ปวดหลังแบบนี้…หรือจะเป็นกระดูกเคลื่อน?

“เมื่อก่อนเดินตลาดได้สบาย ๆ ชั่วโมงนึงยังไหว แต่พักหลังแค่เดินห้าง 10 นาทีก็เริ่มปวดหลัง ร้าวลงขา ต้องนั่งพักทันที… แค่แก่ขึ้น หรือหลังเริ่มมีปัญหาแล้วกันแน่?”

เสียงจากคุณสมชาย อายุ 62 ปี ที่มาปรึกษาเพราะสงสัยว่าตัวเองอาจเป็น “กระดูกสันหลังเคลื่อน” แบบที่หมอเรียกว่า “กระดูกเคลื่อนจากการเสื่อม” หรือชื่อเต็ม ๆ ว่า degenerative spondylolisthesis ครับ

กระดูกเคลื่อนจากการเสื่อม คืออะไร?

เป็นภาวะที่กระดูกสันหลังข้างบน เลื่อนตัวออกจากแนวปกติไปข้างหน้าบนกระดูกสันหลังชิ้นล่าง เนื่องจากข้อต่อกระดูกสันหลังและหมอนรองกระดูกเริ่มเสื่อมสภาพ มักพบในผู้สูงอายุ โดยเฉพาะเพศหญิงมากกว่าเพศชาย

เมื่อกระดูกเลื่อนมากขึ้น จะเริ่มเบียดเส้นประสาท ทำให้เกิดอาการปวดหลัง ร้าวลงขา หรือแม้แต่เดินไม่ได้ตามปกติ

อาการที่พบได้บ่อย

• ปวดหลังส่วนล่าง โดยเฉพาะเวลายืนนาน หรือเดินนาน ๆ

• ปวดร้าวลงขา เหมือนแสบร้อน หรือชาตามขา บางคนเข้าใจผิดว่าเป็นโรคเส้นเลือดตีบ

• เดินได้ระยะสั้นลง ต้องหยุดพักเป็นระยะ เรียกว่าอาการเดินแล้วปวด (neurogenic claudication)

• อาการดีขึ้นเมื่อได้นั่งพัก หรือก้มตัวไปข้างหน้า เช่น เวลานั่งรถเข็น

หมอตรวจอย่างไร?

หมอจะเริ่มจากการซักประวัติ ตรวจร่างกาย ตรวจแรงกล้ามเนื้อ สะท้อนเส้นประสาท และท่าก้ม-เงย

จากนั้นอาจต้องตรวจเพิ่มเติมด้วยภาพถ่าย X-ray เพื่อดูว่ามีกระดูกเลื่อนหรือไม่ และเลื่อนไปมากน้อยแค่ไหน

บางรายอาจต้องทำ MRI เพื่อดูว่ามีการกดเบียดเส้นประสาทมากแค่ไหน และจะใช้ข้อมูลนี้ในการวางแผนรักษา

การรักษา…ไม่จำเป็นต้องผ่าทุกคน

การรักษาเริ่มจากการปรับพฤติกรรม เช่น หลีกเลี่ยงการยืนนานหรือเดินไกล

รับประทานยาแก้อักเสบ หรือทำกายภาพบำบัดเพื่อเพิ่มความแข็งแรงของกล้ามเนื้อหลัง

บางรายอาจพิจารณาฉีดยาลดการอักเสบรอบเส้นประสาท โดยใช้ ultrasound ช่วยระบุตำแหน่งให้แม่นยำ

ในกรณีที่อาการเป็นมาก หรือมีอาการทางเส้นประสาทชัดเจน เช่น กล้ามเนื้ออ่อนแรง เดินไม่ได้ อาจต้องพิจารณาผ่าตัด

จะดีขึ้นไหม? ต้องดูแลตัวเองตลอดชีวิตหรือเปล่า?

โรคนี้มักค่อย ๆ เป็น และค่อย ๆ ดีขึ้นได้ หากรักษาอย่างต่อเนื่องและปรับพฤติกรรมให้เหมาะสม

ส่วนใหญ่ไม่จำเป็นต้องผ่าตัด แต่ต้องดูแลตนเองเรื่องท่าทาง การนั่ง การยืน และเสริมความแข็งแรงของกล้ามเนื้อหลังและหน้าท้อง

หากได้รับการดูแลที่เหมาะสม จะสามารถกลับมาใช้ชีวิตได้ตามปกติ หรือใกล้เคียงเดิมได้มากครับ

“บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

”ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng

#ปวดหลัง

#กระดูกสันหลังเคลื่อน

#หมอนรองกระดูกเสื่อม

#เดินแล้วปวดขา

#กระดูกทับเส้น

#หมอเก่งกระดูกและข้อ

คำถามที่พบบ่อย

Q: อาการปวดหลังแบบนี้ใช่กระดูกเคลื่อนจากการเสื่อมหรือเปล่าคะ? A: อาการปวดหลัง ร้าวลงขา เดินแล้วปวด ต้องนั่งพัก อาจเป็นสัญญาณของกระดูกเคลื่อนจากการเสื่อมได้ค่ะ Q: ถ้าเป็นกระดูกเคลื่อนจากการเสื่อม ต้องผ่าตัดทุกคนไหมคะ? A: ไม่จำเป็นต้องผ่าตัดทุกคนค่ะ การรักษาจะพิจารณาตามความรุนแรงของอาการ และอาจรักษาด้วยยา กายภาพบำบัด หรือการฉีดยาได้ Q: อาการเดินแล้วปวดขา เกิดจากอะไรคะ? A: อาการเดินแล้วปวดขา หรือที่เรียกว่า neurogenic claudication อาจเกิดจากการที่กระดูกสันหลังที่เคลื่อนไปกดเบียดเส้นประสาทค่ะ Q: ถ้ามีอาการกระดูกเคลื่อนจากการเสื่อม จะกลับมาใช้ชีวิตได้ปกติไหมคะ? A: หากได้รับการดูแลที่เหมาะสมและปรับพฤติกรรมอย่างต่อเนื่อง ผู้ป่วยส่วนใหญ่สามารถกลับมาใช้ชีวิตได้ใกล้เคียงปกติค่ะ