ข้อเท้าบวมแดง ปวดจี๊ดตอนกลางคืน... อาจไม่ใช่แค่ข้อแพลง!

ข้อเท้าบวมแดง ปวดจี๊ดตอนกลางคืน... อาจไม่ใช่แค่ข้อแพลง!

"เมื่อคืนอยู่ดี ๆ พ่อวัย 65 ปี ก็บ่นปวดข้อเท้าข้างขวาแบบเฉียบพลันครับ บวมแดงร้อนจี๋ เดินไม่ได้เลย ทั้งที่ก่อนนอนยังเดินปกติ พอเช้าก็ยังปวดมากจนใส่รองเท้าไม่ได้เลย... แบบนี้น่าห่วงไหมครับหมอ?"

หลายคนอาจคิดว่า “ข้อพลิก” หรือ “ข้ออักเสบธรรมดา” แต่จริง ๆ แล้วอาการแบบนี้อาจบ่งบอกถึง “โรคเก๊าท์เฉียบพลัน” ซึ่งเป็นหนึ่งในโรคข้อที่เจอได้บ่อยในผู้ชายอายุ 40 ปีขึ้นไป โดยเฉพาะในคนที่มีพฤติกรรมการกินบางอย่าง หรือมีโรคประจำตัวร่วมด้วย

หมออยากบอกว่า...

ข้อเท้าหรือข้อหัวแม่เท้าบวมแดง ปวดจี๊ดตอนกลางคืน โดยไม่มีการกระแทก หรือบาดเจ็บชัดเจนมาก่อน — ต้องระวัง “โรคเก๊าท์”

เพราะอาการจะปวดรุนแรงถึงขั้นเดินไม่ได้ และถ้าปล่อยเรื้อรังอาจกลายเป็นข้ออักเสบเรื้อรัง หรือมีก้อนโทฟัสตามข้อและเอ็นได้

โรคเก๊าท์ (Gout) คืออะไร?

เป็นโรคที่เกิดจากกรดยูริกในเลือดสูงสะสมเป็นเวลานาน แล้วตกผลึกในข้อ ทำให้เกิดการอักเสบแบบเฉียบพลัน

ข้อที่พบบ่อย:

• โคนนิ้วหัวแม่เท้า

• ข้อเท้า

• ข้อเข่า

บางครั้งก็อาจเริ่มที่ “ข้อเท้า” ได้แบบไม่ทันตั้งตัว

อาการของเก๊าท์เฉียบพลัน

• ปวดข้อแบบเฉียบพลัน มักเกิดกลางคืนหรือตอนเช้า

• ข้อบวม แดง ร้อน กดเจ็บมาก

• ปวดจนขยับไม่ได้ หรือเดินไม่ไหว

• มักเกิดที่ข้อเดียวในช่วงแรก

ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดเก๊าท์

• ผู้ชายอายุ 40 ปีขึ้นไป

• ดื่มแอลกอฮอล์ โดยเฉพาะเบียร์

• กินอาหารที่มีพิวรีนสูง เช่น เครื่องในสัตว์ อาหารทะเล น้ำอัดลม หวานจัด

• โรคประจำตัว เช่น ความดัน เบาหวาน ไตเสื่อม

• มีญาติพี่น้องเคยเป็นเก๊าท์

ตรวจวินิจฉัยอย่างไร?

• ตรวจเลือดดูระดับกรดยูริก (แต่บางรายอาจไม่สูงในช่วงปวด)

• ตรวจร่างกายดูข้อที่อักเสบ ลักษณะการบวม และตำแหน่ง

• ในบางกรณีที่ไม่แน่ใจ แพทย์อาจเจาะน้ำในข้อส่งตรวจผลึกยูเรต

รักษาอย่างไรเมื่อเกิดเก๊าท์เฉียบพลัน?

• พักข้อที่ปวด หลีกเลี่ยงการเดินหรือยืน

• ประคบเย็นเพื่อลดบวมใน 24–48 ชม. แรก

• ยาแก้อักเสบ เช่น NSAIDs หรือ Colchicine (ต้องอยู่ภายใต้การดูแลแพทย์)

• ถ้าเป็นบ่อย หรือมีกรดยูริกสูงมาก อาจต้องใช้ยาลดกรดยูริกระยะยาว (หลังพ้นช่วงอักเสบ)

ถ้าปล่อยไว้ ไม่รักษา จะเกิดอะไรขึ้น?

• เก๊าท์จะกลับมาเป็นซ้ำ ๆ ถี่ขึ้นเรื่อย ๆ

• ข้อเริ่มผิดรูป มีการทำลายข้อถาวร

• อาจเกิด “โทฟัส” (ก้อนกรดยูริก) ตามข้อมือ ข้อศอก นิ้วเท้า

• เสี่ยงนิ่วในไต หรือไตเสื่อมเรื้อรัง

หมอสรุปให้ว่า...

ข้อเท้าบวมแดงเฉียบพลันในผู้ชายอายุ 60 ปีขึ้นไป โดยไม่มีการกระแทกชัดเจน อาจเป็น “เก๊าท์เฉียบพลัน”

อย่าชะล่าใจว่าเป็นข้อพลิกธรรมดา ควรรีบพบแพทย์เพื่อวินิจฉัยและรักษาให้ถูกต้อง — ยิ่งรู้เร็ว ยิ่งป้องกันไม่ให้กลายเป็นโรคเรื้อรังได้ครับ

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#ข้อเท้าบวมเฉียบพลัน #ปวดข้อเก๊าท์ #เก๊าท์ในผู้สูงอายุ #ข้ออักเสบเฉียบพลัน #หมอเก่งกระดูกและข้อ

คำถามที่พบบ่อย

Q: อาการปวดข้อเท้าแบบนี้ เป็นเก๊าท์แน่ๆ เลยใช่ไหมคะ?

A: อาการปวดข้อเท้าบวมแดงเฉียบพลัน อาจเป็นสัญญาณของโรคเก๊าท์ได้ แต่ก็อาจเกิดจากสาเหตุอื่นได้เช่นกันค่ะ

Q: ถ้าเป็นเก๊าท์แล้ว ต้องกินยาลดกรดยูริกตลอดชีวิตเลยไหมคะ?

A: ในบางกรณีที่เก๊าท์เป็นบ่อย หรือมีระดับกรดยูริกสูงมาก อาจจำเป็นต้องใช้ยาลดกรดยูริกระยะยาวค่ะ

Q: ปวดข้อเท้าตอนกลางคืนแบบนี้ ทำยังไงให้หายปวดเร็วๆ คะ?

A: การพักข้อที่ปวด ประคบเย็น และการใช้ยาตามคำแนะนำของแพทย์ อาจช่วยบรรเทาอาการปวดได้ค่ะ

Q: ถ้าไม่รีบไปหาหมอ จะเป็นอะไรมากไหมคะ?

A: หากปล่อยทิ้งไว้ โรคเก๊าท์อาจกลับมาเป็นซ้ำบ่อยขึ้น ทำให้ข้อผิดรูป หรือเกิดภาวะแทรกซ้อนอื่นๆ ได้ค่ะ

Q: มีวิธีป้องกันไม่ให้เป็นเก๊าท์อีกไหมคะ?

A: การปรับพฤติกรรมการกิน การหลีกเลี่ยงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ และการควบคุมโรคประจำตัว อาจช่วยลดความเสี่ยงในการกลับมาเป็นซ้ำได้ค่ะ