ปวดสะโพกหรือปวดหลัง…จะรู้ได้อย่างไรว่าเป็น “หัวสะโพกเสื่อม” จริง ๆ?

หลายคนที่อายุมากขึ้น มักบ่นกับหมอว่า “เดินแล้วปวดสะโพก” หรือ “เจ็บเอวลงขา” แต่แท้จริงแล้ว บางครั้งเป็น โรคกระดูกสันหลังเสื่อมกดทับเส้นประสาท ไม่ใช่ “หัวสะโพกเสื่อม” อย่างที่เข้าใจผิดกัน การแยกให้ออกสำคัญมาก เพราะแนวทางรักษาต่างกัน

หมอจะเล่าแบบง่าย ๆ ว่าจะสังเกตอย่างไร

อาการปวดสะโพกจาก “หัวสะโพกเสื่อม”

• ปวดตรง ขาหนีบ เป็นหลัก อาจร้าวไปต้นขาด้านหน้า หรือลงมาถึงเข่าได้

• มักปวดเวลา เดิน ยืน หรือขึ้นลงบันได

• นั่งพักหรือเอนตัวนอน อาการจะดีขึ้น

• ถ้าเสื่อมมาก ๆ จะเดินกะเผลก หรือขาสั้นลงเล็กน้อย

• เวลาให้หมอขยับข้อสะโพก เช่น กางขาหรือหมุนข้อ จะเจ็บชัด

อาการปวดจาก “หลังเสื่อมกดทับเส้นประสาท”

• ปวดตรง เอว หรือก้น อาจร้าวลงไปที่ก้นขาด้านหลังหรือต้นขาด้านหลัง

• อาการมักเป็นเวลานั่งนาน ๆ ยืนนาน ๆ หรือเดินไกล ๆ

• บางรายมีอาการ ชา หรืออ่อนแรง ร่วมด้วย โดยเฉพาะที่น่องหรือปลายเท้า

• เวลาก้มตัวหรือนั่งพัก อาการดีขึ้น แต่พอยืนหลังตรงนาน ๆ จะปวดมาก

• ตรวจร่างกายโดยหมอ พบว่าเอวเคลื่อนไหวติดขัด หรือเส้นประสาทถูกกดเจ็บ

การตรวจแยกโรค

1. ซักประวัติและตรวจร่างกาย – จุดที่ปวด, ท่าที่ทำให้เจ็บ, การขยับข้อสะโพกหรือลำตัว

2. เอกซเรย์ข้อสะโพก – เห็นว่าข้อสะโพกแคบลงหรือหัวกระดูกทรุดตัว

3. เอกซเรย์หรือ MRI กระดูกสันหลัง – เห็นหมอนรองกระดูกสึก เอ็นหนา หรือมีกระดูกงอกกดทับเส้นประสาท

การรักษาเบื้องต้น

• ถ้าเป็น “หัวสะโพกเสื่อม” – ควบคุมน้ำหนัก, กายภาพบำบัด, ใช้ไม้เท้าพยุง, ยาลดปวด และหากรุนแรงมากอาจต้องผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพก

• ถ้าเป็น “หลังเสื่อมกดทับเส้นประสาท” – กายภาพ, ยาคลายกล้ามเนื้อ/ลดอักเสบ, ฉีดยาลดอักเสบเฉพาะจุด และบางรายอาจต้องผ่าตัดเปิดเส้นประสาท

หมออยากบอกว่า…

หลายครั้งที่คนไข้สับสน เพราะปวด “ก้น–สะโพก–ขา” คล้ายกัน การตรวจโดยแพทย์และทำเอกซเรย์ช่วยยืนยันได้ชัดเจน ไม่ควรซื้อยามากินเองหรือปล่อยทิ้งไว้จนเดินลำบาก เพราะทั้งสองโรครักษาได้และอาการดีขึ้นได้มากหากเจอทางออกที่ถูกต้อง

สรุปสั้น ๆ

• ถ้าปวด “ขาหนีบ” เดินแล้วเจ็บ นั่งพักดีขึ้น → น่าสงสัย “หัวสะโพกเสื่อม”

• ถ้าปวด “เอว/ก้น” ร้าวลงขา มีชา อ่อนแรง → น่าคิดถึง “หลังเสื่อมกดเส้นประสาท”

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#ปวดสะโพก #หัวสะโพกเสื่อม #ปวดหลังร้าวขา #กระดูกสันหลังเสื่อม #หมอเก่งกระดูกและข้อ

คำถามที่พบบ่อย

Q: ปวดสะโพกเหมือนกัน ทำไมหมอถึงบอกว่าไม่ใช่หัวสะโพกเสื่อมคะ? A: อาการปวดสะโพกอาจเกิดได้จากหลายสาเหตุ เช่น โรคกระดูกสันหลังเสื่อมกดทับเส้นประสาท ซึ่งมีแนวทางการรักษาที่แตกต่างกันค่ะ Q: ถ้าปวดตรงขาหนีบ เดินแล้วเจ็บ แต่นั่งพักแล้วดีขึ้น นี่คือหัวสะโพกเสื่อมใช่ไหมคะ? A: อาการปวดตรงขาหนีบที่มักปวดเวลาเดินหรือยืน และดีขึ้นเมื่อพัก อาจเป็นสัญญาณของหัวสะโพกเสื่อมได้ค่ะ Q: ปวดหลังแล้วร้าวลงขา มีอาการชาด้วย แบบนี้เป็นที่หลังหรือสะโพกคะ? A: อาการปวดหลังร้าวลงขา ร่วมกับอาการชาหรืออ่อนแรง อาจบ่งชี้ถึงภาวะกระดูกสันหลังเสื่อมกดทับเส้นประสาทค่ะ Q: ต้องทำยังไงถึงจะรู้แน่ๆ ว่าเป็นหัวสะโพกเสื่อมหรือปวดหลังคะ? A: การซักประวัติ ตรวจร่างกาย และการเอกซเรย์ข้อสะโพกหรือกระดูกสันหลัง จะช่วยให้แพทย์วินิจฉัยแยกโรคได้อย่างแม่นยำค่ะ Q: ถ้าเป็นหัวสะโพกเสื่อม ต้องผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพกเลยไหมคะ? A: การรักษาหัวสะโพกเสื่อมมีหลายวิธี ตั้งแต่การควบคุมน้ำหนัก กายภาพบำบัด ไปจนถึงการผ่าตัด ซึ่งจะพิจารณาตามความรุนแรงของอาการค่ะ