ปวดส้นเท้า ยืนนานไม่ได้ เดินมากก็เจ็บ…คุณอาจเป็น “รองช้ำ” แบบไม่รู้ตัว

ปวดส้นเท้า เดินก้าวแรกตอนเช้าเจ็บจี๊ด…ระวัง “รองช้ำ” โรคยอดฮิตของคนทำงาน!

“หมอครับ ผมตื่นเช้ามาจะลุกจากเตียงแล้วเจ็บส้นเท้ามาก เดินไม่ได้ ต้องยืนเฉย ๆ ก่อนสักพักถึงจะเดินได้ จากนั้นค่อยดีขึ้น แต่พอตกเย็น หรือหลังเดินทั้งวัน ก็กลับมาเจ็บอีก แบบนี้คืออะไรครับ?”

ถ้าอาการแบบนี้เกิดขึ้นบ่อย ๆ โดยเฉพาะที่ส้นเท้าข้างเดียว…หมอขอให้ระวังว่าอาจเป็นโรค “รองช้ำ” หรือชื่อทางการว่า “เอ็นฝ่าเท้าอักเสบ (Plantar Fasciitis)”

รองช้ำคืออะไร?

• เอ็นฝ่าเท้า (Plantar fascia) คือเส้นเอ็นใหญ่ที่พาดจากส้นเท้าไปถึงปลายเท้า

• ช่วยพยุงอุ้งเท้าและรองรับน้ำหนักขณะเดิน วิ่ง หรือยืนนาน

• ถ้าใช้งานเท้ามากเกินไป เอ็นนี้จะเกิดการอักเสบ ทำให้ปวดส้นเท้า โดยเฉพาะเวลาเหยียบพื้นตอนเช้า

อาการของรองช้ำเป็นอย่างไร?

• ปวดจี๊ด ๆ ที่ส้นเท้า โดยเฉพาะก้าวแรกหลังตื่นนอน

• เดินไปสักพักจะดีขึ้น แต่ปวดอีกเมื่อเดินเยอะหรือนาน

• ปวดมากเวลาขึ้นลงบันได หรือเดินเท้าเปล่าบนพื้นแข็ง

• กดตรงส้นเท้าจะเจ็บเฉพาะจุด

• มักเป็นข้างเดียว แต่อาจเป็นสองข้างพร้อมกันได้

สาเหตุที่ทำให้เกิดรองช้ำ

• ยืนนาน เดินเยอะ โดยเฉพาะบนพื้นแข็ง

• ใส่รองเท้าไม่มี support หรือส้นบาง

• น้ำหนักตัวมาก

• กล้ามเนื้อน่องตึง เอ็นฝ่าเท้าขาดความยืดหยุ่น

• วิ่งหรือออกกำลังกายโดยไม่วอร์มอัพ

แนวทางรักษาและดูแลตนเอง

• พักการใช้งานเท้าหนัก ๆ ลดการเดินหรือยืนนาน

• ประคบเย็นบริเวณส้นเท้า วันละ 2–3 ครั้ง

• ทายา หรือนวดคลึงฝ่าเท้าเบา ๆ ด้วยลูกเทนนิสหรือขวดน้ำแข็ง

• ยืดน่องและฝ่าเท้าทุกเช้า – เย็น เช่น ท่าดันกำแพง ยืดปลายเท้า

• เลือกรองเท้าพื้นนุ่ม มีอุ้งเท้า support หรือใช้แผ่นรองเฉพาะ

• หากไม่ดีขึ้น อาจพิจารณาฉีดยาลดอักเสบเฉพาะจุด ด้วย Ultrasound ช่วยระบุตำแหน่งให้แม่นยำ

พยากรณ์โรค: หายขาดได้ไหม?

• หากเริ่มรักษาเร็ว และปรับพฤติกรรมได้เหมาะสม โรคนี้หายได้ครับ

• ไม่ใช่โรคอันตราย แต่หากปล่อยไว้นาน อาจเรื้อรัง ทำให้ใช้งานเท้าไม่ได้เต็มที่

• การผ่าตัดมีน้อยมาก และมักเป็นกรณีสุดท้ายเมื่อรักษาทุกอย่างแล้วยังไม่ดีขึ้น

หมอสรุปให้ว่า…

ปวดส้นเท้าแบบรองช้ำเป็นเรื่องที่พบได้บ่อย โดยเฉพาะในคนทำงาน คนที่ต้องยืนนาน หรือมีน้ำหนักตัวมาก

หากรู้ตัวเร็ว ดูแลตั้งแต่เนิ่น ๆ ก็ไม่ต้องทนปวด หรือกังวลว่าจะเป็นอะไรที่ร้ายแรงครับ

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng

#รองช้ำ #ปวดส้นเท้า #เอ็นฝ่าเท้าอักเสบ #หมอเก่งกระดูกและข้อ #PlantarFasciitis #เดินเจ็บเท้า

คำถามที่พบบ่อย

Q: อาการปวดส้นเท้าแบบนี้เป็นรองช้ำแน่ๆ เลยใช่ไหมคะ?

A: อาการปวดส้นเท้า โดยเฉพาะก้าวแรกตอนเช้า อาจเป็นสัญญาณของโรคเอ็นฝ่าเท้าอักเสบ หรือที่เรียกว่า "รองช้ำ" ครับ

Q: ถ้าเป็นรองช้ำแล้วต้องผ่าตัดไหมคะ?

A: การผ่าตัดมีน้อยมาก และมักเป็นทางเลือกสุดท้ายเมื่อรักษาด้วยวิธีอื่นแล้วไม่ดีขึ้นครับ

Q: มีวิธีดูแลตัวเองเบื้องต้นไหมคะ?

A: ควรพักการใช้งานเท้าหนักๆ ประคบเย็น และยืดกล้ามเนื้อน่องและฝ่าเท้าเป็นประจำครับ

Q: ใส่รองเท้าแบบไหนถึงจะช่วยลดอาการปวดได้คะ?

A: ควรเลือกรองเท้าพื้นนุ่ม มีอุ้งเท้าที่รองรับเท้าได้ดี หรือใช้แผ่นรองรองเท้าเฉพาะสำหรับผู้มีปัญหาฝ่าเท้าครับ

Q: รองช้ำเป็นแล้วจะหายขาดไหมคะ?

A: หากเริ่มรักษาเร็วและปรับพฤติกรรมได้เหมาะสม โรคนี้สามารถหายขาดได้ครับ

เอกสารอ้างอิง

[1] Koc TA Jr, et al. Heel Pain - Plantar Fasciitis: Revision 2023. The Journal of Orthopaedic and Sports Physical Therapy. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38037331/

[2] Nweke TC. Comprehensive Review and Evidence-Based Treatment Framework for Optimizing Plantar Fasciitis Diagnosis and Management. Cureus. 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40717873/

[3] Goff JD, Crawford R. Diagnosis and treatment of plantar fasciitis. American Family Physician. 2011. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21916393/