สาเหตุของอาการปวดเข่าในโรคข้อเข่าเสื่อม

อาการปวดเข่าเป็นหนึ่งในปัญหาที่พบบ่อยในผู้สูงอายุ โดยเฉพาะในผู้ที่มี โรคข้อเข่าเสื่อม หลายคนสงสัยว่าอาการปวดนั้นเกิดขึ้นจากอะไร ทำไมบางวันปวดมาก บางวันปวดน้อย และทำไมเวลาลุกนั่งหรือเดินขึ้นบันไดถึงเจ็บมากกว่าเดินบนพื้นราบ บทความนี้จะพาไปทำความเข้าใจสาเหตุของอาการปวดเข่าในโรคข้อเข่าเสื่อม

คุณยายสุนีย์ อายุ 70 ปี เริ่มมีอาการเจ็บเข่ามาหลายปี ตอนแรกคิดว่าเป็นเรื่องธรรมดาตามวัย แต่เมื่อไปตรวจพบว่าเป็นโรคข้อเข่าเสื่อม แพทย์อธิบายว่าอาการปวดเกิดจากหลายปัจจัย ไม่ใช่เพียงผิวข้อสึกเพียงอย่างเดียว

โรคข้อเข่าเสื่อมคืออะไร

ข้อเข่ามีผิวกระดูกอ่อนที่ทำหน้าที่รองรับแรงกระแทกเหมือนเบาะ เมื่ออายุมากขึ้นหรือใช้งานหนัก กระดูกอ่อนจะสึกกร่อน แตก หรือบางลง ทำให้กระดูกแข็งด้านในเสียดสีกัน เกิดการอักเสบและความเจ็บปวดตามมา

สาเหตุของอาการปวดเข่าในข้อเข่าเสื่อม

อาการปวดไม่ได้เกิดจากสาเหตุเดียว แต่มีหลายกลไกที่ทำงานร่วมกัน ได้แก่

การสึกกร่อนของกระดูกอ่อนผิวข้อ

การอักเสบของเยื่อบุข้อ

การเปลี่ยนแปลงของกระดูกใต้ผิวข้อ

กล้ามเนื้อและเส้นเอ็นรอบข้ออ่อนแรง

การกดทับเส้นประสาทรอบข้อ

ปัจจัยที่กระตุ้นให้อาการปวดรุนแรงขึ้น

• การเดินขึ้นลงบันไดหรือนั่งยอง ๆ

• การนั่งพับเพียบหรือนั่งพื้นนาน ๆ

• การยกของหนักหรือยืนนาน ๆ

• น้ำหนักตัวมาก ทำให้ข้อเข่ารับแรงเพิ่มขึ้น

การตรวจวินิจฉัย

• การตรวจร่างกาย แพทย์จะตรวจการเคลื่อนไหว ลักษณะเข่า และจุดกดเจ็บ

• เอกซเรย์ เพื่อดูช่องว่างข้อเข่าและกระดูกงอก

• เอ็มอาร์ไอ (เอกซเรย์คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า) ในบางกรณี เพื่อดูสภาพกระดูกอ่อนและเยื่อบุข้ออย่างละเอียด

วิธีบรรเทาอาการปวดเข่า

• พักการใช้งาน หลีกเลี่ยงกิจกรรมที่ลงน้ำหนักมาก

• ควบคุมน้ำหนัก ลดแรงกดที่ข้อเข่า

• ออกกำลังกายเสริมกล้ามเนื้อรอบเข่า เช่น ปั่นจักรยาน ว่ายน้ำ

• ใช้ยาลดอักเสบหรือยาแก้ปวดตามแพทย์สั่ง

• ทำกายภาพบำบัดเพื่อเพิ่มความแข็งแรงและความยืดหยุ่น

• การฉีดยาลดอักเสบหรือสารหล่อลื่นข้อเพื่อบรรเทาอาการในบางราย

สรุป

อาการปวดเข่าในโรคข้อเข่าเสื่อมเกิดจากหลายสาเหตุร่วมกัน ทั้งการสึกของกระดูกอ่อน การอักเสบของเยื่อบุข้อ การเปลี่ยนแปลงของกระดูก รวมถึงความอ่อนแรงของกล้ามเนื้อรอบเข่า การเข้าใจสาเหตุเหล่านี้จะช่วยให้ผู้ป่วยดูแลตัวเองได้เหมาะสม และร่วมกับแพทย์วางแผนการรักษาเพื่อชะลอความเสื่อมและลดอาการปวดได้อย่างมีประสิทธิภาพ

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#ข้อเข่าเสื่อม #ปวดเข่า #สาเหตุปวดเข่า #กายภาพบำบัด #หมอเก่งกระดูกและข้อ

คำถามที่พบบ่อย

Q: ปวดเข่าแบบนี้เป็นข้อเข่าเสื่อมจริงไหมคะ? A: อาการปวดเข่าเป็นสัญญาณหนึ่งของโรคข้อเข่าเสื่อม แต่การวินิจฉัยที่แน่นอนต้องอาศัยการตรวจร่างกายและเอกซเรย์โดยแพทย์ Q: ทำไมบางวันปวดมาก บางวันปวดน้อยคะ? A: ความปวดอาจขึ้นอยู่กับปัจจัยกระตุ้น เช่น การใช้งานข้อเข่า กิจกรรมที่ทำ หรือการอักเสบในข้อ Q: นั่งยองๆ แล้วเจ็บเข่ามาก เป็นเพราะอะไรคะ? A: การนั่งยองๆ หรือการเดินขึ้นลงบันไดเป็นการเพิ่มแรงกดต่อข้อเข่า ซึ่งอาจกระตุ้นให้เกิดอาการปวดมากขึ้นในผู้ที่เป็นข้อเข่าเสื่อม Q: ข้อเข่าเสื่อมรักษาให้หายขาดได้ไหมคะ? A: ปัจจุบันยังไม่มีวิธีรักษาข้อเข่าเสื่อมให้หายขาด แต่สามารถชะลอความเสื่อมและบรรเทาอาการปวดได้ด้วยการรักษาที่เหมาะสม Q: ต้องผ่าตัดเท่านั้นถึงจะหายปวดเข่าใช่ไหมคะ? A: การผ่าตัดเป็นทางเลือกหนึ่งในการรักษาข้อเข่าเสื่อมที่รุนแรง แต่ในหลายกรณีสามารถบรรเทาอาการปวดและเพิ่มคุณภาพชีวิตได้ด้วยวิธีอื่นๆ เช่น การออกกำลังกาย การใช้ยา หรือกายภาพบำบัด