หลายคนคลำเจอก้อนนิ่ม ๆ หลังเข่า ตอนแรกคิดว่าเป็นเนื้องอกหรือก้อนอันตราย แต่จริง ๆ แล้วก้อนลักษณะนี้มักเป็น Baker’s cyst (เบเกอร์ซิสต์) หรือภาษาชาวบ้านเรียกว่า “ถุงน้ำหลังเข่า” ซึ่งส่วนใหญ่ไม่อันตราย แต่เป็นสัญญาณบอกว่าข้อเข่ามีปัญหาอยู่ครับ

เคสจากคนไข้

คุณลุงวัย 60 ปี มาหาหมอเพราะเจอก้อนนิ่ม ๆ โป่ง ๆ หลังเข่าข้างซ้าย เวลายืนหรือเหยียดเข่า ก้อนจะนูนออกมา แต่พอนั่งงอเข่า ก้อนก็ยุบลง ไม่ค่อยเจ็บ แต่รู้สึกตึง ๆ และกังวลว่าจะเป็นเนื้องอกร้ายแรง ตรวจแล้วพบว่าเป็น Baker’s cyst ซึ่งเกิดจากน้ำในข้อเข่าไหลไปสะสมที่ด้านหลังข้อ

Baker’s cyst คืออะไร?

เป็นถุงน้ำที่เกิดขึ้นด้านหลังข้อเข่า ภายในเต็มไปด้วย “น้ำไขข้อ” ที่ปกติจะมีอยู่แล้วในข้อ เพียงแต่เวลาข้อเข่าอักเสบ มีน้ำในข้อเพิ่มขึ้น มันจึงดันไปโป่งออกด้านหลังกลายเป็นก้อน

สาเหตุของ Baker’s cyst

• ข้อเข่าเสื่อม (Osteoarthritis)

• ข้ออักเสบรูมาตอยด์

• การบาดเจ็บภายในข้อ เช่น หมอนรองกระดูกฉีก เอ็นฉีก

• การอักเสบจากเก๊าท์หรือพิวโดเก๊าท์

อาการที่พบบ่อย

• มีก้อนโป่งนิ่ม ๆ หลังเข่า ขนาดเล็ก–ใหญ่ได้

• อาจตึงหรือปวดหลังเข่า โดยเฉพาะเวลายืนหรือเหยียดเต็มที่

• บางรายอาจกดเจ็บ หรือมีอาการขาตึงร่วมด้วย

• ถ้าถุงน้ำแตก น้ำไหลลงไปที่น่อง ทำให้น่องบวมแดงและปวด คล้ายเป็นลิ่มเลือด (DVT)

การตรวจวินิจฉัย

• ซักประวัติและตรวจร่างกาย มักแยกโรคได้

• Ultrasound ช่วยยืนยันว่าก้อนเป็นถุงน้ำ ไม่ใช่ก้อนเนื้องอก

• MRI อาจใช้ในรายที่สงสัยโรคในข้อร่วมด้วย เช่น หมอนรองกระดูกฉีก

การรักษา

• ถ้าก้อนไม่ใหญ่ ไม่เจ็บ → สังเกตอาการ ไม่จำเป็นต้องรักษา

• ถ้ามีอาการปวดหรือตึงมาก → รักษาที่ต้นเหตุ เช่น รักษาข้อเข่าเสื่อมหรือข้ออักเสบ

• การดูดน้ำออก ร่วมกับ ฉีดยาลดอักเสบ เข้าข้อ อาจช่วยให้อาการดีขึ้น

• ในบางรายที่ก้อนใหญ่มากหรือแตกซ้ำ → อาจพิจารณาผ่าตัดเอาถุงน้ำออก แต่ไม่ใช่วิธีหลัก

หมอสรุป

Baker’s cyst หรือถุงน้ำหลังเข่า ไม่ใช่ก้อนอันตราย แต่เป็นสัญญาณเตือนว่าข้อเข่าอาจมีปัญหา เช่น ข้อเข่าเสื่อมหรือการอักเสบภายในข้อ หากก้อนไม่เจ็บ ไม่ต้องทำอะไร แค่ติดตาม แต่ถ้าเจ็บ ตึง หรือก้อนใหญ่ ควรให้แพทย์ตรวจเพื่อหาสาเหตุและรักษาที่ต้นตอครับ

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666”

#BakersCyst #ก้อนหลังเข่า #ข้อเข่าเสื่อม #ปวดเข่า #หมอเก่งให้ความรู้

คำถามที่พบบ่อย

Q: ก้อนที่โป่งออกมาหลังเข่าเป็นเนื้อร้ายหรือเปล่าคะ? A: ก้อนลักษณะนี้ส่วนใหญ่เป็น Baker’s cyst หรือถุงน้ำหลังเข่า ซึ่งมักไม่อันตราย แต่เป็นสัญญาณว่าข้อเข่ามีปัญหาอยู่ครับ Q: ถ้ามีก้อนหลังเข่าแล้วไม่เจ็บ ต้องไปหาหมอไหมคะ? A: หากก้อนไม่ใหญ่และไม่เจ็บ อาจสังเกตอาการได้ แต่หากมีอาการปวด ตึง หรือก้อนใหญ่ ควรให้แพทย์ตรวจเพื่อหาสาเหตุครับ Q: Baker’s cyst เกิดจากอะไรคะ? A: Baker’s cyst เกิดจากน้ำในข้อเข่าที่มีปริมาณเพิ่มขึ้นจากการอักเสบ ไหลไปสะสมที่ด้านหลังข้อครับ Q: ถ้าถุงน้ำหลังเข่าแตก จะเป็นอันตรายไหมคะ? A: หากถุงน้ำแตก น้ำอาจไหลลงไปที่น่อง ทำให้น่องบวมแดงและปวด ซึ่งอาจมีอาการคล้ายลิ่มเลือด ควรปรึกษาแพทย์ครับ Q: การรักษา Baker’s cyst ต้องผ่าตัดเสมอไปไหมคะ? A: การรักษาขึ้นอยู่กับอาการและขนาดของถุงน้ำ ในหลายกรณีอาจไม่จำเป็นต้องรักษา หรือรักษาที่ต้นเหตุของปัญหาข้อเข่าครับ