ถุงน้ำในข้อเข่า (Baker’s cyst) — ปุ่มบวมด้านหลังเข่า อันตรายไหม?

“คุณหมอคะ ด้านหลังเข่าหนูมีปุ่มบวม ๆ เวลากดแล้วตึง ๆ เดินไกล ๆ ก็เจ็บ แบบนี้มันคือก้อนไขมัน หรือถุงน้ำอะไรร้ายแรงหรือเปล่าคะ?”

นี่เป็นคำถามที่หมอเจอบ่อยครับ หลายคนกังวลว่าปุ่มบวมด้านหลังเข่าอาจเป็นเนื้องอกหรือโรคร้าย แต่จริง ๆ แล้วสิ่งที่พบได้บ่อยคือ ถุงน้ำในข้อเข่า หรือที่เรียกว่า Baker’s cyst

ถุงน้ำในข้อเข่า คืออะไร?

ถุงน้ำในข้อเข่า คือ การที่มีน้ำในข้อเข่ามากเกินไป แล้วดันออกไปกองอยู่ด้านหลังข้อเข่า กลายเป็นก้อนหรือตุ่มบวม ๆ เวลาเดินหรืองอเข่าจะรู้สึกตึง เจ็บได้บ้าง คล้าย ๆ กับบอลลูนที่ถูกสูบลมจนโป่งออกมา

สาเหตุที่ทำให้เกิดถุงน้ำในข้อเข่า

• ข้อเข่าเสื่อม ทำให้มีน้ำในข้อสร้างมากผิดปกติ

• ข้อเข่าอักเสบ จากการใช้งานหนักหรือโรคข้ออักเสบเรื้อรัง

• หมอนรองกระดูกหรือเอ็นฉีก ทำให้ข้อระคายเคือง และน้ำในข้อเพิ่มขึ้น

อาการที่มักพบ

• ก้อนบวมด้านหลังเข่า คลำได้ ชัดเจนเมื่อเหยียดเข่า

• ตึงหรือเจ็บเวลาเดิน งอเข่า หรือยืนนาน

• ถุงน้ำบางรายอาจแตก น้ำไหลลงไปที่น่อง ทำให้น่องบวมและเจ็บทันที

การตรวจวินิจฉัย

แพทย์จะตรวจร่างกายและอาจใช้เครื่องมือช่วย เช่น

• อัลตราซาวด์ (Ultrasound): ดูว่าก้อนที่บวมเป็นถุงน้ำจริงหรือเนื้องอก

• เอกซเรย์ (X-ray): ใช้เช็กความเสื่อมของข้อเข่า

• เอ็มอาร์ไอ (MRI): ใช้ในกรณีที่สงสัยโรคร่วม เช่น หมอนรองกระดูกฉีก

การรักษา

• ดูแลเบื้องต้น: พัก ลดกิจกรรมที่กดเข่า ประคบเย็นเพื่อลดบวม

• ยาลดอักเสบ: ใช้เพื่อลดอาการปวดตึง

• เจาะดูดน้ำออก: ในบางกรณีที่ถุงน้ำโตหรือเจ็บมาก

• ฉีดยาเข้าข้อเข่า: เพื่อลดอักเสบ โดยใช้เครื่อง ultrasound ระบุตำแหน่งแม่นยำ

• รักษาโรคต้นเหตุ: เช่น ข้อเข่าเสื่อม หรือหมอนรองกระดูกฉีก หากไม่แก้ไข ถุงน้ำอาจกลับมาได้อีก

• ผ่าตัด: ใช้เฉพาะในรายที่มีอาการมาก และรักษาวิธีอื่นแล้วไม่หาย

การป้องกันไม่ให้ถุงน้ำกลับมาอีก

• รักษาน้ำหนักตัวให้เหมาะสม ลดแรงกดที่เข่า

• ออกกำลังกายเสริมกล้ามเนื้อต้นขา เช่น ท่าเหยียดเข่า ท่ายกขา

• หลีกเลี่ยงการนั่งยอง หรือนั่งพับเพียบนาน ๆ

• ใส่รองเท้าที่พื้นนุ่ม พยุงข้อเข่าเวลาเดิน

หมอสรุปให้ฟัง

ถุงน้ำในข้อเข่า หรือ Baker’s cyst มักไม่ใช่โรคร้ายแรง แต่เป็นสัญญาณว่ามีปัญหาในข้อเข่าซ่อนอยู่ ถ้าเจอก้อนบวมด้านหลังเข่า โดยเฉพาะถ้ามีอาการปวดตึงหรือก้อนโตขึ้น ควรให้แพทย์ตรวจหาสาเหตุ เพื่อรักษาให้ตรงจุดและป้องกันไม่ให้กลับมาเป็นซ้ำครับ

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#ถุงน้ำเข่า #BakersCyst #เข่าบวม #ข้อเข่าเสื่อม #กระดูกและข้อ #หมอเก่ง

คำถามที่พบบ่อย

Q: คุณหมอคะ ด้านหลังเข่าหนูมีปุ่มบวม ๆ เวลากดแล้วตึง ๆ เดินไกล ๆ ก็เจ็บ แบบนี้มันคือก้อนไขมัน หรือถุงน้ำอะไรร้ายแรงหรือเปล่าคะ? A: จริง ๆ แล้วสิ่งที่พบได้บ่อยคือ ถุงน้ำในข้อเข่า หรือที่เรียกว่า Baker’s cyst ซึ่งมักไม่ใช่โรคร้ายแรง แต่เป็นสัญญาณว่ามีปัญหาในข้อเข่าซ่อนอยู่

Q: ถุงน้ำในข้อเข่ามันเกิดจากอะไรคะ? A: สาเหตุที่พบบ่อยเกิดจากข้อเข่าเสื่อม ข้อเข่าอักเสบ หรือหมอนรองกระดูก/เอ็นฉีก ทำให้มีน้ำในข้อมากเกินไปแล้วดันออกมาค่ะ

Q: ถ้ามีถุงน้ำในข้อเข่า จะมีอาการยังไงบ้างคะ? A: อาการที่พบบ่อยคือ มีก้อนบวมด้านหลังเข่า รู้สึกตึงหรือเจ็บเวลาเดิน งอเข่า หรือยืนนาน และบางรายถุงน้ำอาจแตก ทำให้น่องบวมและเจ็บได้ค่ะ

Q: ต้องไปหาหมอไหมคะ ถ้าเจอถุงน้ำที่เข่า? A: ถ้าเจอก้อนบวมด้านหลังเข่า โดยเฉพาะถ้ามีอาการปวดตึง หรือก้อนโตขึ้น ควรให้แพทย์ตรวจหาสาเหตุเพื่อรักษาให้ตรงจุดค่ะ

Q: ถุงน้ำในข้อเข่า รักษาหายขาดไหมคะ? A: การรักษาจะขึ้นอยู่กับสาเหตุและอาการค่ะ ในหลายกรณีสามารถรักษาให้หายได้ แต่หากไม่แก้ไขที่ต้นเหตุ ถุงน้ำก็อาจกลับมาเป็นซ้ำได้ค่ะ