่ยึดติด

3. ยา ใช้ยาแก้ปวดหรือยาแก้อักเสบในช่วงที่อาการกำเริบ ตามที่แพทย์สั่ง

4. การฉีดยาเข้าข้อ บางรายที่ปวดมาก อาจฉีดยาลดอักเสบเฉพาะที่ ช่วยให้อาการดีขึ้นชั่วคราว

5. การผ่าตัด มักไม่ทำบ่อย ยกเว้นกรณีข้อผิดรูปมากหรือเจ็บจนใช้งานไม่ได้

การดูแลตัวเอง

• ใช้ที่เปิดฝาขวดแทนการใช้มือบิด

• แช่มือในน้ำอุ่นก่อนทำงานบ้าน

• สวมปลอกพยุงนิ้วในบางครั้งเพื่อช่วยลดแรงกด

• ออกกำลังกายเบา ๆ เช่น กำมือแล้วแบมือช้า ๆ

หมอสรุปให้ว่า…

ข้อเสื่อมที่ข้อนิ้วปลายแม้ไม่อันตรายรุนแรง แต่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตและการใช้งานมือได้มาก หากเข้าใจโรคและดูแลตัวเองอย่างถูกวิธี จะช่วยให้ใช้มือได้ใกล้เคียงปกติ ลดอาการปวด และชะลอความเสื่อมไม่ให้แย่ลงครับ

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#ข้อเสื่อม #นิ้วมือเสื่อม #HeberdensNodes #หมอเก่งกระดูกและข้อ #สุขภาพมือ

คำถามที่พบบ่อย

Q: ป้าสังเกตว่านิ้วมือปวด บวม แล้วก็มีก้อนแข็งๆ ขึ้นมา แบบนี้คือข้อเสื่อมใช่ไหมคะ?

A: ใช่ค่ะ อาการปวด บวม และมีก้อนแข็งที่ข้อนิ้วปลาย อาจเป็นสัญญาณของข้อเสื่อมที่ข้อนิ้วปลาย (OA DIP Joint) ค่ะ

Q: ข้อเสื่อมที่นิ้วมือนี้มันจะหายขาดไหมคะหมอ?

A: ข้อเสื่อมที่ข้อนิ้วปลายไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ค่ะ แต่สามารถบรรเทาอาการและชะลอความรุนแรงได้

Q: ถ้าเป็นข้อเสื่อมที่นิ้วมือแล้วต้องผ่าตัดเลยไหมคะ?

A: การผ่าตัดมักไม่ทำบ่อยค่ะ จะพิจารณาในกรณีที่ข้อผิดรูปมากหรือมีอาการปวดจนใช้งานไม่ได้

Q: มีวิธีดูแลตัวเองไม่ให้ข้อเสื่อมมันแย่ลงกว่านี้ไหมคะ?

A: สามารถดูแลตัวเองได้โดยการปรับพฤติกรรมการใช้งานมือ เลี่ยงการบิดหรือหยิบของหนักซ้ำๆ และอาจลองแช่มือในน้ำอุ่นก่อนทำงานบ้านค่ะ