อาการ “ชาทั้งมือ และชาทั้งเท้า” พร้อมกันนั้น เป็นสัญญาณที่ไม่ควรมองข้าม เพราะอาจเกี่ยวข้องกับหลายภาวะ ซึ่งแตกต่างจากอาการชาเพียงจุดเดียว เช่น ชาเฉพาะนิ้วก้อยหรือเท้าข้างใดข้างหนึ่งที่มักเกี่ยวกับเส้นประสาทเส้นเดียว

อาการแบบนี้บอกอะไรเราได้บ้าง มาดูกันครับ

สาเหตุที่พบบ่อย

ปลายประสาทอักเสบ มักพบในผู้ที่เป็นเบาหวาน หรือผู้ที่ดื่มแอลกอฮอล์เรื้อรัง อาการจะเริ่มจากปลายนิ้วมือและปลายเท้า แล้วค่อย ๆ ลามขึ้นมา ชาเหมือนใส่ถุงมือถุงเท้าอยู่

หมอนรองกระดูกกดทับเส้นประสาท (คอหรือหลัง) หากเป็นทั้งมือและเท้าพร้อมกัน อาจเกี่ยวกับกระดูกคอที่กดทับไขสันหลัง มักมีอาการร่วม เช่น แขนอ่อนแรง เดินเซ ปัสสาวะไม่สุด

ขาดวิตามินบางชนิด เช่น วิตามิน B1, B6, B12 โดยเฉพาะในผู้สูงอายุ หรือผู้ที่ทานอาหารไม่หลากหลาย หรือทานยาบางชนิดต่อเนื่อง

โรคปลอกประสาทเสื่อม (Multiple sclerosis) พบได้น้อยกว่า มักเริ่มจากชาบางจุด แล้วค่อย ๆ แพร่กระจาย อาจมีอาการตาพร่าหรือกล้ามเนื้ออ่อนแรงร่วมด้วย

ผลข้างเคียงจากยา หรือสารพิษบางชนิด เช่น เคมีบำบัด, โลหะหนัก หรือสารที่ทำลายปลายประสาท

จะรู้ได้อย่างไรว่าสาเหตุไหน?

หมอจะแนะนำให้ตรวจ 3 ส่วนหลัก

• ซักประวัติละเอียด เช่น มีเบาหวานไหม ดื่มแอลกอฮอล์หรือเปล่า เริ่มมีอาการตอนไหน

• ตรวจระบบประสาท ว่าชาแบบไหน มีแรงกล้ามเนื้อลดลงหรือไม่ เดินได้ปกติไหม

• เจาะเลือดตรวจค่าต่าง ๆ เช่น น้ำตาล วิตามิน หรือการอักเสบของร่างกาย

ถ้าสงสัยว่ามีการกดทับเส้นประสาทที่ไขสันหลัง อาจต้องทำ MRI เพิ่ม

รักษาอย่างไร?

การรักษาขึ้นกับสาเหตุ เช่น

• ถ้าเป็นจากเบาหวาน ต้องควบคุมน้ำตาลให้ดี และอาจได้ยาบำรุงปลายประสาท

• ถ้าขาดวิตามิน ก็ให้เสริมวิตามินที่ขาด

• ถ้ามีภาวะกดทับเส้นประสาท อาจเริ่มจากกายภาพบำบัด หรือฉีดยาเฉพาะจุด ถ้าไม่ดีขึ้นอาจต้องพิจารณาผ่าตัด

จะป้องกันได้ไหม?

ถ้าไม่อยาก “ชา” ทั้งมือทั้งเท้า ควร

• ตรวจเช็กร่างกายประจำปี โดยเฉพาะถ้ามีเบาหวาน

• ลดแอลกอฮอล์ ทานอาหารหลากหลาย โดยเฉพาะโปรตีนและวิตามิน

• หมั่นสังเกตความรู้สึกที่มือและเท้า ถ้ามีอาการแปลกไป ควรมาพบแพทย์

หมออยากบอกว่า…

อาการ “ชาทั้งมือทั้งเท้า” ไม่ใช่เรื่องเล็ก และไม่ควรรีบรักษาเองด้วยวิตามินหรือยาแก้ปวดโดยไม่รู้ต้นเหตุ เพราะบางครั้งมันอาจซ่อน “โรคที่ต้องรีบแก้ไข” เอาไว้ ถ้าเริ่มมีอาการแล้ว ควรรีบตรวจให้แน่ใจจะดีกว่าครับ

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng

#ชามือชาเท้า

#ปลายประสาทอักเสบ

#หมอนรองกระดูกกดทับ

#หมอเก่งกระดูกและข้อ

#เบาหวานทำปลายประสาทเสื่อม

#บทความสุขภาพ

#ตรวจเร็วรักษาไว

คำถามที่พบบ่อย

Q: อาการชาทั้งมือทั้งเท้าเป็นอันตรายไหมคะ? A: อาการชาทั้งมือทั้งเท้าเป็นสัญญาณที่ไม่ควรมองข้าม เพราะอาจเกี่ยวข้องกับหลายภาวะที่ต้องได้รับการตรวจวินิจฉัยและรักษา

Q: ถ้าเป็นเบาหวานแล้วมีอาการชาทั้งมือทั้งเท้า ต้องทำยังไงคะ? A: หากเป็นเบาหวานและมีอาการชาทั้งมือทั้งเท้า ควรควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดให้ดี และอาจต้องทานยาบำรุงปลายประสาทตามคำแนะนำของแพทย์

Q: หมอนรองกระดูกกดทับเส้นประสาทนี่ทำให้ชาทั้งมือทั้งเท้าได้ด้วยเหรอคะ? A: ในบางกรณี หมอนรองกระดูกที่คอกดทับไขสันหลังอาจทำให้เกิดอาการชาทั้งมือและเท้าพร้อมกันได้

Q: ขาดวิตามินก็ทำให้ชาได้ใช่ไหมคะ? A: การขาดวิตามินบางชนิด เช่น วิตามิน B1, B6, B12 อาจเป็นสาเหตุของอาการชาได้ โดยเฉพาะในผู้สูงอายุหรือผู้ที่ทานอาหารไม่หลากหลาย

Q: ถ้ามีอาการชาทั้งมือทั้งเท้า ควรไปหาหมอเลยไหมคะ? A: หากเริ่มมีอาการชาทั้งมือทั้งเท้า ควรรีบปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุที่แน่ชัด จะได้รักษาได้อย่างตรงจุดครับ