ปวดไหล่ ข้อไหล่เสื่อม รักษาอย่างไร ต้องผ่าตัดเสมอไปหรือไม่?
“หมอครับ ไหล่ข้างขวาหนูปวดตลอด ยกแขนก็ลำบาก บางทีได้ยินเสียงดังกร๊อบ ๆ ด้วย แบบนี้ต้องผ่าตัดไหมคะ?”
คุณลุงสมชาย อายุ 64 ปี เดินเข้ามาหาผมด้วยสีหน้าเจ็บปวด มือข้างหนึ่งกุมไหล่ไว้ตลอด เขาบอกว่าเริ่มปวดมาหลายเดือนแล้ว ยิ่งใช้แขนทำงานบ้าน หรือเอื้อมหยิบของสูง ยิ่งเจ็บและติดแข็งขึ้นเรื่อย ๆ
หลายคนพอได้ยินคำว่า “ข้อไหล่เสื่อม” ก็มักจะคิดทันทีว่าต้องผ่าตัดเปลี่ยนข้อ ซึ่งจริง ๆ แล้ว…ไม่ใช่ทุกคนต้องไปถึงขั้นนั้น
ข้อไหล่เสื่อมคืออะไร
ข้อไหล่เสื่อม คือ ภาวะที่กระดูกอ่อนผิวข้อ (ซึ่งปกติจะเรียบและลื่น) เกิดการสึกกร่อน ทำให้ผิวข้อขรุขระ ขยับแล้วเสียดสีกัน เกิดการอักเสบ บวม และปวด
ลองนึกภาพบานพับประตูที่เคยมีน้ำมันหล่อลื่น พอแห้งก็เริ่มฝืดและมีเสียงเอี๊ยด ๆ — ข้อไหล่เราก็คล้ายกัน ถ้าส่วนที่ช่วยลดแรงเสียดทานเสื่อมลง การเคลื่อนไหวก็จะติดขัดและเจ็บ
สาเหตุและปัจจัยเสี่ยง
-
อายุที่มากขึ้น ทำให้กระดูกอ่อนสึกหรอ
-
ใช้ข้อไหล่มากเป็นเวลานาน เช่น ยกของหนัก ทำงานที่ต้องใช้แขนสูง ๆ บ่อย
-
เคยบาดเจ็บหรือเคยหลุดข้อไหล่มาก่อน
-
โรคข้ออักเสบเรื้อรังบางชนิด
อาการที่พบบ่อย
-
ปวดไหล่ โดยเฉพาะเวลายกแขนหรือเอื้อมไปด้านหลัง
-
เคลื่อนไหวไหล่ได้ไม่สุด เหมือนมีอะไร “ขัด”
-
มีเสียงดังกร๊อบ ๆ หรือฝืด ๆ ในข้อไหล่
-
ในระยะมาก ๆ อาจปวดแม้ขณะพัก และกล้ามเนื้อรอบไหล่ลีบเล็กลง
การตรวจวินิจฉัย
แพทย์จะเริ่มจากการซักประวัติและตรวจการเคลื่อนไหวของไหล่
บางรายอาจต้องใช้การถ่ายภาพเอกซเรย์ (X-ray) เพื่อดูช่องว่างข้อและกระดูกงอก หรือใช้ อัลตราซาวด์ ดูเอ็นรอบไหล่ ถ้าสงสัยมีปัญหาหลายส่วนร่วมกัน เช่น เอ็นฉีกขาด อาจต้องทำ MRI เพื่อเห็นรายละเอียดชัดขึ้น
รักษาอย่างไรบ้าง
- การปรับพฤติกรรมและกายภาพบำบัด
-
หลีกเลี่ยงการยกของหนักหรือทำท่าที่ทำให้ปวด
-
บริหารกล้ามเนื้อรอบไหล่ให้แข็งแรง เช่น ท่าเหยียดและหมุนไหล่
-
ประคบอุ่นเพื่อลดการตึงของกล้ามเนื้อ
- การใช้ยา
-
ยาลดอักเสบ (NSAIDs) เพื่อบรรเทาปวดและลดบวม
-
ยาทาเฉพาะที่เพื่อช่วยคลายกล้ามเนื้อ
- การฉีดยาเฉพาะจุด
-
ฉีดยาลดอักเสบเข้าในข้อไหล่ โดยใช้เครื่องอัลตราซาวด์ช่วยระบุตำแหน่งแม่นยำ
-
ช่วยลดปวดได้หลายสัปดาห์ถึงหลายเดือน เหมาะกับคนที่ปวดมากและยังไม่พร้อมผ่าตัด
- การผ่าตัด
-
ไม่ใช่ทุกคนต้องผ่าตัด แต่จะพิจารณาในรายที่
-
การผ่าตัดอาจเป็นแบบส่องกล้องล้างข้อ หรือเปลี่ยนข้อไหล่เทียม ขึ้นอยู่กับความเสียหายของข้อ
พยากรณ์โรค
ข้อไหล่เสื่อมเป็นโรคที่ไม่หายขาดเอง แต่สามารถควบคุมอาการและชะลอการเสื่อมได้ หากดูแลและรักษาอย่างถูกวิธี หลายคนสามารถใช้ชีวิตประจำวันได้ตามปกติโดยไม่ต้องผ่าตัด
หมออยากบอกว่า…
อย่าเพิ่งตกใจถ้าถูกวินิจฉัยว่า “ข้อไหล่เสื่อม” เพราะแนวทางการรักษามีหลายขั้น และส่วนใหญ่เริ่มจากวิธีที่ไม่ต้องผ่าตัดก่อนเสมอ
การดูแลตนเองให้ถูกวิธีตั้งแต่เนิ่น ๆ จะช่วยลดโอกาสที่จะต้องไปถึงขั้นผ่าตัด และทำให้คุณใช้แขนไหล่ได้อย่างสบายไปอีกนาน
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์
สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่
ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)
ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ
สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ
📱 Line ID: @doctorkeng
#ปวดไหล่ #ข้อไหล่เสื่อม #รักษาไหล่ #กายภาพบำบัดไหล่ #หมอเก่งกระดูกและข้อ
คำถามที่พบบ่อย
Q: หมอครับ ไหล่หนูมีเสียงดังกร๊อบๆ แบบนี้ต้องผ่าตัดเลยไหมคะ?
A: ไม่ใช่ทุกคนที่ต้องผ่าตัดเสมอไปค่ะ การรักษาจะพิจารณาตามความรุนแรงของอาการและความเสียหายของข้อเป็นหลัก
Q: ข้อไหล่เสื่อมมันเกิดจากอะไรคะ?
A: สาเหตุหลักๆ มาจากอายุที่มากขึ้น การใช้งานข้อไหล่หนักเป็นเวลานาน หรือเคยมีประวัติบาดเจ็บที่ข้อไหล่มาก่อนค่ะ
Q: ถ้าปวดไหล่เรื้อรังแบบนี้ มีวิธีรักษาที่ไม่ต้องผ่าตัดบ้างไหมคะ?
A: มีหลายวิธีค่ะ เช่น การปรับพฤติกรรม กายภาพบำบัด การใช้ยา หรือการฉีดยาเฉพาะจุด ซึ่งส่วนใหญ่จะเริ่มจากการรักษาที่ไม่ต้องผ่าตัดก่อนค่ะ
Q: แล้วถ้าปวดไหล่มาก ๆ จนยกแขนไม่ค่อยได้ จะหายขาดไหมคะ?
A: ข้อไหล่เสื่อมเป็นโรคที่ไม่หายขาดเอง แต่สามารถควบคุมอาการและชะลอการเสื่อมได้ หากได้รับการดูแลและรักษาอย่างถูกวิธีค่ะ