**🌙 ทำไมถึงมักจะปวดข้อตอนกลางคืนมากกว่ากลางวัน? **
“กลางวันเดิน ทำงาน ทำโน่นนี่ ยังไม่เท่าไหร่ แต่พอตกกลางคืนกลับปวดข้อมาก นอนไม่หลับ ตื่นเช้ามาก็รู้สึกตึง ๆ ขยับข้อยาก”
อาการแบบนี้หมอได้ยินบ่อยมากครับ โดยเฉพาะในคนที่เริ่มมีอาการข้อเสื่อมหรือข้ออักเสบเรื้อรัง ซึ่งมีเหตุผลทางสรีรวิทยาหลายอย่างที่ทำให้ “กลางคืนคือช่วงเวลาที่ข้อปวดที่สุด”
🧠 1. ตอนกลางคืน ร่างกายหลั่งสารอักเสบมากขึ้น
ในตอนกลางวัน ร่างกายจะมีฮอร์โมน คอร์ติโซน (Cortisol) ซึ่งเป็นสารต้านการอักเสบตามธรรมชาติ คอยช่วยลดการปวดและบวม
แต่ตอนกลางคืน ระดับคอร์ติโซนจะลดลง ในขณะที่ สารอักเสบ (Cytokines) เช่น Prostaglandin, Interleukin กลับเพิ่มขึ้น
👉 นั่นทำให้คนที่มีข้ออักเสบจะปวดมากขึ้นในช่วงกลางคืนโดยเฉพาะก่อนเช้า
💧 2. ของเหลวในข้อคั่ง เพราะอยู่นิ่งนาน
เวลานอนหรืออยู่นิ่ง ๆ นานหลายชั่วโมง เลือดและน้ำหล่อเลี้ยงในข้อจะไหลเวียนช้าลง ของเหลวในข้อจะค้างอยู่ ทำให้รู้สึก “ตึง” และ “ปวด” ตอนใกล้เช้า
พอตื่นขึ้นมาเริ่มขยับ ข้อต่อเคลื่อนไหว ของเหลวกระจายดีขึ้น ความปวดจึงค่อย ๆ ทุเลา
🦴 3. ข้อต่อไม่ได้ขยับนาน ทำให้ตึงและฝืด
ในคนที่มีข้อเสื่อมหรือข้ออักเสบ เมื่ออยู่นิ่งนาน เช่น นอนทั้งคืน ข้อต่อจะเริ่มแข็งฝืด น้ำหล่อเลี้ยงในข้อไม่หมุนเวียน
พอตื่นมาจะรู้สึกเหมือน “ข้อติด” ต้องขยับไปเรื่อย ๆ ถึงจะดีขึ้น ซึ่งเป็นลักษณะเฉพาะของโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์และข้อเสื่อมครับ
💪 4. กล้ามเนื้อรอบข้อเมื่อยและเกร็งจากการใช้งานทั้งวัน
หลังจากยืน เดิน หรือใช้ข้อมาเยอะทั้งวัน กล้ามเนื้อรอบข้อจะเกร็งโดยไม่รู้ตัว
ตอนกลางคืนเมื่อร่างกายผ่อนคลาย ระบบประสาทรับรู้ความเจ็บปวดจะทำงานไวขึ้น ทำให้รู้สึกปวดมากกว่าเดิม
❄️ 5. อุณหภูมิร่างกายลดลงตอนกลางคืน
ตอนหลับ อุณหภูมิร่างกายจะลดลงโดยธรรมชาติ หลอดเลือดหดตัว ทำให้เลือดไปเลี้ยงข้อต่อและกล้ามเนื้อน้อยลง
ยิ่งอากาศเย็นหรือห้องเปิดแอร์ อาการปวดข้อมักจะมากขึ้นครับ
🔕 6. กลางคืนไม่มีสิ่งรบกวน สมองรับรู้ความปวดมากขึ้น
กลางวันเรามีสิ่งให้ทำเยอะ จนไม่ทันรู้สึกถึงความปวด แต่พอตกกลางคืนไม่มีสิ่งรบกวน สมองจะรับรู้สัญญาณความเจ็บปวดได้ชัดเจนขึ้น ทำให้รู้สึกเหมือนปวดแรงกว่าเดิม
💊 วิธีดูแลตนเองเมื่อปวดข้อกลางคืน
-
ประคบอุ่นก่อนนอน เพื่อช่วยให้เลือดไหลเวียนดีและคลายข้อ
-
ยืดกล้ามเนื้อเบา ๆ เช่น หมุนข้อมือ เหยียดเข่า หรือหมุนข้อเท้า
-
ใส่เสื้อผ้าอุ่น ๆ หากอากาศเย็น หรือลองห่มผ้าที่อุ่นพอดี
-
นอนในท่าที่ข้อสบาย เช่น ใส่หมอนรองใต้เข่าเล็กน้อย
-
พักข้อที่ปวดมากในช่วงกลางวัน และหลีกเลี่ยงการก้ม นั่งพับเพียบ หรือนั่งพื้นนาน ๆ
-
หากปวดมากจนรบกวนการนอน ควรพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ เพราะอาจเป็นสัญญาณของโรคข้ออักเสบเรื้อรัง เช่น รูมาตอยด์ หรือเก๊าท์
🧠 หมออยากบอกว่า…
อาการปวดข้อกลางคืนเป็นสัญญาณเตือนว่า “ข้อของคุณกำลังมีการอักเสบอยู่ภายใน”
ถ้าเริ่มมีอาการปวดรบกวนการนอน หรือข้อติดตอนเช้า ควรมาพบแพทย์เฉพาะทางเพื่อวินิจฉัยและรักษาให้ตรงจุดครับ
เพราะถ้ารู้และรักษาเร็ว โอกาสข้อเสียรูปหรือปวดเรื้อรังจะลดลงมากครับ ❤️
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์
สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่
ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)
ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ
สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดข้อรูมาตอยด์ หรือเก๊าท์ ได้ครับ
📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666
#ปวดข้อกลางคืน #หมอเก่งกระดูกและข้อ #OrthopedicCare #ข้ออักเสบ #ข้อเสื่อม #ปวดข้อ #ปวดหลัง #รูมาตอยด์
คำถามที่พบบ่อย
Q: ทำไมกลางคืนถึงปวดข้อมากกว่ากลางวันคะหมอ?
A: กลางคืนร่างกายจะหลั่งสารอักเสบมากขึ้น และของเหลวในข้ออาจคั่งจากการอยู่นิ่งนาน ทำให้รู้สึกปวดตึงได้ค่ะ
Q: นอนนานๆ แล้วข้อตึงๆ เหมือนติดนี่เป็นเพราะอะไรคะ?
A: เป็นเพราะข้อต่อไม่ได้ขยับนาน ทำให้น้ำหล่อเลี้ยงข้อไม่หมุนเวียน และกล้ามเนื้อรอบข้ออาจเกร็งจากการใช้งานทั้งวันค่ะ
Q: อากาศเย็นๆ หรือเปิดแอร์แล้วปวดข้อมากขึ้นนี่เกี่ยวกันไหมคะ?
A: เกี่ยวค่ะ เพราะตอนกลางคืนอุณหภูมิร่างกายลดลง หลอดเลือดหดตัว ทำให้เลือดไปเลี้ยงข้อต่อและกล้ามเนื้อน้อยลงค่ะ
Q: ปวดข้อตอนกลางคืนจนนอนไม่หลับ ควรทำยังไงดีคะ?
A: อาจลองประคบอุ่น ยืดเหยียดกล้ามเนื้อเบาๆ หรือหากปวดมากจนรบกวนการนอน ควรปรึกษาแพทย์เพื่อหาสาเหตุและรับการรักษาที่เหมาะสมค่ะ

