กระดูกต้นแขนหักหลุดข้อไหล่ในผู้สูงอายุ — ล้มเพียงครั้งเดียว อาจทำให้ยกแขนไม่ขึ้น

💪 กระดูกต้นแขนหักหลุดข้อไหล่ในผู้สูงอายุ — ล้มเพียงครั้งเดียว อาจทำให้ยกแขนไม่ขึ้น

“แม่ลื่นล้ม แล้วบ่นว่าเจ็บไหล่มาก ยกแขนไม่ได้เลย ไปเอกซเรย์ หมอบอกว่ากระดูกต้นแขนหักและข้อไหล่หลุด”

อาการแบบนี้ในผู้สูงอายุพบได้บ่อยมาก โดยเฉพาะในผู้หญิงที่มีภาวะกระดูกพรุน เพราะกระดูกเปราะและแตกง่าย แม้แค่ล้มเบา ๆ ก็สามารถทำให้ “กระดูกต้นแขนส่วนบนหัก และข้อไหล่หลุดออกจากเบ้าข้อ” ได้ทันที

💡 ทำไมผู้สูงอายุถึงหักง่าย

• เมื่ออายุมากขึ้น มวลกระดูกลดลง ทำให้กระดูกเปราะ (กระดูกพรุน)

• กล้ามเนื้อและการทรงตัวอ่อนแรงลง เสี่ยงลื่นล้มได้ง่าย

• เมื่อหกล้ม แรงจะส่งไปที่หัวไหล่ → เกิดทั้ง “ข้อไหล่หลุด” และ “กระดูกต้นแขนหัก” พร้อมกัน

ในทางการแพทย์เรียกว่า Proximal humeral fracture with shoulder dislocation (2 parts)

🧠 อาการสำคัญ

• ปวดไหล่รุนแรงทันทีหลังล้ม

• แขนข้างที่เจ็บขยับไม่ได้เลย

• ไหล่บวมผิดรูป แขนห้อยลง

• ยกแขนไม่ได้ แขนดูสั้นลง

• บางรายอาจมี อาการชา มืออ่อนแรง จากเส้นประสาทถูกดึงรั้ง

❗️ห้ามดัดหรือดึงแขนกลับเข้าที่เอง เพราะอาจทำให้เส้นเลือดและเส้นประสาทขาดได้

🩻 การตรวจวินิจฉัย

1. เอกซเรย์ (X-ray) เพื่อดูตำแหน่งกระดูกที่หักและข้อที่หลุด

2. CT scan ถ้ากระดูกแตกหลายชิ้น เพื่อช่วยวางแผนผ่าตัด

3. ตรวจการทำงานของเส้นประสาทและหลอดเลือดรอบไหล่

💊 การรักษา

ขึ้นอยู่กับความรุนแรงและสุขภาพของผู้ป่วย

🔹 1. รักษาโดยไม่ผ่าตัด

เหมาะกับผู้สูงอายุที่กระดูกพรุนมาก หรือกระดูกหักไม่เคลื่อนมาก

• ใส่ข้อไหล่กลับเข้าที่ (Reduction)

• ใส่ผ้าคล้องแขน (Arm sling) หรือเฝือกอ่อน 3–4 สัปดาห์

• ใช้ยาแก้ปวดและยาแก้อักเสบ

• เริ่มกายภาพเบา ๆ หลัง 2–3 สัปดาห์ ป้องกันไหล่ติด

🔹 2. รักษาโดยผ่าตัด

ใช้ในกรณีที่กระดูกเคลื่อนมากหรือข้อไหล่หลุดซ้ำ

• จัดแนวกระดูกและยึดด้วยสกรูหรือแผ่นเหล็ก (ORIF)

• หากกระดูกเปราะหรือแตกละเอียด อาจต้องเปลี่ยนข้อไหล่เทียม (Shoulder replacement)

ปัจจุบันใช้เทคนิคแผลเล็ก เจ็บน้อย ฟื้นตัวเร็ว

🧘‍♀️ การฟื้นฟู

• สัปดาห์ที่ 1–3: พักไหล่ ใส่ผ้าคล้องแขน หลีกเลี่ยงการยกของหนัก

• สัปดาห์ที่ 3–6: เริ่มกายภาพ เช่น แกว่งแขน ยืดกล้ามเนื้อไหล่

• หลัง 6 สัปดาห์: เริ่มฝึกยกแขนและใช้งานมากขึ้น

• หลัง 3 เดือน: กลับมาใช้งานไหล่ได้ปกติ

ทำกายภาพต่อเนื่องกับนักกายภาพบำบัด ป้องกันภาวะ “ไหล่ติด” ซึ่งพบได้บ่อยในผู้สูงอายุ

⚠️ ภาวะแทรกซ้อน

• ไหล่ติด (Frozen shoulder)

• กระดูกไม่ติด โดยเฉพาะในผู้ที่กระดูกพรุน

• เส้นประสาทบาดเจ็บ ทำให้แขนอ่อนแรง

• ข้อไหล่หลุดซ้ำ หากโครงสร้างไม่มั่นคง

🩺 หมออยากฝากไว้

“ผู้สูงอายุล้มแล้วปวดไหล่มาก อย่าคิดว่าเป็นแค่ฟกช้ำ”  เพราะอาจเป็นการหักและหลุดของข้อไหล่พร้อมกัน

รีบเอกซเรย์และพบแพทย์เฉพาะทางกระดูกและข้อทันที เพื่อป้องกันการเชื่อมผิดตำแหน่งและไหล่ติดถาวร

สิ่งสำคัญหลังรักษาคือการ ทำกายภาพต่อเนื่อง และ ป้องกันการหกล้มซ้ำ ด้วยการใส่รองเท้าพื้นนุ่ม ฝึกทรงตัว และรักษาโรคกระดูกพรุนควบคู่ไปครับ

✅ ล้มแล้วปวดไหล่ – รีบตรวจ

✅ รักษาเร็ว – ฟื้นตัวไว

✅ กายภาพต่อเนื่อง – ป้องกันไหล่ติด

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากผู้สูงอายุในบ้านล้มและปวดไหล่ยกแขนไม่ได้ ควรรีบพาไปพบแพทย์เพื่อตรวจเอกซเรย์และรักษาอย่างถูกต้อง

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#กระดูกต้นแขนหัก #ข้อไหล่หลุด #ผู้สูงอายุล้ม #หมอเก่งกระดูกและข้อ #orthopedicclinic

คำถามที่พบบ่อย

Q: ล้มเบาๆ แล้วไหล่เจ็บ ยกแขนไม่ขึ้น แบบนี้คือข้อไหล่หลุดอย่างเดียว หรือกระดูกหักด้วยคะ?

A: ในผู้สูงอายุที่กระดูกพรุน การล้มเบาๆ อาจทำให้เกิดทั้งกระดูกต้นแขนหักและข้อไหล่หลุดพร้อมกันได้ครับ

Q: ถ้ากระดูกต้นแขนหักหลุดข้อไหล่ ต้องผ่าตัดตลอดเลยไหมคะ?

A: การรักษาขึ้นอยู่กับความรุนแรงของอาการและสุขภาพของผู้ป่วย บางกรณีอาจรักษาโดยไม่ต้องผ่าตัดได้ครับ

Q: หลังรักษาแล้ว ต้องทำกายภาพนานแค่ไหนคะ ถึงจะยกแขนได้ปกติ?

A: การฟื้นฟูต้องใช้เวลา โดยทั่วไปหลัง 3 เดือนจะสามารถกลับมาใช้งานไหล่ได้ใกล้เคียงปกติ แต่ควรทำกายภาพต่อเนื่องครับ

Q: มีวิธีป้องกันไม่ให้ไหล่ติดหลังรักษาไหมคะ?

A: การทำกายภาพบำบัดอย่างต่อเนื่องกับนักกายภาพบำบัดเป็นสิ่งสำคัญในการป้องกันภาวะไหล่ติดครับ

Q: ถ้าผู้สูงอายุที่บ้านล้มแล้วปวดไหล่มาก ควรทำอย่างไรคะ?

A: ควรรีบพาไปพบแพทย์เพื่อตรวจเอกซเรย์และวินิจฉัยอาการโดยเร็วที่สุดครับ

เอกสารอ้างอิง

[1] Pandey R, et al. Proximal humerus fracture(s): A review of current practice. Journal of clinical orthopaedics and trauma. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37636006/

[2] Rudran B, et al. Proximal humerus fractures: anatomy, diagnosis and management. British journal of hospital medicine (London, England : 2005). 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35938761/

[3] Monica J, et al. Acute Shoulder Injuries in Adults. American family physician. 2016. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27419328/