5 พฤติกรรมผิดๆ ที่ทำให้เข่าเสื่อมเร็วขึ้นโดยไม่รู้ตัว !!!

หลายคนคงเคยมีอาการปวดเข่าเวลาเดินขึ้นลงบันได หรือต้องลุกนั่งบ่อย ๆ จนคิดว่า “คงเป็นเรื่องปกติของวัย” แต่รู้หรือไม่ว่าบางพฤติกรรมเล็ก ๆ ที่เราทำซ้ำทุกวัน กำลังเร่งให้เข่าเสื่อมเร็วขึ้นโดยไม่รู้ตัว

คุณสมชาย อายุ 52 ปี ทำงานออฟฟิศ นั่งโต๊ะทั้งวัน ชอบนั่งพับเพียบเวลาทำบุญ และช่วงเย็นชอบไปเตะบอลกับเพื่อน ๆ เริ่มสังเกตว่าช่วงหลัง ๆ เวลาลุกจากเก้าอี้จะมีเสียง “ก๊อบแก๊บ” ที่เข่า และปวดตึง ๆ โดยเฉพาะหลังเตะบอลแรง ๆ วันหนึ่งอาการปวดมากจนเดินขึ้นบันไดแทบไม่ไหว ไปพบแพทย์จึงรู้ว่ากำลังเป็นโรคเข่าเสื่อมระยะเริ่มต้น

โรคเข่าเสื่อมไม่ต่างจาก “บานพับประตู” ที่ใช้มานานโดยไม่ได้ดูแล น้ำมันหล่อลื่นแห้งลง เหล็กเสียดสีกันจนสึกกร่อน เข่าของเราก็เช่นกัน เมื่อกระดูกอ่อนที่เคลือบผิวข้อเสื่อมลง เข่าจะเจ็บ เคลื่อนไหวไม่สะดวก และเสี่ยงข้อเสื่อมมากขึ้น

โรคเข่าเสื่อมคืออะไร

โรคเข่าเสื่อม คือ ภาวะที่กระดูกอ่อนผิวข้อเข่าบางลงหรือสึก ทำให้กระดูกเสียดสีกัน เกิดอาการปวด บวม ตึง และเคลื่อนไหวลำบาก โดยเฉพาะเวลาเดินขึ้นลงบันได หรือลุกนั่งบ่อย ๆ

5 พฤติกรรมผิด ๆ ที่ทำให้เข่าเสื่อมเร็ว

นั่งพับเพียบ คุกเข่า ขัดสมาธินาน ๆ

ขึ้นลงบันไดบ่อย หรือยกของหนัก

เล่นกีฬาที่กระแทกเข่ามากเกินไป เช่น ฟุตบอล บาสเกตบอล วิ่งระยะไกลบนพื้นแข็ง

นั่งทำงานหรือนั่งนานโดยไม่ขยับ

น้ำหนักเกินหรืออ้วนลงพุง

อาการที่ควรสังเกต

• ปวดเข่าเวลาเดินขึ้นลงบันได หรือลุกนั่ง

• มีเสียง “ก๊อบแก๊บ” ในเข่า

• เข่าบวม ตึง

• เดินไกล ๆ แล้วเข่าอ่อนแรง

• เข่าโก่งหรือผิดรูป

สัญญาณอันตรายที่ควรรีบพบแพทย์ คือ ปวดเข่ามากจนเดินไม่ได้ เข่าบวมแดงร้อน หรือมีการติดขัดจนเหยียดงอเข่าไม่ได้

ปัจจัยเสี่ยง

• อายุที่มากขึ้น

• เพศหญิง โดยเฉพาะหลังหมดประจำเดือน

• น้ำหนักเกิน

• มีประวัติอุบัติเหตุหรือบาดเจ็บที่เข่า

การตรวจวินิจฉัย

• ตรวจร่างกาย ดูการเคลื่อนไหวและเสียงในข้อ

• เอกซเรย์ เห็นช่องว่างข้อเข่าแคบลงหรือกระดูกงอก

• อัลตราซาวด์ ช่วยดูน้ำในข้อหรือเยื่อบุข้ออักเสบ

• เอ็มอาร์ไอ (เอกซเรย์คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า) ช่วยดูรายละเอียดของกระดูกอ่อนและเอ็นรอบ ๆ เข่า

การรักษาแบบไม่ผ่าตัด

ปรับพฤติกรรม

การใช้ยา

กายภาพบำบัด

การฉีดยาลดอักเสบเฉพาะตำแหน่งด้วยอัลตราซาวด์

การติดตามผล

เงื่อนไขที่ควรพิจารณาผ่าตัด คือ เมื่อเข่าเสื่อมรุนแรงจนปวดเรื้อรัง เดินไม่ได้ หรือข้อผิดรูปมากจนรบกวนชีวิตประจำวัน

พยากรณ์โรค

หากตรวจพบเร็วและดูแลต่อเนื่อง ผู้ป่วยส่วนใหญ่จะใช้ชีวิตประจำวันได้ปกติ อาการปวดลดลง แต่ถ้าปล่อยไว้โดยไม่ดูแล โรคจะลุกลาม ทำให้ข้อเข่าติดแข็งหรือพิการได้

ภาวะแทรกซ้อนที่ควรระวัง

• เดินลำบาก พึ่งพาคนอื่น

• ข้อเข่าโก่ง ผิดรูป

• สูญเสียความมั่นใจในการเดิน

แผนดูแลตัวเองเบื้องต้น

• หลีกเลี่ยงการนั่งพับเพียบ คุกเข่า

• ควบคุมน้ำหนัก

• ออกกำลังกายกล้ามเนื้อต้นขา เช่น ยกขาตรง

• เดินในน้ำหรือปั่นจักรยานเบา ๆ

• จัดบ้านให้ปลอดภัย ลดการหกล้ม

สรุป

โรคเข่าเสื่อมไม่ได้เกิดจากอายุเพียงอย่างเดียว แต่พฤติกรรมผิด ๆ ในชีวิตประจำวันก็เร่งให้เข่าเสื่อมเร็วขึ้นได้ หากเริ่มมีอาการปวดเข่า ควรสังเกตตัวเองและรีบพบแพทย์เพื่อดูแลอย่างถูกวิธี

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#เข่าเสื่อม #ปวดเข่า #พฤติกรรมทำร้ายเข่า #สุขภาพผู้สูงอายุ #กายภาพบำบัด #หมอเก่งกระดูกและข้อ

คำถามที่พบบ่อย

Q: ปวดเข่าเวลาเดินขึ้นบันไดนี่เป็นสัญญาณเข่าเสื่อมเลยไหมคะ? A: อาการปวดเข่าเวลาเดินขึ้นลงบันได หรือลุกนั่งบ่อย ๆ อาจเป็นสัญญาณเตือนของโรคเข่าเสื่อมได้ค่ะ

Q: ถ้ามีเสียง "ก๊อบแก๊บ" ที่เข่าต้องรีบไปหาหมอเลยไหม? A: การมีเสียง "ก๊อบแก๊บ" ในเข่าร่วมกับอาการปวดตึง อาจเป็นสัญญาณที่ควรสังเกตและปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยค่ะ

Q: เล่นกีฬาหนัก ๆ อย่างฟุตบอลบ่อย ๆ จะทำให้เข่าเสื่อมเร็วขึ้นจริงหรือคะ? A: การเล่นกีฬาที่ต้องมีการกระแทกเข่ามาก ๆ เช่น ฟุตบอล หรือวิ่งระยะไกลบนพื้นแข็ง อาจเร่งให้เข่าเสื่อมเร็วขึ้นได้ค่ะ

Q: น้ำหนักเกินนี่มีผลกับเข่าเสื่อมด้วยเหรอคะ? A: น้ำหนักตัวที่เกินเกณฑ์ หรือภาวะอ้วนลงพุง เป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญที่เพิ่มแรงกดต่อข้อเข่า และอาจทำให้เข่าเสื่อมเร็วขึ้นค่ะ

Q: ถ้าเป็นเข่าเสื่อมแล้วต้องผ่าตัดอย่างเดียวเลยไหม? A: การรักษาเข่าเสื่อมมีหลายวิธีค่ะ การผ่าตัดอาจเป็นทางเลือกในกรณีที่อาการรุนแรง แต่ในหลายกรณีอาจรักษาด้วยการปรับพฤติกรรม การใช้ยา หรือกายภาพบำบัดได้ค่ะ