ปวดเข่า…เข่าเสื่อม เมื่อไหร่ถึงถึงเวลาต้องผ่าตัด?

“แม่เดินไม่ไหวแล้วลูก ปวดเข่ามาหลายปี กินยาก็แล้ว ฉีดยาก็แล้ว ทำกายภาพก็ยังไม่ดีขึ้น” นี่คือคำพูดของคุณยายสุนีย์ อายุ 68 ปี ที่มาพบหมอด้วยอาการเข่าเสื่อมขั้นรุนแรง จนเดินไปตลาดหรือไปวัดไม่ได้เหมือนเดิม ครอบครัวเริ่มสงสัยว่า…ถึงเวลาต้องผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าแล้วหรือยัง?

หลายคนกลัวการผ่าตัด แต่หมออยากเล่าให้ฟังว่า จริง ๆ แล้วไม่ใช่ทุกคนที่ปวดเข่าต้องผ่าตัดเสมอไป แต่มี เกณฑ์บางอย่าง ที่บอกเราว่า การผ่าตัดอาจเป็นทางเลือกที่ดีที่สุด

เข่าเสื่อมคืออะไร?

เข่าเสื่อมเกิดจากกระดูกอ่อนผิวข้อสึกหรอ ทำให้กระดูกเสียดสีกัน จนเกิดการปวด บวม และข้อเข่าฝืดติด

อาการที่พบบ่อย:

• ปวดเวลาเดินหรือขึ้นลงบันได

• เข่าบวม หรือมีเสียงดังกรอบแกรบในเข่า

• เคลื่อนไหวลำบาก นั่งพับเพียบ ขัดสมาธิไม่ได้

• ในระยะรุนแรง เข่าโก่งหรือผิดรูป

แนวทางการรักษาเบื้องต้น

การปรับพฤติกรรม: ลดน้ำหนัก ออกกำลังกายเสริมกล้ามเนื้อรอบเข่า เลี่ยงการนั่งยอง ๆ

การใช้ยา: ยาลดปวด ยาลดอักเสบตามที่แพทย์สั่ง

กายภาพบำบัด: ยืดกล้ามเนื้อ เสริมความแข็งแรง

การฉีดยาเข้าข้อเข่า: เช่น น้ำเลี้ยงหล่อลื่น หรือยาลดอักเสบ

ส่วนใหญ่ผู้ป่วยเข่าเสื่อมระยะแรกถึงปานกลาง มักดีขึ้นด้วยวิธีเหล่านี้ โดยไม่จำเป็นต้องผ่าตัด

เมื่อไหร่ต้องพิจารณาผ่าตัด?

การผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่า (Total Knee Replacement) จะพิจารณาในผู้ที่มีอาการดังนี้:

• ปวดมากจนกระทบชีวิตประจำวัน เดินไม่ไหว ลุกนั่งลำบาก

• รักษาทุกวิธีแล้วไม่ดีขึ้น ทั้งกินยา ฉีดยา กายภาพ

• เข่าโก่ง ผิดรูปชัดเจน

• คุณภาพชีวิตแย่ลง ทำกิจกรรมที่ชอบไม่ได้ เช่น ไปทำบุญ เดินเที่ยวกับครอบครัว

พูดง่าย ๆ คือ… ถ้าอาการปวดเข่าทำให้ใช้ชีวิตไม่ได้ตามปกติแล้ว ถึงเวลาที่ควรพิจารณาผ่าตัด

การผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าดีอย่างไร?

• ช่วยลดอาการปวดได้อย่างชัดเจน

• ทำให้เดินได้ดีขึ้น กลับมาใช้ชีวิตประจำวันได้

• รูปร่างเข่ากลับมาตรงขึ้น

• คุณภาพชีวิตโดยรวมดีขึ้น

ปัจจุบันการผ่าตัดมีความปลอดภัยสูง เครื่องมือและเทคนิคก้าวหน้า ผู้ป่วยส่วนใหญ่สามารถลุกเดินได้ในไม่กี่วันหลังผ่า และทำกายภาพจนกลับไปเดินได้ใกล้เคียงปกติ

สรุป

ไม่ใช่ทุกคนที่ปวดเข่าเสื่อมต้องรีบผ่าตัด แต่ถ้าลองรักษามาทุกวิธีแล้วยังปวดมาก เดินไม่ได้ ใช้ชีวิต

ลำบาก นั่นคือสัญญาณว่า… การผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าอาจเป็นทางเลือกที่ดีที่สุด เพื่อให้ผู้สูงอายุอย่างคุณแม่คุณยาย กลับมาเดินไปตลาด ไปวัด หรือทำกิจกรรมกับครอบครัวได้อย่างมีความสุขอีกครั้ง

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#ปวดเข่า #เข่าเสื่อม #ผ่าตัดเข่า #เปลี่ยนข้อเข่า #หมอเก่งกระดูกและข้อ

คำถามที่พบบ่อย

Q: ปวดเข่าต้องผ่าตัดเลยไหมคะ? A: ไม่เสมอไปค่ะ การผ่าตัดจะพิจารณาในกรณีที่อาการปวดรุนแรงและส่งผลกระทบต่อชีวิตประจำวันอย่างมาก

Q: ถ้ากินยากับทำกายภาพแล้วไม่ดีขึ้น ควรผ่าตัดเลยไหม? A: หากรักษาด้วยวิธีเบื้องต้นแล้วอาการไม่ดีขึ้น อาจถึงเวลาพิจารณาการผ่าตัดค่ะ

Q: เข่าเสื่อมแบบไหนที่หมอแนะนำให้ผ่าตัด? A: หากมีอาการปวดมากจนเดินลำบาก เข่าผิดรูป หรือคุณภาพชีวิตแย่ลง การผ่าตัดอาจเป็นทางเลือกที่ดีค่ะ

Q: ผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าแล้วจะหายปวดเลยไหม? A: การผ่าตัดช่วยลดอาการปวดได้อย่างชัดเจน และช่วยให้กลับมาใช้ชีวิตประจำวันได้ดีขึ้นค่ะ