
“หมอครับ ช่วงนี้ผมเดินไปได้ไม่กี่นาที ขาก็เริ่มชา หนัก ๆ เหมือนหมดแรง ต้องหยุดนั่งพักถึงจะดีขึ้น คนรอบตัวบอกว่าต้องรีบผ่าตัด ไม่งั้นอาจเดินไม่ได้จริงหรือเปล่าครับ?”
นี่คือคำถามที่คุณสมบัติ (นามสมมติ) อายุ 67 ปี มาปรึกษาหมอด้วยอาการปวดหลังและเดินลำบาก ซึ่งเป็นอาการที่พบบ่อยในผู้ที่มี โรคช่องกระดูกสันหลังตีบ (Spinal Canal Stenosis)
หลายคนกังวลว่าพอเป็นโรคนี้แล้วจะต้องผ่าตัดทันที แต่ความจริงแล้ว ไม่ใช่ทุกรายที่จำเป็นต้องผ่าตัด การรักษามีหลายวิธี ขึ้นกับความรุนแรงและคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยเป็นหลัก
โรคนี้เกิดจากการที่ช่องทางเดินของเส้นประสาทไขสันหลังแคบลง เนื่องจากกระดูกสันหลังเสื่อม หมอนรองกระดูกโป่ง หรือเอ็นหนาตัว ทำให้เส้นประสาทถูกกดเบียด
อาการที่พบบ่อย ได้แก่
ปวดหลังร้าวลงขา
ชาหรืออ่อนแรงที่ขา
เดินได้ระยะสั้นลง ต้องหยุดพักบ่อย
อาการดีขึ้นเมื่อก้มตัวหรือนั่งพัก
ผู้ป่วยส่วนใหญ่สามารถเริ่มการรักษาด้วยวิธีที่ไม่ต้องผ่าตัด เช่น
ปรับพฤติกรรม
กายภาพบำบัด
ยาแก้ปวดและยาลดอักเสบ
การฉีดยาลดอักเสบรอบเส้นประสาท
การผ่าตัดจะถูกพิจารณาในกรณีที่
อาการปวด ชา หรืออ่อนแรงรุนแรงขึ้นเรื่อย ๆ
เดินได้ระยะทางสั้นลงมากจนกระทบต่อชีวิตประจำวัน
การรักษาแบบไม่ผ่าตัดต่อเนื่องแล้วอาการไม่ดีขึ้น
มีอาการควบคุมการขับถ่ายผิดปกติ เช่น กลั้นปัสสาวะหรืออุจจาระไม่อยู่
เป้าหมายของการผ่าตัดคือ “ขยายช่องกระดูกสันหลัง” เพื่อลดการกดเบียดเส้นประสาท วิธีที่ใช้บ่อย ได้แก่
Laminectomy: การเปิดพื้นที่หลังของกระดูกสันหลังเพื่อขยายช่องทางเดินเส้นประสาท
Fusion: การเชื่อมข้อกระดูกสันหลังหากมีความไม่มั่นคง
เทคโนโลยีการผ่าตัดปัจจุบันมีทั้งการผ่าตัดเปิดและการผ่าตัดแบบแผลเล็ก (Minimally invasive) ทำให้ผู้ป่วยฟื้นตัวเร็วขึ้น
ผู้ที่รักษาด้วยวิธีไม่ผ่าตัดและอาการไม่รุนแรง มักสามารถควบคุมอาการได้และใช้ชีวิตประจำวันได้ตามปกติ
ผู้ที่ผ่าตัดส่วนใหญ่จะมีอาการดีขึ้นอย่างชัดเจน เดินได้นานขึ้น และคุณภาพชีวิตดีขึ้น
อย่างไรก็ตาม อาจมีโอกาสกลับมาเป็นซ้ำ หรือมีภาวะแทรกซ้อนจากการผ่าตัดได้ จึงต้องประเมินเป็นราย ๆ ไป
โรคช่องกระดูกสันหลังตีบ ไม่จำเป็นต้องผ่าตัดทุกราย ผู้ป่วยจำนวนมากสามารถดีขึ้นได้ด้วยการปรับพฤติกรรม กายภาพบำบัด และการรักษาแบบไม่ผ่าตัด แต่หากอาการรุนแรงขึ้น เดินแทบไม่ได้ หรือควบคุมการขับถ่ายผิดปกติ การผ่าตัดคือทางเลือกที่ช่วยให้คุณภาพชีวิตกลับมาดีขึ้นได้
หากคุณหรือคนใกล้ตัวมีอาการปวดหลัง ก้าวขาไม่ออก เดินได้ระยะสั้นลง ควรมาพบแพทย์เพื่อตรวจและวางแผนการรักษาที่เหมาะสมครับ
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์
สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่
ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)
ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ
สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ
📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666
#ปวดหลัง #ช่องกระดูกสันหลังตีบ #spinalstenosis #ผ่าตัดหลัง #หมอเก่งกระดูกและข้อ
Q: อาการปวดหลัง ก้าวขาไม่ออก แบบนี้ต้องผ่าตัดเลยไหมคะ? A: ไม่จำเป็นต้องผ่าตัดทุกรายค่ะ การรักษาขึ้นอยู่กับความรุนแรงของอาการและคุณภาพชีวิตของคุณเป็นหลัก Q: ถ้าอาการไม่รุนแรงมาก ยังไม่ต้องผ่าตัดใช่ไหมคะ? A: ในหลายกรณี การรักษาแบบไม่ผ่าตัด เช่น การปรับพฤติกรรม กายภาพบำบัด หรือยา อาจช่วยให้อาการดีขึ้นได้ค่ะ Q: มีวิธีอื่นนอกจากการผ่าตัดไหมคะ? A: มีค่ะ การรักษาแบบไม่ผ่าตัดมีหลายวิธี เช่น การปรับพฤติกรรม กายภาพบำบัด การใช้ยา หรือการฉีดยาลดอักเสบ Q: เมื่อไหร่ถึงจะจำเป็นต้องผ่าตัดคะ? A: การผ่าตัดจะพิจารณาเมื่ออาการปวด ชา หรืออ่อนแรงรุนแรงขึ้นมากจนกระทบต่อชีวิตประจำวัน หรือการรักษาแบบอื่นไม่ได้ผลค่ะ Q: ผ่าตัดแล้วจะหายขาดเลยไหมคะ? A: การผ่าตัดส่วนใหญ่มักทำให้อาการดีขึ้นและคุณภาพชีวิตดีขึ้น แต่ก็อาจมีโอกาสกลับมาเป็นซ้ำได้ค่ะ