“หมอครับ ผมไปตรวจมาแล้ว หมอบอกว่าเอ็นไหล่ฉีกขาด ต้องผ่าตัดแน่ ๆ ใช่ไหมครับ? หรือมีทางอื่นที่ไม่ต้องผ่าตัดได้ไหม?”
คำถามนี้เกิดขึ้นบ่อยมาก โดยเฉพาะในผู้ป่วยที่ตรวจเจอว่าเอ็นหัวไหล่ฉีก ไม่ว่าจะจาก MRI หรือ ultrasound หลายคนกังวลมากเมื่อได้ยินคำว่า “ฉีกขาด” และเข้าใจว่าต้องรีบผ่าตัดเท่านั้น
ก่อนอื่น…เอ็นหัวไหล่คืออะไร?
เอ็นหัวไหล่ที่เราพูดถึงในบทความนี้ หมายถึงเอ็นของกล้ามเนื้อชุด rotator cuff ซึ่งทำหน้าที่สำคัญในการยกแขน หมุนแขน และพยุงข้อไหล่ให้มั่นคง
ปวดไหล่เรื้อรัง โดยเฉพาะตอนกลางคืน
ยกแขนไม่สุด หรือต้องใช้มืออีกข้างช่วยยก
มีเสียงดังแกร๊กในไหล่เวลาเคลื่อนไหว
เอ็นฉีกขาดเต็มความหนา (Full-thickness tear) ถ้าเอ็นฉีกขาดหมดจนขาดการยึดกับกระดูกโดยสมบูรณ์ และมีอาการชัดเจน เช่น ยกแขนไม่ขึ้น ใช้งานไม่ได้ — กรณีนี้มักแนะนำให้ผ่าตัดเย็บซ่อมเอ็น
ผู้ป่วยอายุน้อย หรือใช้งานแขนหนัก เช่น นักกีฬา หรืออาชีพที่ต้องใช้แขนซ้ำ ๆ เป็นหลัก เพราะหากปล่อยไว้ เอ็นอาจหดสั้น กล้ามเนื้อฝ่อลง ทำให้ผลการผ่าตัดในอนาคตแย่ลง
ในหลายกรณี โดยเฉพาะ:
ผู้ป่วยอายุมาก (มากกว่า 65 ปี)
เอ็นฉีกเพียงบางส่วน (Partial tear)
อาการไม่มาก หรือมีมานานแล้วแต่ยังใช้งานแขนได้ดี
เราสามารถรักษาแบบไม่ผ่าตัดได้ โดยเน้นที่การลดการอักเสบและเสริมความแข็งแรงของกล้ามเนื้อรอบไหล่ เช่น:
กายภาพบำบัดเพื่อฟื้นฟูสมดุลของกล้ามเนื้อ
ใช้ยาแก้อักเสบลดอาการปวด
ฉีดยาเฉพาะจุดในกรณีที่ปวดมากหรือเคลื่อนไหวลำบาก
หลายคนกลับมาใช้งานไหล่ได้ปกติ แม้เอ็นยังฉีกอยู่บางส่วน (ร่างกายสามารถชดเชยได้)
คำว่า “เอ็นไหล่ฉีก” ไม่ได้แปลว่าต้องผ่าตัดเสมอไป
ขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น อายุ ลักษณะการฉีก อาชีพ การใช้งานไหล่ และเป้าหมายของการรักษา
สิ่งสำคัญคือการตรวจโดยแพทย์เฉพาะทาง และพูดคุยเพื่อวางแผนรักษาที่เหมาะสมกับแต่ละคน
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์
ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)
สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ
#เอ็นไหล่ฉีกขาด #ผ่าตัดไหล่ #ไม่ต้องผ่าตัดก็ได้ #กายภาพบำบัดไหล่ #หมอกระดูกและข้อ #หมอเก่งกระดูกและข้อ

Q: หมอครับ เอ็นไหล่ผมฉีกขาด ต้องผ่าตัดเลยไหมครับ? A: ไม่ใช่ทุกกรณีที่เอ็นไหล่ฉีกขาดจะต้องผ่าตัดครับ Q: ถ้าเอ็นไหล่ฉีกขาดแค่บางส่วน ยังต้องผ่าตัดอยู่ไหม? A: ในหลายกรณี เอ็นที่ฉีกขาดเพียงบางส่วนอาจรักษาแบบไม่ผ่าตัดได้ครับ Q: ผมอายุ 60 กว่าแล้ว เอ็นไหล่ฉีกขาดแบบนี้ต้องผ่าตัดไหม? A: ผู้ป่วยอายุมาก เอ็นฉีกขาดเพียงบางส่วน หรืออาการไม่มาก อาจรักษาแบบไม่ผ่าตัดได้ครับ Q: มีวิธีอื่นที่ไม่ต้องผ่าตัดรักษาเอ็นไหล่ฉีกขาดไหมครับ? A: การรักษาแบบไม่ผ่าตัดอาจเน้นที่กายภาพบำบัด ยา หรือการฉีดยาเฉพาะจุดครับ Q: ถ้าเอ็นไหล่ฉีกขาดเต็มความหนา ต้องผ่าตัดอย่างเดียวเลยหรือเปล่า? A: หากเอ็นฉีกขาดเต็มความหนาและมีอาการชัดเจน มักแนะนำให้ผ่าตัดเย็บซ่อมเอ็นครับ