กระดูกหักในผู้สูงอายุ — หกล้มเล็กน้อย แต่กระดูกสะโพกหักได้

กระดูกหักในผู้สูงอายุ — หกล้มเล็กน้อย แต่กระดูกสะโพกหักได้

“คุณหมอครับ แม่ผมหกล้มในบ้าน แค่สะดุดพรมล้มลงก้นกระแทกพื้น แต่พอจะพยุงขึ้นกลับเจ็บมาก เดินไม่ได้เลย แบบนี้เป็นไปได้ไหมครับว่ากระดูกสะโพกหัก?”

นี่เป็นสถานการณ์ที่พบได้บ่อยมากในผู้สูงอายุครับ แม้จะล้มเพียงเล็กน้อย แต่ถ้ามีกระดูกพรุน กระดูกสะโพกก็อาจหักได้ทันที

ทำไมผู้สูงอายุถึงหกล้มแล้วกระดูกหักง่าย?

• โรคกระดูกพรุน: ทำให้เนื้อกระดูกบางลง แข็งแรงน้อยลง

• กล้ามเนื้ออ่อนแรง: พยุงร่างกายไม่มั่นคง เวลาล้มจึงไม่สามารถป้องกันตัวได้

• การทรงตัวแย่ลงตามวัย: เดินช้า ก้าวสั้น ทำให้สะดุดหกล้มได้ง่าย

• โรคประจำตัว: เช่น ความดัน เบาหวาน หรือยาที่มีผลต่อการทรงตัว

อาการบ่งชี้ว่ากระดูกสะโพกอาจหัก

• เจ็บสะโพกหรือขาหนีบมาก หลังจากล้ม

• ไม่สามารถลุกขึ้นยืนหรือเดินต่อได้

• ขาข้างที่เจ็บสั้นกว่าปกติ หรือบิดออกด้านข้าง

• ปวดมากเมื่อพยายามขยับขา

การตรวจวินิจฉัย

แพทย์จะซักประวัติการหกล้ม ตรวจร่างกาย และมักใช้การ X-ray เพื่อดูว่ามีกระดูกหักหรือไม่

ในบางกรณีที่ภาพยังไม่ชัดเจน อาจต้องทำ MRI หรือ CT scan เพื่อยืนยันผล

การรักษา

• ผ่าตัด: เป็นวิธีหลักในกรณีกระดูกสะโพกหัก เพื่อให้ผู้ป่วยกลับมาเดินได้เร็วที่สุด ลดภาวะแทรกซ้อน เช่น แผลกดทับ หรือลิ่มเลือดอุดตัน การผ่าตัดจะช่วยลดอัตราการเจ็บป่วยและการสูญเสียชีวิตมากกว่าไม่ผ้าตัด

• ไม่ผ่าตัด: ใช้ในบางรายที่สุขภาพไม่แข็งแรงมาก แต่การนอนนาน ๆ จะมีความเสี่ยงสูง ไม่เป็นที่แนะนำในปัจจุบัน

• หลังการรักษา ต้องทำกายภาพบำบัด ฟื้นฟูกล้ามเนื้อ และฝึกการเดินอย่างต่อเนื่อง

ภาวะแทรกซ้อนที่ควรระวัง

• แผลกดทับจากการนอนนาน

• ปอดบวมจากการขยับตัวน้อย

• ลิ่มเลือดอุดตันที่ขาหรือปอด

• สูญเสียความสามารถในการช่วยเหลือตัวเอง ทำให้คุณภาพชีวิตแย่ลง

การป้องกัน

• ตรวจและรักษาโรคกระดูกพรุนตั้งแต่เนิ่น ๆ

• ออกกำลังกายเสริมความแข็งแรงกล้ามเนื้อและการทรงตัว

• จัดบ้านให้ปลอดภัย ลดความเสี่ยงการหกล้ม เช่น เก็บพรม เก็บสายไฟ และติดราวจับ

• ใส่รองเท้าที่พื้นนุ่มและไม่ลื่น

หมอสรุปให้ฟัง

ในผู้สูงอายุ การหกล้มเล็กน้อยก็อาจทำให้กระดูกสะโพกหักได้ ไม่ควรมองว่าเป็นเรื่องเล็ก ถ้าล้มแล้วเจ็บจนเดินไม่ได้ ต้องรีบพาไปโรงพยาบาลทันที การรักษาเร็วจะช่วยให้ผู้สูงอายุฟื้นตัวได้ไว ลดภาวะแทรกซ้อน และกลับมาใช้ชีวิตได้ใกล้เคียงปกติครับ

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#กระดูกสะโพกหัก #ผู้สูงอายุหกล้ม #กระดูกพรุน #ปวดสะโพก #หมอเก่ง

คำถามที่พบบ่อย

Q: แม่ผมหกล้มแค่สะดุดพรม แต่ทำไมถึงเดินไม่ได้เลยครับ?

A: ในผู้สูงอายุที่มีภาวะกระดูกพรุน การล้มเพียงเล็กน้อยก็อาจทำให้กระดูกสะโพกหักได้ครับ

Q: ถ้ากระดูกสะโพกหัก ต้องผ่าตัดเท่านั้นเลยไหมครับ?

A: การผ่าตัดเป็นวิธีหลักในกรณีส่วนใหญ่ เพื่อให้ผู้ป่วยกลับมาเดินได้เร็วขึ้นครับ

Q: ถ้าไม่ผ่าตัด จะมีผลเสียอะไรบ้างครับ?

A: การนอนนาน ๆ อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อน เช่น แผลกดทับ หรือลิ่มเลือดอุดตันได้ครับ

Q: มีวิธีป้องกันไม่ให้ผู้สูงอายุหกล้มจนกระดูกหักไหมครับ?

A: การตรวจรักษาโรคกระดูกพรุน ออกกำลังกาย และจัดบ้านให้ปลอดภัย สามารถช่วยลดความเสี่ยงได้ครับ

Q: ถ้าสงสัยว่ากระดูกสะโพกหัก ต้องทำอย่างไรบ้างครับ?

A: หากผู้สูงอายุหกล้มแล้วเจ็บจนเดินไม่ได้ ควรรีบพาไปโรงพยาบาลเพื่อตรวจวินิจฉัยโดยแพทย์ทันทีครับ

เอกสารอ้างอิง

[1] Lim SK, et al. Characteristics of fragility hip fracture-related falls in the older adults: A systematic review. The journal of nutrition, health & aging. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39277968/

[2] McDonough CM, et al. Physical Therapy Management of Older Adults With Hip Fracture. The Journal of orthopaedic and sports physical therapy. 2021. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33522384/

[3] Kleiven S. Hip fracture risk functions for elderly men and women in sideways falls. Journal of biomechanics. 2020. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32423538/