มือชา vs ยกมือไม่ขึ้น? แยกให้ออกระหว่าง “พังผืดทับเส้นประสาท” และ “ข้อมือตก” ก่อนสายเกินแก้!

เคยไหมครับ? ตื่นเช้ามาแล้วรู้สึกผิดปกติที่มือ... บางคนแค่ “ชา” เหมือนไฟช็อต แต่บางคนกลับ “ยกมือไม่ขึ้น” เหมือนมือไม่มีแรง...

อาการที่ดูคล้ายกัน อาจมาจาก “คนละเส้น” และ “คนละโรค” กันเลยครับ!

วันนี้หมอเก่งจะพามาแยกแยะ 2 อาการยอดฮิตที่คนไข้มักสับสน คือ Carpal Tunnel Syndrome (CTS) และ Wrist Drop ว่ามันต่างกันอย่างไร และแบบไหนที่ต้องรีบวิ่งมาหาหมอด่วน!

1. เส้นประสาทเจ้าปัญหา: ใครคือ "จำเลย"?

ร่างกายเรามี “สายไฟ” (เส้นประสาท) หลักๆ ที่วิ่งลงมาเลี้ยงแขนและมือ 3 เส้นครับ แต่โรคนี้เกิดจากคนละเส้นกัน:

  • พังผืดทับเส้นประสาท (CTS): เกิดจาก “เส้นประสาทมีเดียน (Median Nerve)” ที่วิ่งผ่านอุโมงค์ข้อมือ ถูกบีบรัด

  • ข้อมือตก (Wrist Drop): เกิดจาก “เส้นประสาทเรเดียน (Radial Nerve)” ที่วิ่งอยู่ต้นแขนด้านหลัง เกิดการบาดเจ็บหรือถูกกดทับ

2. อาการแสดง: “ชา” หรือ “ตก”?

จุดสังเกตที่ง่ายที่สุดคือ “ท่าทางของมือ” และ “ความรู้สึก” ครับ

🅰️ พังผืดทับเส้นประสาท (Carpal Tunnel Syndrome)

  • อาการเด่น: เน้นเรื่อง “ชา” และ “ปวด”

  • ตำแหน่ง: ชาที่ นิ้วโป้ง นิ้วชี้ นิ้วกลาง และนิ้วนางครึ่งซีก (นิ้วก้อยจะไม่ชา!)

  • ช่วงเวลา: มักปวดชามากตอน “กลางคืน” หรือตื่นนอนตอนเช้า ต้องสะบัดมือถึงจะดีขึ้น

  • แรง: หยิบจับของเล็กๆ ลำบาก (เช่น ติดกระดุม) ของหลุดมือบ่อย เพราะกล้ามเนื้อโคนนิ้วโป้งลีบ

🅱️ ข้อมือตก (Wrist Drop)

  • อาการเด่น: เน้นเรื่อง “อ่อนแรง” ชัดเจน

  • ลักษณะ: “กระดกข้อมือไม่ขึ้น” “เหยียดนิ้วไม่ได้” มือจะห้อยตกลงมาเหมือนคอหงส์ (Swan neck)

  • ความรู้สึก: อาจมีอาการชาที่ “หลังมือ” (บริเวณง่ามนิ้วโป้งกับนิ้วชี้ด้านหลัง) แต่หลักๆ คือยกไม่ขึ้น

  • สาเหตุ: มักเกิดจาก “นอนทับแขนตัวเอง” นานๆ (Saturday Night Palsy) หรือกระดูกต้นแขนหัก

3. วิธีเช็กตัวเองง่ายๆ (Self-Check)

ลองทำตามหมอนะครับ:

  • เช็ก CTS (พังผืด): ประกบหลังมือเข้าหากัน (ท่า Phalen’s test) งอข้อมือให้สุด ค้างไว้ 1 นาที... ถ้าชาจี๊ดๆ ไปที่นิ้วโป้ง-ชี้-กลาง = มีโอกาสใช่ครับ

  • เช็ก Wrist Drop (ข้อมือตก): คว่ำมือลง แล้วพยายาม “กระดกข้อมือขึ้น” สู้แรงโน้มถ่วง หรือพยายาม “กางนิ้วโป้ง” ออก... ถ้าทำไม่ได้เลย มือห้อยตองแต่ง = รีบมาหาหมอครับ!

4. การรักษา: ต่างกันคนละขั้ว

  • CTS (พังผืด):

  • Wrist Drop (ข้อมือตก):

บทสรุปจากหมอเก่ง

ถ้า “ชาหน้ามือ-นิ้วโป้ง” คือสัญญาณเตือนให้พักข้อมือ (CTS) แต่ถ้า “ยกมือไม่ขึ้น-หลังมือชา” คือสัญญาณเตือนให้ระวังท่านอน (Wrist Drop)

ไม่ว่าเป็นแบบไหน อย่าปล่อยไว้นานจนกล้ามเนื้อลีบนะครับ เพราะการกู้คืน “เส้นประสาท” ยิ่งช้า ยิ่งยากครับ

ดูแลมือคู่เก่งของคุณให้ดี เพื่อให้ใช้งานไปได้นานๆ ครับ

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์ สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่ ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง) ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ 📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666 #พังผืดทับเส้นประสาท #ข้อมือตก #มือชา #RadialNerve #MedianNerve #หมอเก่งกระดูกและข้อ

คำถามที่พบบ่อย

Q: หมอคะ หนูชาที่นิ้วโป้ง นิ้วชี้ นิ้วกลาง แล้วก็ปวดๆ ตอนกลางคืน แบบนี้เป็นอะไรคะ?

A: อาการชาที่นิ้วโป้ง นิ้วชี้ นิ้วกลาง และปวดตอนกลางคืน อาจเป็นสัญญาณของพังผืดทับเส้นประสาทข้อมือ (Carpal Tunnel Syndrome) ครับ

Q: แล้วถ้าหนูยกข้อมือไม่ขึ้นเลย มือห้อยๆ แบบนี้อันตรายไหมคะ?

A: การยกข้อมือไม่ขึ้นและมือห้อย อาจเป็นอาการของข้อมือตก ซึ่งควรปรึกษาแพทย์เพื่อหาสาเหตุและรับการรักษาที่เหมาะสมครับ

Q: ถ้าหนูทำท่าประกบหลังมือแล้วชาๆ นี่คือเป็นพังผืดทับเส้นประสาทแน่ๆ เลยใช่ไหมคะ?

A: การทำท่าประกบหลังมือแล้วมีอาการชา อาจบ่งชี้ถึงภาวะพังผืดทับเส้นประสาทข้อมือ แต่ควรให้แพทย์วินิจฉัยยืนยันอีกครั้งครับ

Q: ถ้าหนูยกนิ้วไม่ขึ้นเลยนี่ต้องรีบไปหาหมอเลยไหมคะ?

A: หากมีอาการยกนิ้วไม่ขึ้นชัดเจน ควรปรึกษาแพทย์โดยเร็วเพื่อประเมินและวางแผนการรักษาครับ

Q: อาการชาที่มือกับยกมือไม่ขึ้น อันไหนอันตรายกว่ากันคะ?

A: ทั้งสองอาการมีความสำคัญและควรได้รับการประเมินจากแพทย์ อาการยกมือไม่ขึ้นอาจต้องได้รับการดูแลอย่างเร่งด่วนกว่าในบางกรณีครับ

เอกสารอ้างอิง

[1] Sucher BM, Schreiber AL. Carpal tunnel syndrome diagnosis. Physical Medicine and Rehabilitation Clinics of North America. 2014;25(2):285-293. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24787330/

[2] Keith MW, et al. Diagnosis of carpal tunnel syndrome. The Journal of the American Academy of Orthopaedic Surgeons. 2009;17(7):397-405. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19474448/

[3] Lin TY, et al. Ultrasonography for the diagnosis of carpal tunnel syndrome: an umbrella review. Journal of Neurology. 2022;269(6):3082-3098. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35639198/