โรคกระดูกสันหลังคดในผู้ใหญ่: อาการเป็นอย่างไร และการรักษาที่ไม่ใช่การผ่าตัดช่วยได้มากน้อยแค่ไหน?

คุณหมอครับ ผมเริ่มปวดหลังมาก ๆ เลยครับ แล้วเหมือนหลังมันเริ่มคด ๆ ด้วย ไม่แน่ใจว่าเป็นกระดูกสันหลังคดหรือเปล่า แล้วถ้าเป็นในผู้ใหญ่แบบผม จะต้องผ่าตัดอย่างเดียวเลยไหมครับ?

เป็นคำถามที่หมอได้ยินบ่อยขึ้นเรื่อย ๆ ครับ เพราะโรคกระดูกสันหลังคดไม่ได้เป็นแค่ในเด็กหรือวัยรุ่นเท่านั้น แต่ยังสามารถพบได้ในผู้ใหญ่ ซึ่งมักจะมาพร้อมกับอาการปวดหลังที่รบกวนการใช้ชีวิตประจำวัน ความกังวลเกี่ยวกับการผ่าตัดเป็นเรื่องปกติที่หลายคนรู้สึก วันนี้หมอจะมาอธิบายให้ฟังแบบง่าย ๆ นะครับว่า โรคกระดูกสันหลังคดในผู้ใหญ่มีอาการอย่างไร และการรักษาที่ไม่ใช่การผ่าตัดสามารถช่วยได้มากน้อยแค่ไหน

โรคกระดูกสันหลังคดในผู้ใหญ่คืออะไร?

โรคกระดูกสันหลังคด (Scoliosis) คือภาวะที่กระดูกสันหลังมีการโค้งงอผิดปกติไปด้านข้าง อาจเป็นรูปตัว "C" หรือตัว "S" และอาจมีการบิดหมุนของกระดูกสันหลังร่วมด้วยครับ

ในผู้ใหญ่ โรคกระดูกสันหลังคดสามารถแบ่งออกได้เป็น 2 ประเภทหลัก ๆ คือ:

1. กระดูกสันหลังคดที่เริ่มเป็นตั้งแต่เด็กและดำเนินโรคมาถึงวัยผู้ใหญ่ (Adult Idiopathic Scoliosis): คือผู้ที่เริ่มมีกระดูกสันหลังคดตั้งแต่เด็กหรือวัยรุ่น แต่ไม่ได้รักษา หรือรักษาแล้วแต่ภาวะค้อยังคงอยู่และอาจแย่ลงเมื่ออายุมากขึ้น

2. กระดูกสันหลังคดที่เพิ่งมาเป็นในวัยผู้ใหญ่ (Adult Degenerative Scoliosis): เป็นภาวะที่กระดูกสันหลังคดเกิดขึ้นใหม่ในวัยผู้ใหญ่ โดยมักเกิดจากการเสื่อมของข้อต่อกระดูกสันหลัง หมอนรองกระดูก หรือกระดูกพรุน ทำให้โครงสร้างกระดูกสันหลังไม่มั่นคงและเริ่มโค้งงอผิดรูปไป

อาการของโรคกระดูกสันหลังคดในผู้ใหญ่

อาการในผู้ใหญ่มักจะแตกต่างจากในเด็กครับ ในเด็กมักไม่ค่อยมีอาการปวด แต่ในผู้ใหญ่ อาการปวดมักจะเป็นปัญหาหลักที่นำมาพบแพทย์:

• ปวดหลัง: เป็นอาการที่พบบ่อยที่สุดและมักเป็นอาการหลักที่รบกวนคุณภาพชีวิต อาการปวดมักเป็นแบบปวดตื้อ ๆ ปวดเมื่อย หรือปวดร้าวลงขาได้ (คล้ายอาการหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท) โดยเฉพาะหลังจากการยืนหรือเดินนาน ๆ

• หลังไม่สมดุล/ไหล่ไม่เท่ากัน: อาจสังเกตเห็นว่าไหล่สองข้างสูงไม่เท่ากัน สะโพกไม่เท่ากัน หรือลำตัวเอียงไปด้านใดด้านหนึ่ง

• ลำตัวสั้นลง: ในบางรายอาจรู้สึกว่าความสูงลดลง หรือลำตัวดูสั้นลง

• หายใจลำบาก (ในกรณีรุนแรงมาก): หากกระดูกสันหลังคดมากจนไปกดเบียดปอด อาจทำให้มีปัญหาในการหายใจได้

• ชา หรืออ่อนแรงที่ขา: หากการคดของกระดูกสันหลังไปกดทับเส้นประสาท อาจทำให้มีอาการชา ปวดร้าว หรืออ่อนแรงที่ขาได้

การรักษาที่ไม่ใช่การผ่าตัด (Non-Surgical Treatment) ช่วยได้มากน้อยแค่ไหน?

สำหรับผู้ใหญ่ที่มีกระดูกสันหลังคด การรักษาหลักมักจะเน้นที่การบรรเทาอาการปวดและปรับปรุงคุณภาพชีวิต โดยเฉพาะอย่างยิ่งในรายที่อาการไม่รุนแรง หรือมีอาการปวดเป็นหลัก การรักษาแบบไม่ผ่าตัดมักเป็นทางเลือกแรกที่ได้ผลดีครับ:

1. การใช้ยา:

2. กายภาพบำบัด:

3. การฉีดยา:

4. การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน:

เมื่อไหร่ที่การผ่าตัดถูกพิจารณา?

การรักษาแบบไม่ผ่าตัดมักได้ผลดีในการควบคุมอาการปวดในผู้ป่วยส่วนใหญ่ แต่ในบางกรณี การผ่าตัดอาจเป็นทางเลือกที่จำเป็น หาก:

• อาการปวดรุนแรงมาก: ไม่ตอบสนองต่อการรักษาแบบไม่ผ่าตัดทุกวิธี

• กระดูกสันหลังคดเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว: หรือโค้งงอมากจนผิดรูปอย่างเห็นได้ชัด

• มีภาวะแทรกซ้อนทางระบบประสาท: เช่น อ่อนแรง ชา หรือควบคุมการขับถ่ายไม่ได้ เนื่องจากเส้นประสาทถูกกดทับอย่างรุนแรง

• การคดของกระดูกสันหลังส่งผลกระทบต่อการทำงานของปอดหรือหัวใจ

หมออยากบอกว่า... โรคกระดูกสันหลังคดในผู้ใหญ่สามารถดูแลและควบคุมอาการได้ครับ การรักษาแบบไม่ผ่าตัดมีความสำคัญอย่างยิ่งในการช่วยบรรเทาอาการปวดและทำให้คุณกลับมาใช้ชีวิตประจำวันได้ดีขึ้น หากคุณสงสัยว่าตนเองมีภาวะนี้ ควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านกระดูกสันหลัง เพื่อการวินิจฉัยที่ถูกต้องและวางแผนการรักษาที่เหมาะสมที่สุดสำหรับคุณครับ

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่ ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง) ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ 📱 Line ID: @doctorkeng 📞 โทร: 081-530-3666

#กระดูกสันหลังคด #ปวดหลัง #กระดูกสันหลังคดในผู้ใหญ่ #ไม่ผ่าตัด #หมอเก่งกระดูกและข้อ

คำถามที่พบบ่อย

Q: หลังผมคดแล้วต้องผ่าตัดอย่างเดียวเลยไหมครับ? A: ไม่เสมอไปครับ ในผู้ใหญ่ที่มีอาการปวดหลัง การรักษาแบบไม่ผ่าตัดอาจช่วยบรรเทาอาการได้ดีเยี่ยม Q: ถ้าหลังคดแล้วปวดมาก ๆ จะรักษาด้วยวิธีอื่นได้ไหมนอกจากผ่าตัด? A: ในหลายกรณี การรักษาแบบไม่ผ่าตัด เช่น กายภาพบำบัด หรือการใช้ยา อาจเป็นทางเลือกแรกที่ช่วยจัดการอาการปวดได้ครับ Q: กระดูกสันหลังคดในผู้ใหญ่มีโอกาสหายขาดได้ไหมถ้าไม่ผ่าตัด? A: การรักษาแบบไม่ผ่าตัดมักเน้นที่การควบคุมอาการปวดและปรับปรุงคุณภาพชีวิตครับ Q: การผ่าตัดเป็นทางเลือกสุดท้ายจริง ๆ ใช่ไหมครับ? A: การผ่าตัดมักถูกพิจารณาเมื่ออาการปวดรุนแรงมากและไม่ตอบสนองต่อการรักษาแบบอื่น ๆ ครับ Q: หลังคดนิดหน่อยต้องกังวลเรื่องผ่าตัดไหมครับ? A: ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของอาการและความคดของกระดูกสันหลังครับ การปรึกษาแพทย์จะช่วยประเมินทางเลือกที่เหมาะสมที่สุดครับ