🦴 กระดูกสันหลังคดแต่กำเนิด (Congenital Scoliosis) – บางคนเพิ่งรู้ว่าตัวเองเป็นตอนโต!

“หมอครับ ตอนเด็กไม่เคยรู้สึกอะไรเลย แต่พออายุ 20 ปี หมอตรวจเอกซเรย์แล้วบอกว่ามีกระดูกสันหลังคดตั้งแต่กำเนิด!”

หลายคนตกใจเมื่อรู้ว่าตัวเองเป็น “กระดูกสันหลังคดแต่กำเนิด” (Congenital scoliosis) เพราะส่วนใหญ่โรคนี้มักตรวจพบในวัยเด็ก แต่บางรายอาจไม่มีอาการจนกระทั่งเข้าสู่วัยรุ่นหรือวัยผู้ใหญ่จึงถูกพบโดยบังเอิญจากการเอกซเรย์ครับ

💡 กระดูกสันหลังคดแต่กำเนิดคืออะไร?

เป็นภาวะที่ กระดูกสันหลังของเด็กพัฒนาไม่สมบูรณ์ตั้งแต่ในครรภ์มารดา

ส่งผลให้กระดูกสันหลังบางข้อมีรูปร่างผิดปกติ เช่น

  • กระดูกสันหลังบางข้อโค้งงอไปด้านเดียว (hemivertebra)

  • กระดูกสันหลังบางข้อเชื่อมติดกัน (block vertebra)

ผลคือแนวกระดูกสันหลังเอียงไปด้านใดด้านหนึ่งตั้งแต่กำเนิด และเมื่อโตขึ้น ความคดอาจมากขึ้นเรื่อย ๆ โดยเฉพาะช่วงวัยรุ่นที่กระดูกกำลังยืดตัวเร็วครับ

🧬 สาเหตุ

ส่วนใหญ่เกิดจาก ความผิดปกติในการสร้างกระดูกสันหลังของทารกในครรภ์ (embryologic malformation)

อาจเกิดจาก

  • ความผิดปกติทางพันธุกรรมบางชนิด

  • การได้รับยาหรือสารเคมีขณะตั้งครรภ์

  • ปัจจัยสิ่งแวดล้อมที่มีผลต่อพัฒนาการของกระดูกทารก

บางครั้งอาจพบร่วมกับความผิดปกติของระบบอื่น เช่น หัวใจ ไต หรือกระดูกซี่โครง ด้วยครับ

👀 อาการที่พบได้

  • ไหล่สองข้างไม่เท่ากัน

  • สะโพกเอียง หรือเอวข้างหนึ่งสูงกว่าอีกข้าง

  • หลังเอียงหรือค่อมเล็กน้อย

  • เส้นกระดูกสันหลังไม่ตรงเมื่อก้มตัว

  • บางคนปวดหลังเรื้อรัง โดยเฉพาะตอนยืนนานหรือออกกำลังกายหนัก

ผู้ป่วยจำนวนหนึ่งไม่มีอาการเลย จนกระทั่งตรวจเอกซเรย์ตอนโตถึงรู้ว่ามีความคดของกระดูกสันหลังครับ

🔍 การตรวจวินิจฉัย

  1. ตรวจร่างกายโดยแพทย์เฉพาะทาง ดูแนวกระดูกสันหลังและความสมดุลของลำตัว

  2. เอกซเรย์กระดูกสันหลัง (X-ray spine) เพื่อวัดมุมความคด (Cobb’s angle) และดูรูปร่างของกระดูกสันหลัง

  3. MRI เพื่อดูว่ามีความผิดปกติของไขสันหลังหรือเส้นประสาทร่วมด้วยหรือไม่

  4. ในบางรายหมออาจตรวจ หัวใจและไต เพิ่มเติม เพราะอาจมีความผิดปกติร่วมกันได้

🩺 การรักษา

แนวทางการรักษาขึ้นอยู่กับระดับความคดและอาการของผู้ป่วยครับ

1.

กรณีคดเล็กและไม่มีอาการมาก

  • สังเกตอาการและเอกซเรย์ติดตามทุก 6–12 เดือน เพื่อดูว่าความคดเพิ่มขึ้นหรือไม่

  • ทำกายภาพบำบัดและออกกำลังกายเสริมกล้ามเนื้อหลังและหน้าท้องให้แข็งแรง

  • รักษาท่าทางการนั่ง ยืน และเดินให้ถูกต้อง เพื่อป้องกันอาการปวดหลัง

2.

กรณีคดมากขึ้นหรือเริ่มมีอาการปวดหลัง ชา หรือเอียงเห็นชัดเจน

  • พิจารณาใส่ เสื้อพยุงหลัง (brace) เพื่อชะลอการคด โดยเฉพาะในวัยที่กระดูกยังโตไม่เต็มที่

  • ถ้าความคดเกิน 40–50 องศา หรือเริ่มกดไขสันหลัง หมออาจแนะนำ ผ่าตัดจัดแนวกระดูกและยึดเหล็กดามหลัง (spinal fusion) เพื่อป้องกันไม่ให้คดเพิ่มและลดความเจ็บปวด

🧘‍♀️ การดูแลตนเอง

  • หมั่นออกกำลังกายเสริมกล้ามเนื้อแกนกลางลำตัว (Core muscle) เช่น ว่ายน้ำ โยคะ หรือพิลาทิส

  • หลีกเลี่ยงการยกของหนัก หรือก้มหลังนาน ๆ

  • รักษาน้ำหนักตัวให้เหมาะสม เพื่อลดแรงกดต่อกระดูกสันหลัง

  • ตรวจติดตามกับแพทย์เป็นระยะ แม้ไม่มีอาการ เพื่อดูพัฒนาการของแนวกระดูก

🧠 หมออยากบอกว่า…

“กระดูกสันหลังคดแต่กำเนิด” ไม่ได้หมายความว่าจะต้องผ่าตัดทุกรายครับ

หลายคนอาจอยู่กับภาวะนี้ได้ตลอดชีวิตโดยไม่มีอาการเลย หากมุมความคดไม่มากและกล้ามเนื้อรอบหลังแข็งแรงพอ

แต่ถ้าปล่อยให้คดมากขึ้นโดยไม่ตรวจติดตาม อาจทำให้แนวกระดูกผิดรูป กดเส้นประสาท หรือปวดหลังเรื้อรังในอนาคตได้ครับ

ดังนั้น ถ้าคุณเพิ่งรู้ว่าตัวเองเป็น “กระดูกสันหลังคดแต่กำเนิด” ตอนโต อย่าตกใจครับ — เพียงมาตรวจและติดตามอย่างสม่ำเสมอ หมอสามารถช่วยวางแผนรักษาให้คุณใช้ชีวิตได้ปกติแน่นอน ❤️

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ หรือกระดูกสันหลังคด ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#กระดูกสันหลังคดแต่กำเนิด #CongenitalScoliosis #หมอเก่งกระดูกและข้อ #OrthopedicCare #ปวดหลัง #กระดูกสันหลังคด #Scoliosis

คำถามที่พบบ่อย

Q: เป็นกระดูกสันหลังคดแต่กำเนิด ต้องผ่าตัดทุกคนเลยไหมคะ?

A: ไม่จำเป็นต้องผ่าตัดทุกรายครับ แนวทางการรักษาขึ้นอยู่กับระดับความคดและอาการของผู้ป่วยเป็นหลัก

Q: ถ้าเป็นกระดูกสันหลังคดแต่กำเนิด จะมีอาการปวดหลังตลอดเวลาเลยหรือเปล่าคะ?

A: บางคนอาจไม่มีอาการเลยจนกระทั่งตรวจพบ หรืออาจมีอาการปวดหลังเรื้อรัง โดยเฉพาะตอนยืนนานหรือออกกำลังกายหนักครับ

Q: หนูเพิ่งมารู้ว่าเป็นตอนอายุ 20 ปี แบบนี้ความคดจะเพิ่มขึ้นอีกไหมคะ?

A: ความคดอาจมากขึ้นเรื่อยๆ โดยเฉพาะช่วงวัยรุ่นที่กระดูกกำลังยืดตัวเร็วครับ แต่เมื่อโตเต็มที่แล้ว ความคดอาจคงที่หรือเพิ่มขึ้นน้อยลง

Q: มีวิธีไหนที่ช่วยชะลอไม่ให้กระดูกสันหลังคดมากขึ้นได้บ้างคะ?

A: ในกรณีที่คดมากขึ้นหรือเริ่มมีอาการ อาจพิจารณาใส่เสื้อพยุงหลัง หรือทำกายภาพบำบัดและออกกำลังกายเสริมกล้ามเนื้อหลังและหน้าท้องให้แข็งแรงครับ

Q: ถ้าความคดไม่มาก จะต้องไปหาหมอตรวจบ่อยๆ ไหมคะ?

A: ในกรณีที่คดเล็กและไม่มีอาการมาก ควรสังเกตอาการและเอกซเรย์ติดตามกับแพทย์เป็นระยะทุก 6-12 เดือน เพื่อดูว่าความคดเพิ่มขึ้นหรือไม่ครับ