ปวดฝ่าเท้าใต้ส้น (รองช้ำ) ต่างจากปวดเอ็นร้อยหวายยังไง?

ปวดฝ่าเท้าใต้ส้น (รองช้ำ) ต่างจากปวดเอ็นร้อยหวายยังไง?

ทำไมเจ็บส้นเท้าถึงงงบ่อย?

หลายคนตื่นเช้ามาก้าวแรกแล้วปวดส้นเท้า บางคนบอกว่า “เป็นรองช้ำแน่ ๆ” แต่บางรายหมอกลับบอกว่า “เอ็นร้อยหวายอักเสบ” …แล้วเราจะรู้ได้ยังไงว่าแบบไหนกันแน่?

วันนี้หมอจะเล่าให้ฟังว่า “รองช้ำ” กับ “เอ็นร้อยหวายอักเสบ” มีจุดต่างที่สำคัญยังไง เพื่อให้คุณสังเกตอาการได้ถูกต้องครับ

รองช้ำ (Plantar Fasciitis)

• เกิดจาก พังผืดใต้ฝ่าเท้าอักเสบ โดยเฉพาะตรงที่เกาะกับกระดูกส้นเท้า

• มักปวด ตรงกลางฝ่าเท้าใกล้ส้น

• อาการเด่น = ปวดจี๊ดตอนก้าวแรกหลังตื่นนอน หรือเวลาลุกเดินหลังนั่งนาน ๆ

• พอเดินไปสักพัก อาการอาจดีขึ้น แต่ถ้าเดินเยอะก็จะกลับมาปวดอีก

• ปัจจัยเสี่ยง: น้ำหนักเกิน ยืน/เดินนาน ๆ ใส่รองเท้าพื้นแข็ง วิ่งลงส้นแรง ๆ

เอ็นร้อยหวายอักเสบ / ถุงน้ำรอบเอ็นอักเสบ (Achilles Tendinitis / Bursitis)

• เกิดจาก เส้นเอ็นร้อยหวายด้านหลังข้อเท้าอักเสบ หรือถุงน้ำรอบ ๆ เอ็นอักเสบ

• มักปวด หลังส้นเท้า บริเวณเหนือจุดที่รองเท้ากด

• อาการเด่น = เจ็บเมื่อ กดตรงหลังส้น เดินแล้วเจ็บ โดยเฉพาะเวลาใส่รองเท้าส้นแข็ง

• บางรายปวดมากตอนขึ้นลงบันได หรือหลังออกกำลังกายที่ใช้การวิ่ง/กระโดด

• ปัจจัยเสี่ยง: กล้ามเนื้อน่องตึง วิ่งระยะไกลโดยไม่ได้ยืดเส้น รองเท้ากดส้น

จะรู้ได้ยังไงว่าเราเป็นแบบไหน?

• ถ้า ปวดใต้ฝ่าเท้าใกล้ส้น โดยเฉพาะตอนตื่นนอน → มักเป็น รองช้ำ

• ถ้า ปวดหลังส้นเท้า กดเจ็บตรงเอ็นร้อยหวาย → น่าจะเป็น เอ็นร้อยหวายอักเสบ

• บางคนอาจมีทั้งสองอย่างร่วมกันได้!

การตรวจเพิ่มเติม

• หมอจะตรวจร่างกายและถามประวัติการใช้งานเท้า

• บางกรณีอาจใช้อัลตราซาวด์ (ultrasound) ดูความหนาของพังผืดหรือการอักเสบของเอ็น

• ถ้าปวดเรื้อรังหรือสงสัยเอ็นฉีก อาจต้องทำ MRI

การรักษาและดูแลเบื้องต้น

รองช้ำ

• พัก ลดการเดิน-ยืนนาน

• ประคบเย็น 10–15 นาที

• ยืดพังผืดใต้ฝ่าเท้าและกล้ามเนื้อน่อง

• ใช้แผ่นรองส้นเท้าหรือรองเท้าพื้นนุ่ม

เอ็นร้อยหวายอักเสบ

• พักจากการวิ่งหรือกิจกรรมที่ใช้แรงกระแทก

• ประคบเย็นหลังใช้งาน

• ยืดกล้ามเนื้อน่องและเอ็นร้อยหวายอย่างสม่ำเสมอ

• เลือกรองเท้าที่ไม่กดส้นด้านหลัง

ในรายที่ปวดมากหรือไม่ดีขึ้น

• หมออาจให้ยาแก้อักเสบ ทำกายภาพ หรือฉีดยาลดอักเสบเฉพาะจุดโดยใช้เครื่อง ultrasound ช่วย

• กรณีที่เอ็นร้อยหวายฉีกหรือมีปัญหาโครงสร้างรุนแรง อาจต้องผ่าตัด

หมอสรุปให้ง่าย ๆ

• ปวดใต้ฝ่าเท้าใกล้ส้น = รองช้ำ

• ปวดหลังส้นเท้า = เอ็นร้อยหวายอักเสบ

แม้อาการจะใกล้เคียงกัน แต่ตำแหน่งปวดและพฤติกรรมที่ทำให้เจ็บต่างกัน การรักษาจึงต่างกันไปด้วย หากปวดเรื้อรังจนรบกวนชีวิตประจำวัน ควรให้แพทย์ตรวจเพื่อหาสาเหตุที่แท้จริงครับ

“บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666”

#รองช้ำ #ปวดส้นเท้า #เอ็นร้อยหวายอักเสบ #สุขภาพเท้า #หมอเก่งกระดูกและข้อ

คำถามที่พบบ่อย

Q: หมอคะ หนูตื่นเช้ามาแล้วปวดจี๊ดๆ ตรงใต้ส้นเท้าเลยค่ะ แบบนี้คือรองช้ำใช่ไหมคะ?

A: อาการปวดจี๊ดใต้ส้นเท้าตอนตื่นนอนหรือหลังนั่งนานๆ มักบ่งชี้ว่าเป็นรองช้ำครับ

Q: แล้วถ้าปวดตรงหลังส้นเท้าล่ะคะ อันนั้นเป็นเอ็นร้อยหวายอักเสบใช่ไหม?

A: ใช่ครับ อาการปวดบริเวณหลังส้นเท้า หรือเหนือจุดที่รองเท้ากด มักสัมพันธ์กับเอ็นร้อยหวายอักเสบครับ

Q: แล้วเราจะรู้ได้ไงว่าอันไหนเป็นอันไหนแน่คะ?

A: ตำแหน่งที่ปวดเป็นจุดสังเกตสำคัญครับ ปวดใต้ฝ่าเท้าใกล้ส้นมักเป็นรองช้ำ ส่วนปวดหลังส้นเท้าเป็นเอ็นร้อยหวายอักเสบครับ

Q: บางทีหนูก็ปวดทั้งสองที่เลยค่ะ เป็นไปได้ไหมคะ?

A: เป็นไปได้ครับ บางคนอาจมีอาการทั้งรองช้ำและเอ็นร้อยหวายอักเสบร่วมกันได้ครับ

Q: ถ้าปวดแบบนี้ต้องไปหาหมอเลยไหมคะ?

A: หากอาการปวดเรื้อรังจนรบกวนชีวิตประจำวัน ควรให้แพทย์ตรวจวินิจฉัยเพื่อหาสาเหตุที่แท้จริงครับ