คุกเข่าบ่อย–หกล้ม–กระแทกหน้าเข่า เสี่ยงถุงน้ำหน้าเข่าอักเสบ บวมตุ่ยเป็นก้อนแบบนี้ไม่ควรปล่อยไว้

Prepatellar Bursitis เป็นก้อนบวม ดูดออกเป็นเลือด — อาการนี้อันตรายไหม? ต้องรักษาอย่างไรจึงจะหายสนิท

อาการบวมหน้าเข่าเป็นก้อนนูน กดเจ็บ เดินแล้วไม่สบายเข่า หรือเวลาคุกเข่าแล้วเจ็บมาก มักเกิดจาก Prepatellar bursitis หรือ “ถุงน้ำอักเสบหน้าเข่า” ซึ่งเป็นโรคที่พบได้ในทุกวัย โดยเฉพาะคนที่ต้องคุกเข่าบ่อย ๆ เช่น ทำงานบ้าน เล่นกีฬาบางชนิด งานก่อสร้าง ช่างปูกระเบื้อง หรือผู้ที่มีแรงกระแทกบริเวณเข่า

กรณีที่ ดูดออกมาเป็นเลือด แปลว่าเป็นแบบ “เลือดคั่งในถุงน้ำ” ซึ่งต้องดูแลให้ถูกต้องเพื่อป้องกันการอักเสบเรื้อรังและป้องกันการติดเชื้อครับ

บทความนี้หมอจะสรุปแบบเข้าใจง่าย ทั้งสาเหตุ อาการ วิธีตรวจ และแนวทางการรักษาที่เหมาะสม

# 🔍 Prepatellar Bursitis คืออะไร?

ถุงน้ำ (Bursa) เป็นถุงบาง ๆ อยู่ด้านหน้ากระดูกสะบ้า ทำหน้าที่ลดการเสียดสีเวลาขยับเข่า

เมื่อมีการ

• คุกเข่าบ่อย

• ถูกกระแทก

• หกล้ม

• อักเสบจากการใช้งานหนัก

ถุงน้ำจะบวม ขยายใหญ่ และเกิดเป็นก้อนนูนด้านหน้าเข่า ซึ่งเรียกว่า Prepatellar bursitis

หากมีเลือดออกในถุง → จะบวมนูนมากขึ้น และอาจเจ็บกว่าเดิม

🔍 ทำไมดูดออกมาเป็นเลือด?

เมื่อมี

• การกระแทกแรง

• หกล้ม

• ถุงน้ำแตกในชั้นลึก

• เส้นเลือดฝอยรอบถุงน้ำฉีก

เลือดจะออกมาคั่งอยู่ใน bursa → ดูดออกมามีสีเลือดคล้ำหรือเลือดสด

ภาวะนี้เรียกว่า Hemorrhagic prepatellar bursitis ซึ่งรักษาได้แต่ต้องดูแลใกล้ชิดเพื่อป้องกันติดเชื้อ

# 🔍 อาการที่พบบ่อย

• ก้อนบวมหน้าเข่า กดเจ็บ

• ผิวหนังอุ่นหรือแดงเล็กน้อย

• เจ็บเวลาคุกเข่า เดินขึ้น–ลงบันได หรือยืนนาน

• บางรายเคลื่อนไหวแล้วรู้สึกตึงหน้าเข่า

• ถ้ามีเลือดคั่ง → ก้อนจะตึงและโตเร็ว

• ถ้าติดเชื้อ → แดงมาก มีไข้ เจ็บรุนแรง

# 🔎 ต้องตรวจอะไรบ้าง?

ตรวจร่างกายหน้าเข่า — ดูขนาดก้อน ความเจ็บ การอักเสบ

อัลตราซาวนด์เข่า — เห็นถุงน้ำขยายและเลือดคั่งชัดเจน

ดูดของเหลวในถุงน้ำตรวจ — แยกว่าเป็นเลือดล้วน, เลือดปนหนอง, ตัวอักเสบมากน้อย

X-ray — ใช้ในรายที่สงสัยกระดูกสะบ้ากระแทกหรือมีแคลเซียมเกาะ

🩺 การรักษา Prepatellar Bursitis (แบบไม่ผ่าตัด)

ส่วนใหญ่รักษาได้ด้วยวิธีต่อไปนี้

✔ 1)

พักเข่า ลดการคุกเข่า

หลีกเลี่ยงคุกเข่า นั่งยอง ๆ หรือเดินมากเกินไปช่วงแรก 3–7 วัน

✔ 2)

ประคบเย็น

วันละ 10–15 นาที ช่วยลดบวม–ลดอักเสบ

✔ 3)

พันผ้ายืด / ใส่สนับเข่า

ช่วยลดการคั่งของของเหลวและให้ถุงน้ำยุบเร็วขึ้น

✔ 4)

ยาลดอักเสบ

เช่น พาราเซตามอล, NSAIDs (ใช้เมื่อจำเป็น)

✔ 5)

ดูดน้ำ / เลือดออกจากถุงน้ำ

เหมาะกับรายที่บวมมาก เจ็บตึงเร็ว หรือมีเลือดคั่ง

• ใช้เข็มดูดใต้การทำความสะอาดปลอดเชื้อ

• บางรายอาจต้องดูดซ้ำ 1–2 ครั้ง

✔ 6)

ฉีดยาลดอักเสบเข้าถุงน้ำ

(เฉพาะรายที่ไม่ติดเชื้อ และมีอักเสบเรื้อรัง)

หมอจะฉีดสเตียรอยด์ปริมาณต่ำเข้าถุงน้ำ เพื่อยุบก้อนเร็วขึ้น

ข้อห้าม: ไม่ควรฉีดถ้าสงสัยติดเชื้อ

✔ 7)

กายภาพบำบัด

ลดอาการปวด เสริมกล้ามเนื้อรอบเข่าให้มั่นคงขึ้น

🔥 เมื่อไหร่ที่ต้องระวัง “ติดเชื้อ” ?

• หน้าเข่าแดงมาก ร้อน

• เจ็บจนเดินไม่ได้

• มีไข้ หนาวสั่น

• ดูดออกมามีของเหลวสีขุ่น/คล้ายหนอง

ถ้ามีอาการเหล่านี้ต้องรีบพบแพทย์ทันที และอาจต้องให้ยาปฏิชีวนะหรือพิจารณาผ่าตัดล้างถุงน้ำ

# 🧑‍⚕️ การผ่าตัดเอาถุงน้ำออก (Bursa excision)

จำเป็นในกรณี:

• ถุงน้ำอักเสบซ้ำเรื้อรังหลายเดือน

• มีหนอง–ติดเชื้อไม่หายขาด

• ถุงน้ำโตมาก เจ็บมาก

เป็นผ่าตัดเล็ก ใช้เวลาฟื้นตัวไม่นาน โดยต้องยกขาสูง ลดบวม และหลีกเลี่ยงคุกเข่าช่วงแรก

# 🟩 การป้องกันกลับมาเป็นซ้ำ

• ใช้สนับเข่าหรือผ้านุ่มรองเวลาคุกเข่า

• หลีกเลี่ยงคุกเข่ากับพื้นที่แข็ง

• ออกกำลังกายเสริมกำลังหน้าขา–สะโพก

• ยืดกล้ามเนื้อต้นขา (Quadriceps stretch)

• เลือกรองเท้าพื้นนุ่มเวลาเดินนาน

# ✔ สรุป

Prepatellar bursitis เป็นก้อนบวมหน้าเข่าที่รักษาได้ และส่วนใหญ่ไม่ต้องผ่าตัด

การดูดออกมาเป็นเลือดพบได้ในรายที่มีการกระแทกหรือมีเลือดคั่งภายในถุงน้ำ ซึ่งถ้าดูแลถูกวิธี ถุงน้ำจะยุบและอาการจะดีขึ้นภายในไม่กี่สัปดาห์

แต่ต้องระวังภาวะติดเชื้อ โดยเฉพาะถ้าหน้าเข่าแดงมาก มีไข้ หรือเจ็บรุนแรง ควรพบแพทย์ทันที

ถ้ารักษาตรงจุด โดยเฉพาะการหลีกเลี่ยงคุกเข่าและควบคุมอักเสบอย่างเหมาะสม ผู้ป่วยส่วนใหญ่กลับมาเดิน–งอเข่า–ใช้งานได้ตามปกติครับ

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#PrepatellarBursitis #ก้อนหน้าเข่า #เข่าบวม #ถุงน้ำอักเสบ #หมอเก่ง #ปวดเข่า

คำถามที่พบบ่อย

Q: ถ้าคุกเข่าบ่อยๆ แล้วเข่าบวมเป็นก้อน จะเป็นอะไรมากไหมคะ? A: อาการบวมเป็นก้อนที่หน้าเข่าอาจเกิดจากถุงน้ำหน้าเข่าอักเสบ ซึ่งในหลายกรณีสามารถรักษาได้โดยไม่ต้องผ่าตัด Q: ถ้าดูดน้ำออกจากก้อนแล้วเป็นเลือด ต้องทำยังไงต่อคะ? A: หากดูดออกมาเป็นเลือด อาจเป็นภาวะเลือดคั่งในถุงน้ำ ซึ่งต้องได้รับการดูแลอย่างใกล้ชิดเพื่อป้องกันการติดเชื้อและอักเสบเรื้อรัง Q: มีวิธีรักษาแบบไม่ต้องผ่าตัดไหมคะ? A: ส่วนใหญ่สามารถรักษาได้ด้วยการพักเข่า ประคบเย็น พันผ้ายืด หรือใช้ยาลดอักเสบ และอาจมีการดูดน้ำหรือฉีดยาลดอักเสบเข้าถุงน้ำ Q: ถ้าเข่าแดงมาก เจ็บจนเดินไม่ได้ แบบนี้ต้องผ่าตัดเลยไหม? A: อาการแดงมาก เจ็บจนเดินไม่ได้ หรือมีไข้ อาจเป็นสัญญาณของการติดเชื้อ ซึ่งควรพบแพทย์ทันทีเพื่อประเมินและรับการรักษาที่เหมาะสม ซึ่งอาจรวมถึงการให้ยาปฏิชีวนะหรือพิจารณาการผ่าตัด Q: ต้องทำกายภาพบำบัดด้วยไหมคะ? A: กายภาพบำบัดอาจช่วยลดอาการปวดและเสริมสร้างความมั่นคงของกล้ามเนื้อรอบเข่าให้ดีขึ้นได้